Parliament of Tanzania

Contributions By: Hon. Musa Rashid Ntimizi

All Contributions

Hotuba ya Mheshimiwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania wakati wa Kufungua Bunge la Kumi na Moja

MHE. MUSA R. NTIMIZI: Mheshimiwa Mwenyekiti, nakushukuru sana. Kwanza kabisa nikupe pole kwa yaliyotokea leo lakini umeonesha ujasiri mkubwa na sisi tupo pamoja na wewe. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nichukue nafasi hii pia kumpongeza Mheshimiwa Rais kwa hotuba nzuri aliyoitoa hapa wakati analizindua Bunge hili. Hotuba ambayo ilionesha mwelekeo wa Serikali yetu kwa miaka mitano inayokuja. Hotuba ambayo ina matumaini makubwa kwa Watanzania kutoka hapa tulipo kuelekea kwenye maendeleo zaidi. Pia ameonesha kwa vitendo kwamba sasa tunaelekea kuzuri, ametenda alichonena. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, niwashukuru pia kwa kifupi wananchi wa Igalula kwa imani kubwa waliyonionesha mimi kwa kunileta katika Bunge hili, nawaahidi sintowaangusha. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa haraka haraka na mimi nijikite katika maeneo mbalimbali ambayo Mheshimiwa Rais ameyagusia wakati wa hotuba yake. Nianze na eneo alilolizungumzia kuhusu tatizo la maji. Katika kitabu chake cha hotuba ukurasa wa 6 na 22, Mheshimiwa Rais amezungumzia shida ya maji kubwa tuliyonayo katika maeneo mbalimbali aliyopita. Inawezekana kila eneo lina shida kubwa ya maji lakini sisi katika Mkoa wetu wa Tabora tuna shida sana ya maji. Tumekuwa tunaahadi ya kupata maji kutoka Ziwa Victoria. Mradi huu ni mkubwa na inawezekana ikachukua muda mrefu mpaka kufikia kukamilika na wananchi Mkoa wa Tabora kupata maji.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa kuwa mradi huu ni mkubwa, tunatarajia Serikali yetu itautekeleza lakini kwa sasa katika Mkoa wetu wa Tabora mvua nyingi zinanyesha, maeneo mengi yamepata mafuriko kwa sababu yale maji hayakingwi vizuri kwa matumizi ya binadamu na matumizi mengine. Mimi nataka kuishauri Serikali ione umuhimu wa kutega mabwawa kwenye maeneo mbalimbali ili kuondoa shida kubwa ya maji tuliyonayo katika Mkoa wa Tabora. Maeneo mazuri yapo ya kutega mabwawa haya na baadhi yameshategwa kwenye maeneo machache, yameonesha kusaidia sana kupunguza kero ya maji katika eneo letu la Mkoa wa Tabora. Niombe sana Wizara ya Maji iliangalie hili badala ya maji haya kupotea bure basi yaweze kutegwa na kuweza kutusaidia kwa matumizi mbalimbali.
Mheshimiwa Mwenyekiti, katika hotuba ya Mheshimiwa Rais ukurasa wa 11 amezungumzia hali ya barabara katika maeneo yetu. Amesema kuna haja ya kukamilisha barabara zinazotengenezwa na kuziimarisha zile ambazo zimeharibika. Naomba niizungumzie barabara ya kutoka Tabora - Nyahua - Chaya - Itigi. Barabara hii kwa asilimia zaidi ya 65 inapita kwenye Jimbo langu la Igalula lakini mpaka sasa imekamilika kipande cha Tabora – Nyahua, kilometa 89 kutoka Nyahua - Chaya hazijashugulikiwa kabisa. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, kabla ya kuja hapa nilikwenda TANROADS kuongea na Meneja, anasema shida kubwa ni consultant anashindwa kukamilisha haraka kazi yake ili tender itangazwe. Designing zinatofautiana na watu wa TANROADS. Niiombe Serikali, kwa sasa ninavyozungumza barabrara ya Itigi - Chaya inapitika, ukifika Chaya - Nyahua imekatika na mvua mara nane. Haipitiki, imesababisha matatizo makubwa, mabasi yaliyokuwa yanapita njia ile sasa yanazungukia Singida – Nzega, wanaongeza zaidi ya kilometa 180 kwa kuzunguka na siyo mabasi tu hata wananchi wa kawaida waliokuwa wanatumia njia hii sasa haipitiki. Hata mimi kwenda Jimboni kwangu inabidi nikitoka Tabora nipite Singida kuingia tena Jimboni kwangu.
Mheshimiwa Mwenyekiti, tunaomba hatua za haraka zichukuliwe ili kuhakikisha kwamba barabara hii inapitika. Vilevile tuombe Serikali iweke nguvu ya kutosha kwa sababu tumehakikishiwa pesa zipo, huyu consultant amalize kazi haraka ili mchakato wa kumpata mkandarasi na kuanza kujengwa barabara hii uanze kufanyika haraka sana. Kiuchumi tunaitegemea sana barabara hii, kuna haja itengenezwe haraka sana. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nigusie suala la viwanda. Katika ukurasa wa 11 Mheshimiwa Rais amesema viwanda tutakavyowekeza ni vile ambavyo malighafi yake inapatikana hapa hapa nchini. Ukizungumzia Mkoa wetu wa Tabora, kuna uwezekano wa kujenga viwanda zaidi ya viwili au vitatu. Zaidi ya asilimia 75 ya tumbaku inayolimwa katika nchi yetu ya Tanzania inatoka Tabora lakini cha ajabu Kiwanda cha Tumbaku kimejengwa Morogoro.
Niiombe Serikali, kwa kuwa ahadi ya Mheshimiwa Rais ni kwamba tutajenga viwanda katika maeneo ambapo mazao yanapatikana, sisi tunalima tumbaku, tunaomba kiwanda cha tumbaku kijengwe katika Mkoa wetu wa Tabora. Itasaidia ajira, itasaidia kukuza uchumi wa mkoa wetu na itasaidia pia ubora wa zao letu la tumbaku kwani kusafirishwa kutoka Tabora kuja Morogoro linazidi kuharibika kwa hiyo ni vema tukatengenezewa kiwanda pale. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, lakini pia tunarina asali nyingi katika Mkoa wetu wa Tabora. Tunaomba tutengenezewe kiwanda cha kusindika asali katika Mkoa wetu wa Tabora. Nisikitike tulikuwa tuna Kiwanda cha Nyuzi sasa kimekufa. Tunaomba pia Kiwanda cha Nyuzi katika Mkoa wetu wa Tabora kiweze kushughulikiwa. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nizungumzie kilimo kwa sababu muda unakwenda haraka na hasa nitazungumzia tumbaku. Mkulima wa tumbaku bado hajasaidiwa vya kutosha, kero zake zimekuwa nyingi na utatuzi wake umekuwa wa taratibu sana. Tunaomba Serikali itatue haraka kero za mkulima wa tumbaku ili kuongeza kipato cha mtu mmoja mmoja katika Mkoa wetu wa Tabora. Wananchi wengi wanalima tumbaku na wanaitegemea sana kwa uchumi wao na kuendesha maisha yao. Vilevile Serikali inaweza kukusanya kodi ya kutosha kutokana na zao la tumbaku.
Mheshimiwa Mwenyekiti, pia tunalima mpunga mwingi Tabora. Tunaomba tutengenezewe miundombinu ya kuweza kufanya kilimo cha mpunga kisaidie wananchi wetu.
Mheshimiwa Mwenyekiti, wafugaji wetu wanahangaika, hawana maeneo ya kufugia. Tunaomba Serikali ichukue hatua kuwasaidia wafugaji katika maeneo yetu.
Mheshimiwa Mwenyekiti, la mwisho, suala la umaskini ambalo Mheshimiwa Rais amelizungumza. Kuna programu ya kupeleka shilingi milioni 50 katika kila kijiji. Tunaipongeza Serikali yetu kwa wazo hili. Tunachoshauri ni kwamba utengenezwe utaratibu mzuri wa kusimamia fedha hizi zisije zikawa kama zile za Mfuko wa Jakaya, zilipotea bila ya maelezo mazuri. Serikali ina nia nzuri itengeneze utaratibu mzuri ambao utasaidia pesa hizi zije kuonekana zinasaidia vijana wetu katika kufanya shughuli zao mbalimbali. Wataalamu waende wakawafundishe vijana wetu kule vijijini namna ya kuendesha biashara ndogo ndogo, lakini na menejimenti pia ya pesa hizi ili zitumike kusaidia vijana wetu.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa sababu ya muda ningeweza kuzungumza mengi lakini kwa leo naomba niishie hapa, nashukuru sana. (Makofi)

Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto kwa Mwaka wa Fedha 2016/2017

MHE. MUSA R. NTIMIZI: Mheshimiwa Mwenyekiti, nami nashukuru kwa kupata muda wa kuchangia kidogo katika Wizara hii ya Afya. Kwanza kabisa, kwa haraka nampongeza Mheshimiwa Waziri na Naibu Waziri kwa kazi nzuri sana wanayoifanya, tunaahidi tupo nyuma yeo, tunawaunga mkono kwa kazi nzuri wanayoifanya. Tunajua wana jukumu zito mbele yenu, lakini Mungu atawasaidia, watafanya kazi nzuri zaidi.
Mheshimiwa Mwenyekiti, namshukuru Mheshimiwa Waziri, Wilaya yetu ya Uyui tulileta maombi ya zahanati zetu mbili kuona uwezekano wa kupandishiwa hadhi kuwa vituo vya afya, nashukuru sasa mchakato umekamilika, zahanati ya Ilolangulu na Malongwe zinapandishwa hadhi kuwa vituo vya afya. Tunaomba mchakato wa kupata barua na kuingizwa kwenye bajeti ufanyike ili vianze kufanya kazi. Nashukuru sana kwa hilo. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nichangie mambo mawili au matatu kuhusu uhaba wa dawa kwenye zahanati zetu. Uhaba wa dawa ni mkubwa sana, tunaomba juhudi zinazofanyika zizidi kufanyika sawasawa ili zahanati zetu zipate dawa za kutosha ili wananchi wetu wanapokwenda kupata matibabu waweze kutibiwa na kupata dawa katika zahanati zetu.
Mheshimiwa Mwenyekiti, najua juhudi kubwa inafanyika sasa lakini pamoja na dawa muda mwingine kufika kwenye maeneo yetu, udhibiti wake unakuwa ni mdogo, wajanja wanazitumia vibaya tofauti na matarajio. Tunaomba pia udhibiti wa dawa hizi zinapokuja kule ufanyike sawasawa. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba nami kama walivyoomba wenzangu, kwanza naipongeze MSD, tunatarajia kutenga pesa kulipa deni lao kubwa ili kuwawezesha kufanya kazi zao vizuri sana. Naomba tuweke pesa zaidi kulipa deni lote ili kuwafanya waweze kutoa huduma ya dawa vizuri zaidi. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba pia maduka ya MSD ambayo yanafunguliwa katika Hospitali za Mikoa, ni wazo zuri na tunalipongeza, lakini sasa Wizara ifikirie kuona namna MSD itakavyofungua maduka haya kwenye Wilaya zetu. Kwenye Hospitali za Wilaya ambapo ndiko kuna wagonjwa wengi na wananchi wengi wanatibiwa katika hospitali zetu za Wilaya, yakifunguliwa maduka huko, itasaidia huduma hii kuwafikia wananchi wetu wengi tofauti na maduka haya kuishia kwenye hospitali za mikoa peke yake. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nizungumzie huduma za wazee. Sera ya Huduma kwa Wazee Kutibiwa Bure, inatakiwa itengenezewe utaratibu mzuri zaidi. Hii sera ipo, lakini practically haifanyiki hivyo, wazee wetu wanateseka, wakienda hospitali zaidi ya kuandikiwa panadol hakuna dawa wanazopata.
Wakati mwingine kwa sababu hawatoi pesa, hata huduma wanazopata zinakuwa za kusuasua. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba Wizara isimamie hili, kwa sababu kama Mheshimiwa Waziri alipokuwa anazungumza katika hotuba yake anasema mzee alikuwa kama sisi na sisi tutakuwa kama yeye hapo baadaye, kuna haja ya kuangalia wazee wetu kwa macho mawili zaidi ili wapate huduma ambayo inastahili.
Mheshimiwa Mwenyekiti, sambamba na hilo, huduma za mama na mtoto, kwa asilimia kubwa wanaokwenda kupata matibabu katika zahanati zetu ni wazee, akinamama na watoto. Sera inasema watapata matibabu ya bure, lakini naomba tena hapa, Mheshimiwa Waziri atakapokuja atueleze ni mkakati gani anataka kuuweka sasa ili kusaidia huduma ya mama na mtoto katika zahanati zetu huko chini, ikiwemo pia na upatikanaji wa dawa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa sababu ya muda, nizungumze la mwisho. Tumepata hamasa ya kuwaambia wananchi wetu wajenge zahanati katika maeneo yetu. Tumejenga zahanati za kutosha lakini hatuna wauguzi katika zahanati nyingi. Kwa sasa vijana wetu wengi wanahitimu Udaktari na Shahada mbalimbali katika fani ya Udaktari na utabibu, lakini hawaajiriwi na Serikali yetu ili kufanya kazi…

Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Serikali kwa Mwaka wa Fedha 20 16/2017 - Ofisi ya Rais, TAMISEMI, Utumishi na Utawala Bora

MHE. MUSA R. NTIMIZI: Mheshimiwa Mwenyekiti, nashukuru, kwa kupata nafasi ya kuchangia Hotuba ya Ofisi ya Rais, TAMISEMI na Utawala Bora. Kwanza kabisa nimpongeze Mheshimiwa Rais na Serikali yake kwa kazi nzuri wanayoifanya, Watanzania tuko nyuma yenu, tunawaunga mkono na Mheshimiwa Rais, Wabunge wa CCM tunakuunga mkono kwa asilimia mia moja. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nina mambo mawili, matatu ya kuchangia kama ushauri, lakini mwisho kuna haja ya kuendelea kuwaeleza ndugu zetu namna ya kuendesha nchi yetu tofauti na wanavyozungumza wao.
Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba nizungumzie Halmashauri yangu ya Uyui ni Halmashauri mpya, ambayo tumekuwa tukiomba pesa kwa sababu ya ujenzi wa Halmashauri yetu, tuna miaka mingi pesa hazijafika, tunaomba Serikali ituangalie tuweze kumaliza ujenzi wa Halmashauri yetu. Kujenga jengo la utawala, tuna ujenzi wa Hospitali ya Wilaya, tunaomba Serikali katika bajeti ya mwaka huu ituangalie tuweze kukamilisha hayo.
Mheshimiwa Mwenyekiti, tulikuwa tuna maombi ya kupata Halmashauri mpya ya Igalula, kutoka katika Halmashauri yetu iliyopo ya sasa, haya ni maombi ya muda mrefu, tunaomba pia liangaliwe tuweze kupata Halmashauri yetu ya Igalula.
Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba nizungumzie suala la Wenyeviti wa Vijiji na Wenyeviti wa Vitongoji. Wenyeviti hawa wanafanya kazi kubwa sana, ni kiungo muhimu sana katika utendaji wa shughuli zetu katika maeneo yetu. Ni wasimamizi wa maendeleo katika maeneo yetu. Miaka mingi wemekuwa wanasahaulika hawa pamoja na kazi kubwa wanayoifanya, tunaomba Halmashauri zetu ziangalie namna ya kuwalipa posho zao. Vilevile posho zenyewe ni ndogo, tunaomba tuangalie uwezekano wa kuziagiza Halmashauri zitenge hizi pesa, na ziwafikie Wenyeviti wetu wa vitongoji na vijiji. Posho zenyewe ni shilingi 10,000, naomba ikiwezekana tuwaongeze posho hizo, ikiwezekana tutengeneze utaratibu pia wa kuwapatia posho Wajumbe wa Serikali za Vijiji.
Mheshimiwa Mwenyekiti, unapozungumzia maendeleo katika maeneo yetu, pesa kubwa, pesa nyingi zinakwenda kwenye Serikali za Vijiji, utekelezaji wa miradi mingi ya maendeleo unafanyika katika Serikali zetu za Vijiji. Hawa watu wasipoangaliwa, wasipojaliwa maslahi yao, utendaji wao wa kazi utakuwa ni mdogo, na uwajibikaji utakuwa ni mdogo, tunaomba tuliangalie sana hili.
Mheshimiwa Mwenyekiti, lakini kuna Watendaji wa Vijiji na Watendaji wa Kata, watendaji wa vijiji na Kata hatujaangalia maslahi yao vizuri, Watendaji wa Vijiji wa Kata wanafanya kazi katika mazingira magumu sana. Hawana usafiri, maeneo yao ya kazi ni makubwa, wanapata taabu sana kufanya kazi hizo katika maeneo ya vijijini. Ushauri wangu Serikali iangalie uwezekano wa kuwapatia usafiri hata wa pikipiki, ili waweze kutimiza wajibu wao.
Mheshimiwa Mwenyekiti, Watendaji wa Vijiji ndiyo wanajenga sekondari, ndiyo wanajenga zahanati, wanajenga nyumba za walimu, lakini Watendaji wa Vijiji wanakaa nyumba za kupanga. Tuone uwezekano pia wa Serikali kupata kuwajengea nyumba Watendaji wa Vijiji, na Watendaji wa Kata. Maslahi yao pia bado ni madogo, Serikali ione uwezekano wa kuwaongezea maslahi yao watendaji wetu wa Vijiji na wa Kata.
Mheshimiwa Mwenyekiti, nimezungumzia suala la Halmashauri yetu ya sasa ya Uyui kwa maana Iskizia, tulikuwa tunapata pesa kwa sababu ya kuendeleza Halmashauri yetu mpya. Lakini mpaka sasa hatuna nyumba za wafanyakazi pale Isikizya kiasi kinawafanya wafanyakazi wetu waishi mbali na makao makuu ya Halmashauri yetu. Tumejengewa nyumba za shirika la nyumba pale wanaziita nyumba za low cost housing, lakini ukiziangalia nyumba zile gharama yake moja ni shilingi milioni 52, wafanyakazi wetu hawana uwezo wa kuzinunua. Halmashauri yetu haina uwezo wa kuzinunua. Tunaomba Serikali ione namna ya kutusaidia ili wafanyakazi wetu wa Halmashauri ya Tabora kwa maana ya Uyui, waweze kukaa karibu na eneo la kazi ili waweze kuwa na ufanisi mkubwa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, Tarafa ya Kizengi ilitangazwa muda mrefu, karibu miaka mitatu, minne iliyopita. Pamoja na kutangaza Tarafa yetu ya Kizengi mpaka sasa haijaanza kazi rasmi, hatuna Afisa Tarafa na hili naomba liangaliwe sana.
Mheshimiwa Mwenyekiti, Wabunge wengi wamezungumzia kuhusu asilimia kumi inayotengwa kwa sababu ya vijana na akina mama. Tunaomba kujua hili suala ni la kisheria au ni kwamba Halmashauri ikiamua inatenga au laa. Maeneo mengi hizi pesa hazitengwi, maeneo mengi vijana hawanufaiki na hizi asilimia tano na akina mama katika maeneo yetu. Tunaomba Halmashauri zote ziagizwe ni lazima zitenge hizi asilimia tano kwa sababu ya kuwasaidia vijana na asilimia tano kuwasaidia akina mama na ufuatiliaji wake uwekewe utaratibu mzuri.
Mheshimiwa Mwenyekiti, yapo mengi lakini kwa sababu ya muda, nijikite kwenye masuala mawili, matatu ya mwisho. Unapozungumzia demokrasia kuna mambo mengi ndani yake, Wazungu wanasema charity begins at home. Kuna msemo mmoja sungura alikuwa na hamu ya ndizi, alivyozikosa zile ndizi akaanza kuimba sizitaki mbichi hizi, wenzetu wanazungumzia demokrasia kwamba katika chama chetu hakuna demokrasia.
Mheshimiwa Mwenyekiti, unapotaka kutoa uchafu kwenye jicho la mwenzako angalia uchafu kwenye jicho lako kwanza. Kuna Wabunge wamepata Ubunge wakiwa wako CCM, lakini leo wapo CHADEMA; wapo watu ambao wamekitumikia chama kile kwa muda mrefu, wamekuja kuingia kwenye dirisha dogo juzi. Sasa demokrasia hiyo, ukiangalia wao na sisi nani ana demokrasia?
Mheshimiwa Mwenyekiti, unapozungumzia hotuba ya Msemaji wa Kambi Rasmi ya Upinzani kuhusiana na TAMISEMI; amezunguzia suala la kuonekana kwenye tv, anayezungumza anazungumza kuhusu kuonekana kwenye tv. Mimi nataka niseme, unaposema kwamba wananchi hawapati fursa lakini…
TAARIFA...
MHE. MUSA R. NTIMIZI: Mheshimiwa Mwenyekiti, nakataa taarifa yake. Yeye amelelewa ndani ya Chama cha Mapinduzi ndiyo maana leo tuko naye hapa. Mimi nimechaguliwa na wananchi kwa kura za kutosha.
MHE. MUSA R. NTIMIZI: Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba unilinde muda wangu. Mimi nimechaguliwa na wapigakura kwa kura zaidi ya 38,000, mgombea wa CHADEMA alipata kura 4,000. Kwa hiyo nimekuja Bungeni kwa nguvu ya wapigakura wangu na mtoto wa simba ni simba.
Mheshimiwa Mwenyekiti, katika hotuba ya Msemaji wa Kambi ya Upinzani kuhusu Utawala Bora na amezungumzia kuhusu watumishi hewa. Naomba ni-quote ukurasa wa tisa, anasema; “Mheshimiwa Spika, sababu kubwa ya kushindwa kutatuliwa kwa tatizo la watumishi hewa ni kukosekana kwa uadilifu katika mfumo mzima wa utumishi wa umma. Watumishi hewa ni tatizo la kutengenezwa kwa makusudi.”
Mheshimiwa Mwenyekit, kwa bahati mbaya sana aliyekuwa Katibu Mkuu wa Utumishi ndiye alikuwa anasoma hotuba ya Upinzani. Nadhani anajua siri kubwa sana ya watumishi hewa. Mheshimiwa Magufuli atusaidie kuangalia namna ya waliotengeneza watumishi hewa, inawezekana na wengine tuko nao humu ndani.
Mheshimiwa Mwenyekiti, suala hili ni la kuliangalia sana maana unapomnyooshea mwenzako kidole kimoja vitatu vinaweza vikawa vinakuangalia wewe mwenyewe. Kuna haja kabisa Mheshimiwa Rais aangalie namna anavyotumbua majipu haya na macho mengine yaangalie humu ndani, inawezekana kabisa wakatusaidia katika kuweka mambo haya sawa sawa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, nilikuwa nataka niseme haya kwa kifupi, naunga mkono hoja kwa asilimia mia moja. Ahsante sana.

Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Ujenzi, Uchukuzi na Mawasiliano kwa Mwaka wa Fedha wa 2016/2017.

MHE. MUSA R. NTIMIZI: Mheshimiwa Naibu Spika, nashukuru kwa kupata muda wa kuchangia kidogo katika bajeti ya Wizara hii muhimu kwa uchumi wa nchi yetu na wananchi wake. Kwa sababu ya muda mchache nitazungumzia maeneo mawili kwa haraka haraka.
Mheshimiwa Naibu Spika, naomba nichangie barabara yetu ya Itigi – Chaya – Nyahuwa - Tabora. Barabara hii kipande cha Itigi - Chaya kimekamilika kwa asilimia zaidi ya 90; kutoka Nyahuwa - Tabora imekamilika kwa zaidi ya 90% lakini katikati kipande cha Chaya - Nyahuwa bado hakijaanza kushughulikiwa. Niiombe Serikali na Mheshimiwa Waziri kwa kuwa kuna umuhimu mkubwa wa kipande hiki kukamilika na kutumika, kwa kweli tuiangalie kwa macho mengi barabara hii. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, unapotoka Manyoni kuja Tabora kwa kupitia Singida - Nzega unatumia kilometa 460 kufika Tabora. Unapotoka Manyoni kuja Itigi kupitia Chaya mpaka Tabora ni kilometa 254, kwa kuzunguka unaongeza kilometa 206. Wanaokwenda Kigoma wakipitia Chaya maana yake watapunguza zaidi ya kilometa zaidi ya 206 kwa safari yao. Wanaokwenda Mwanza wakipitia njia ya Chaya - Tabora - Nzega watapunguza kilometa zisizopungua 110 kufika Mwanza badala ya kupitia Singida na Igunga. Barabara hii ni muhimu sana, tunaomba Serikali sasa ifike wakati watuambie mkandarasi anaanza lini ujenzi kipande kile cha Chaya - Nyahuwa.
Mheshimiwa Naibu spika, kwa kweli Mheshimiwa Waziri anajua 100% ya kipande hiki kimepita kwenye jimbo langu, atakapokuja kuhitimisha hapa basi atueleze imefikia wapi. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, kulikuwa kuna maombi ya kupandisha hadhi barabara, maombi yako mengi Mheshimiwa Waziri alituambia lakini basi tuone taratibu maombi yale yanaanza kupunguzwa. Mimi nina kipande cha barabara ya Bwekela - Miswaki - Loya - Iyumbu ambacho kinaunganisha majimbo ya Igunga, Manonga, Igalula na Singida Vijijini. Barabara hii ni muhimu sana kwa uchumi wa wananchi wetu kwa sababu kuna kilimo kikubwa cha mpunga kule, kuna haja barabara hii itengenezwe. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, nisipozungumzia reli wananchi wangu hawatanielewa. Ukianzia Kalangasi mpaka Igalula reli inapita katika jimbo letu na ni muhimu sana. Juhudi zinazofanyika kuimarisha reli yetu zinaonekana tunaipongeza Serikali. Napenda nimpongeze Mkurugenzi wa TRL kwa kufanya sasa TRL ianze kujiendesha kiuchumi kwa mipango mbalimbali ambayo inafanyika. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, niungane na Wabunge waliosema kuna haja ya kuunganisha TRL na RAHCO kwa sababu ya kuisaidia TRL kujiendesha. TRL ili ijiendeshe inahitaji kutengeneza pesa za ndani lakini vilevile iweze kukopa. TRL haina assets za kukopea ili iweze kufanya mipango yake ya kimaendeleo. Assets ziko RAHCO, TRL hawana assets, wanashindwa kufanya mipango mizuri ya kimaendeleo mwisho wa siku wanaitegemea Serikali kwa kiasi kikubwa sana. (Makofi)
Mheshimwia Naibu Spika, ukiangalia RAHCO hawajaiangalia vizuri miundombinu ya reli ambapo ili TRL ifanye vizuri lazima miundombinu ya reli iwe imara. RAHCO hawana wafanyakazi wengi, hawana wataalamu wa kutosha kuweza kui-service reli yetu ikawa inapitika kwa muda wote. Kuna haja kabisa Serikali kuleta sheria hii Bungeni tuiangalie upya, tuunganishe sasa RAHCO na TRL zifanye kazi ambayo italisaidia Shirika letu la Reli kuweza kufanya kazi vizuri zaidi. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, reli ni kiungo muhimu sana kwa uchumi wa nchi yetu. Barabara zinaharibika kwa sababu mizigo mingi inasafirishwa kwenye barabara zetu. Kuna haja kabisa ya kutengeneza mazingira yaliyo bora zaidi ili reli yetu ilete tija na faida katika uchumi wa nchi yetu. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, naunga mkono hoja, ahsante sana.

Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Maliasili na Utalii kwa kwa mwaka wa Fedha 2016/2017.

MHE. MUSA R. NTIMIZI: Mheshimiwa Mwenyekiti, utunzaji wa misitu na maliasili yetu ni jambo la msingi sana. Kila Mtanzania ana wajibu wa kutunza na kuhifadhi mazingira. Wafugaji wapo ambao wanafuata sheria za nchi za uhifadhi wa mazingira yetu na wapo ambao ni waharibifu wa mazingira. Kuna haja Serikali kusimamia sheria katika kuhakikisha ufugaji hauathiri mazingira yetu.
Mheshimiwa Mwenyekiti, hao wafugaji ambao hawafuati sheria za uhifadhi wasisababishe wafugaji wote wakaonekana ni adui mkubwa wa hifadhi ya nchi. Lazima pia tujiulize ni kwa nini wapo baadhi wanafuata sheria na wengine wanakiuka sheria? Je, Serikali yetu imetimiza wajibu wake katika kuwasaidia wafugaji wetu? Sheria za nchi zinaangalia vipi hifadhi zetu za mapori zilizotengwa miaka hiyo, idadi ya watu waliokuwepo miaka hiyo na mahitaji yao ya ardhi, ikiwepo mahitaji ya ardhi kwa ajili ya makazi, mahitaji ya ardhi na idadi ya mifugo yetu iliyopo kwa sasa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, ipo haja ya kujiangalia upya kisheria kuweza kupata ardhi kulingana na mahitaji ili kuepusha mauaji, mapigano na kugombea ardhi katika maeneo mbalimbali. Wafugaji wasibezwe na kuonekana wao ni tatizo kubwa katika kuharibu mazingira. Naomba niulize, je, wafugaji na wakata mkaa nani anaharibu mazingira?
Mheshimiwa Mwenyekiti, tusiwahukumu wafugaji kwa kigezo cha kwamba wao wanaharibu mazingira. Tuwatengee maeneo kisheria, tuwamilikishe tuone kama kweli watakiuka utaratibu na wataharibu mazingira. Nakubali wapo wafugaji wanaingilia maeneo ya wakulima na kusababisha uharibifu. Narudia, haiwezi kuwa wafugaji wote wapo hivyo. Isituondoe katika kutetea wafugaji wetu kupatiwa haki zao na wajibu wetu wa kuwapatia mazingira bora ya ufugaji wao.
Mheshimiwa Mwenyekiti, wafugaji wangu katika Jimbo la Igalula, Kata ya Goweka Miyenze, Intende na Kigwa wanateseka sana na wanateswa na kusumbuliwa sana na askari wa maliasili, wakati mwingine ng‟ombe wanakua nje ya reserve sisi tunaita ujije, wanaswaga mifugo hiyo na kuiingiza reserve na kuwakamata na kuwatoza fedha nyingi au kutaifisha mifugo hiyo.
Mheshimiwa Mwenyekiti, eneo lote la Jimbo la Igalula halina eneo rasmi la wafugaji, lakini kuna mifugo mingi na pia wakulima wapo wengi lakini pia maeneo makubwa ya Jimbo yamo ndani ya hifadhi. Mgogoro wa eneo la kulimia, kufugia na makazi ni tatizo kubwa sana. Tunaomba wakulima wetu wapewe eneo la kufugia na kulimia ili kuondoa tatizo hili. Tulishaomba kumegewa eneo la kilometa nne katika eneo lililohifadhiwa katika Kata ya Lutende na Miyenze ili wapewe wafugaji na wakulima ili kuondoa adha hiyo.
Mheshimiwa Mwenyekiti, tusiwabeze wafugaji wetu, ndiyo wapiga kura wetu, leo tusiwadharau na kuwabeza. Watengenezewe mazingira rafiki ili wasiwe tatizo katika uharibifu wa mazingira. Tuangalie wakata mkaa na mbao kama waharibifu wakubwa wa mazingira na si wafugaji wetu ambao wana haki pia katika nchi yao.
Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba wafugaji wangu wa Kata za Lutende, Miyenze, Kigwa na Goweko wapewe maeneo na wamilikishwe ili wapate eneo la kufugia mifugo yao.
Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba kuunga mkono hoja kama wafugaji wetu wataheshimiwa na kuthaminiwa na si kuonekana wahalifu na watu wabaya kwa mazingira.

Hali ya Uchumi wa Taifa kwa Mwaka 2015, Mpango wa Maendeleo wa Taifa kwa Mwaka wa Fedha 2016/2017 na Mapendekezo ya Serikali kuhusu Makadirio ya Mapato na Matumizi kwa Mwaka wa Fedha 2016/2017.

MHE. MUSA R. NTIMIZI: Mheshimiwa Naibu Spika, nashukuru kwa kunipa nafasi hii ili niweze kuchangia mawazo na kutoa ushauri wangu katika bajeti ya Serikali ya mwaka 2016/2017. Nashukuru na kuipongeza Serikali kwa kuleta bajeti nzuri ambayo inajali maslahi ya Watanzania wote kwa ujumla wao.
Mheshimiwa Naibu Spika, nitakuwa mchoyo kama sitakupongeza kwa ujasiri uliokuwa nao katika kipindi hiki kigumu ambacho umepitia lakini nakuamini wewe ni mwanamke jasiri na unaendelea kutuongoza vizuri bila kutetereka. Sisi tuko pamoja na wewe katika kuhakikisha kwamba kanuni na taratibu za Bunge zinafuatwa. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, nampongeza Mheshimiwa Waziri kwa bajeti nzuri lakini kuna haja ya baadhi ya maeneo tukayasemea na kuyaboresa. Cha msingi tunachomuomba Mheshimiwa Waziri asikilize mawazo ya Wabunge na kuyafanyia kazi, penye wengi pana mengi.
Mengi yaliyosemwa na Wabunge ni kwa niaba ya wananchi wengi walioko huko nje. Tunaomba Mheshimiwa Waziri ayafanyie kazi ili kuleta ufanisi zaidi. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, naomba nigusie baadhi ya mambo ambayo yanagusa jimbo langu nikianza na suala la maji. Niungane na Wabunge wenzangu waliounga mkono na waliotoa wazo la kuongeza pesa katika Mfuko wa Maji kutoka Sh.50 kwenda Sh.100. Tunahitaji tupate pesa za kutosha katika Mfuko wa Maji ili kutatua kero kubwa ya maji iliyopo katika maeneo yetu. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, Serikali isiwe na kigugumizi katika hili, Wabunge wengi wanahitaji kutatuliwa kero za maji katika maeneo yao, akina mama wanapata taabu kubwa ya maji katika maeneo yetu tunakotoka. Tunahitaji miradi mingi ya maji itekelezeke katika maeneo yetu ndiyo maana tunashauri Sh.50 iongezwe kuwa Sh.100 ili pesa nyingi ziende zikatatue kero za maji katika maeneo yetu.
Mheshimiwa Naibu Spika, nimeamua kuanza na hili kwa sababu mimi na wananchi wa Jimbo la Igalula tuna masikitiko makubwa sana. Katika mradi wa maji wa kutoka Ziwa Victoria Jimbo la Igalula lililopo katika Mkoa wa Tabora hatumo katika mradi huu. Majimbo yote maji ya kutoka Ziwa Victoria yatafika lakini Jimbo la Igalula tumesahaulika. Napenda kujua wananchi wa Igalula wameikosea nini Serikali hii mpaka kutusahau kutuingiza katika mradi wa maji wa Ziwa Victoria wakati tuna shida kubwa ya maji? Katika kuchangia Hotuba ya Rais nilisema tuna shida ya wafugaji wanahitaji maji kwa ajili ya mifugo yao kwa maana ya malambo, tunahitaji mabwawa ya maji kwa sababu ya kutatua kero kubwa ya maji iliyopo katika Jimbo la Igalula. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, tumejaribu kuchimba visima vifupi na virefu havitoi maji kwa sababu eneo kubwa la Mkoa wa Tabora hakuna maji chini. Nilishauri, katika Jimbo letu la Igalula kuna maeneo mengi ambayo tunaweza tukatega mabwawa ya maji na watu wakapata maji lakini Serikali mabwawa imetunyima, malambo imetunyima, maji ya kutoka Ziwa Victoria hatuna, tunaambiwa tutapata maji ya kutoka Mto Malagarasi.
Mheshimiwa Naibu Spika, Mto Malagarasi ni zaidi ya kilometa 150, lakini maji yanayotoka Ziwa Victoria yanapopita Uyui kwenye Jimbo la Tabora Kaskazini ni chini ya kilometa 30 kufika katika Jimbo letu la Igalula. Ni rahisi zaidi kuyatoa maji ya Ziwa Victoria kutoka Uyui kwa maana ya Makao Makuu yetu ya Wilaya kuyaleta katika Jimbo la Igalula kuliko kuyatoa katika maeneo mengine. Niombe Serikali itueleze, Waswahili wanasema awali kuu, sasa Ziwa Victoria tunakosa tunaahidiwa ya baadaye. Sisi tunahitaji kuwepo katika mradi wa maji wa Ziwa Victoria ili kuondoa tatizo la maji katika Jimbo letu la Igalula. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, nigusie kidogo kuhusu afya, tulipitia bajeti ya Wizara ya Afya na Wizara ya TAMISEMI. Lakini katika ilani ya Chama cha Mapinduzi ya miaka kuanzia ya 2000 mpaka sasa tulizungumzia ujenzi wa zahanati katika kila kijiji, lakini pia tulizungumzia vituo vya afya katika kila kata. Nataka nisikitike, sioni ilani hii inatekelezwa namna gani kwa sababu Serikali katika bajeti zote za Wizara ya Afya, TAMISEMI na hii bajeti kubwa haijazungumza kwa uzito mkubwa kuhusiana na tatizo kubwa la afya vijijini kwetu.
Mheshimiwa Naibu Spika, zahanati nyingi zimejengwa hazijakwisha, zilizokwisha kwa nguvu za wananchi hazina wataalam. Katika Jimbo la Igalula tumeanzisha kujenga vituo vya afya katika kila kata, lakini mpaka leo hatujui Serikali itakuja kukamata namna gani miradi ile ambayo wananchi wanawekeza pesa nyingi kuondoa tatizo la afya katika maeneo yetu. This is very serious. Tuiombe Serikali iangalie, ione umuhimu wa ku-implement upatikanaji wa vituo vya afya na zahanati katika kila kijiji na katika kila kata ili kuondoa tatizo la afya katika maeneo yetu.
Mheshimiwa Naibu Spika, niende kwenye reli, unapozungumzia reli umuhimu wake kila mmoja anajua. Kwa sisi wana Igalula ni usafiri unaoturahisishia kufika maeneo mbalimbali. Wananchi wangu wanafanya biashara katika maeneo ya reli zile, lakini reli katika uchumi wa nchi unasaidia sana katika maeneo mbalimbali.
Mheshimiwa Naibu Spika, tumetoa ushauri mara nyingi, umuhimu wa reli kuunganishwa na RAHCO. TRL inategemea kwa kiasi kikubwa ruzuku kutoka Serikalini kwa sasa, RAHCO wanategemea ruzuku kutoka Serikalini. RAHCO tegemezi, TRL tegemezi, lakini kuna uwezekano wa TRL ikiunganishwa na RAHCO, TRL ikaweza kujiendesha kiuchumi, ikaweza kukopa na ikaweza kulifanya Shirika hili likajiendesha bila hata wasiwasi. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, tuliomba Serikali ilete sheria ya kubadilisha ili tuunganishe tena RAHCO na TRL ili kuleta ufanisi wa haya mashirika mawili; lakini mpaka sasa Serikali imekuwa kimya. Tunaomba Serikali ifanye umuhimu katika kuunganisha mashirika haya mawili ili kuleta ufanisi zaidi. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, kwa sababu ya muda nisemee zao la tumbaku. Tumbaku ni nguzo ya uchumi wa Wilaya yetu ya Uyui na Mkoa wa Tabora. Mapato makubwa ya Wanatabora yanategemea sana zao la tumbaku. Serikali kila siku inasema inazijua changamoto za mkulima wa tumbaku, utatuzi wake, kila siku tutatatua kesho lakini kero za mkulima zinazidi kuongezeka, mkulima anazidi kunyonywa, masoko yanakuwa shida. Nataka niiombe Serikali sasa, badala ya Waziri kuahidi kuja Tabora kuzungumza na wakulima kero hizi tumezileta sisi wawakilishi wao, kero hizi wanazijua, sasa Serikali tunataka majibu ni lini mkulima wa tumbaku atapata afueni na zao lake la tumbaku. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, kodi nyingi, makato mengi, bei ndogo, soko tabu, wanadhulumiwa. Mfano mdogo, Mheshimiwa Waziri, CRDB waliingia mkataba na Vyama vya Msingi kujenga magodauni katika maeneo yetu mbalimbali. Mkandarasi walimtafuta wao, wakaingia mkataba, wakajenga magodauni yale, mwisho wa siku magodauni yale hajakwisha, yamedondoka, hayasaidii mkulima, lakini mpaka kesho mkulima anakatwa pesa kulipia magodauni yale. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, tunaomba kero ya mkulima wa tumbaku sasa iweze kwisha. Mkulima…
Mheshimiwa Naibu Spika, naunga mkono hoja, ahsante sana.

Hon. Job Y. Ndugai

Speaker of the National Assembly

Legislative Role

Profile

Ask the Speaker / Comments

Dr. Thomas D. Kashililah

Clerk of the National Assembly

Legislative Role

Profile

Ask the Clerk / Comments

Member of the Parliament

Hon. Dr. David Mathayo David

Same Magharibi (CCM)

Questions (0)

Supplementary Questions (0)

Contributions (0)

Profile

Hon. Anastazia James Wambura

Special Seats (CCM)

Questions (0)

Supplementary Questions (0)

Contributions (5)

Profile

Hon. Hawa Abdulrahiman Ghasia

Mtwara Vijijini (CCM)

Questions (4)

Supplementary Questions (10)

Contributions (10)

Profile

Hon. Susan Anselm Jerome Lyimo

Special Seats (CHADEMA)

Questions (6)

Supplementary Questions (17)

Contributions (6)

Profile

Hon. Shabani Omari Shekilindi

Lushoto (CCM)

Questions (4)

Supplementary Questions (21)

Contributions (13)

Profile

View All MP's