Parliament of Tanzania

Contributions By: Hon. Musa Rashid Ntimizi

All Contributions

Hotuba ya Mheshimiwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania wakati wa Kufungua Bunge la Kumi na Moja

MHE. MUSA R. NTIMIZI: Mheshimiwa Mwenyekiti, nakushukuru sana. Kwanza kabisa nikupe pole kwa yaliyotokea leo lakini umeonesha ujasiri mkubwa na sisi tupo pamoja na wewe. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nichukue nafasi hii pia kumpongeza Mheshimiwa Rais kwa hotuba nzuri aliyoitoa hapa wakati analizindua Bunge hili. Hotuba ambayo ilionesha mwelekeo wa Serikali yetu kwa miaka mitano inayokuja. Hotuba ambayo ina matumaini makubwa kwa Watanzania kutoka hapa tulipo kuelekea kwenye maendeleo zaidi. Pia ameonesha kwa vitendo kwamba sasa tunaelekea kuzuri, ametenda alichonena. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, niwashukuru pia kwa kifupi wananchi wa Igalula kwa imani kubwa waliyonionesha mimi kwa kunileta katika Bunge hili, nawaahidi sintowaangusha. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa haraka haraka na mimi nijikite katika maeneo mbalimbali ambayo Mheshimiwa Rais ameyagusia wakati wa hotuba yake. Nianze na eneo alilolizungumzia kuhusu tatizo la maji. Katika kitabu chake cha hotuba ukurasa wa 6 na 22, Mheshimiwa Rais amezungumzia shida ya maji kubwa tuliyonayo katika maeneo mbalimbali aliyopita. Inawezekana kila eneo lina shida kubwa ya maji lakini sisi katika Mkoa wetu wa Tabora tuna shida sana ya maji. Tumekuwa tunaahadi ya kupata maji kutoka Ziwa Victoria. Mradi huu ni mkubwa na inawezekana ikachukua muda mrefu mpaka kufikia kukamilika na wananchi Mkoa wa Tabora kupata maji.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa kuwa mradi huu ni mkubwa, tunatarajia Serikali yetu itautekeleza lakini kwa sasa katika Mkoa wetu wa Tabora mvua nyingi zinanyesha, maeneo mengi yamepata mafuriko kwa sababu yale maji hayakingwi vizuri kwa matumizi ya binadamu na matumizi mengine. Mimi nataka kuishauri Serikali ione umuhimu wa kutega mabwawa kwenye maeneo mbalimbali ili kuondoa shida kubwa ya maji tuliyonayo katika Mkoa wa Tabora. Maeneo mazuri yapo ya kutega mabwawa haya na baadhi yameshategwa kwenye maeneo machache, yameonesha kusaidia sana kupunguza kero ya maji katika eneo letu la Mkoa wa Tabora. Niombe sana Wizara ya Maji iliangalie hili badala ya maji haya kupotea bure basi yaweze kutegwa na kuweza kutusaidia kwa matumizi mbalimbali.
Mheshimiwa Mwenyekiti, katika hotuba ya Mheshimiwa Rais ukurasa wa 11 amezungumzia hali ya barabara katika maeneo yetu. Amesema kuna haja ya kukamilisha barabara zinazotengenezwa na kuziimarisha zile ambazo zimeharibika. Naomba niizungumzie barabara ya kutoka Tabora - Nyahua - Chaya - Itigi. Barabara hii kwa asilimia zaidi ya 65 inapita kwenye Jimbo langu la Igalula lakini mpaka sasa imekamilika kipande cha Tabora – Nyahua, kilometa 89 kutoka Nyahua - Chaya hazijashugulikiwa kabisa. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, kabla ya kuja hapa nilikwenda TANROADS kuongea na Meneja, anasema shida kubwa ni consultant anashindwa kukamilisha haraka kazi yake ili tender itangazwe. Designing zinatofautiana na watu wa TANROADS. Niiombe Serikali, kwa sasa ninavyozungumza barabrara ya Itigi - Chaya inapitika, ukifika Chaya - Nyahua imekatika na mvua mara nane. Haipitiki, imesababisha matatizo makubwa, mabasi yaliyokuwa yanapita njia ile sasa yanazungukia Singida – Nzega, wanaongeza zaidi ya kilometa 180 kwa kuzunguka na siyo mabasi tu hata wananchi wa kawaida waliokuwa wanatumia njia hii sasa haipitiki. Hata mimi kwenda Jimboni kwangu inabidi nikitoka Tabora nipite Singida kuingia tena Jimboni kwangu.
Mheshimiwa Mwenyekiti, tunaomba hatua za haraka zichukuliwe ili kuhakikisha kwamba barabara hii inapitika. Vilevile tuombe Serikali iweke nguvu ya kutosha kwa sababu tumehakikishiwa pesa zipo, huyu consultant amalize kazi haraka ili mchakato wa kumpata mkandarasi na kuanza kujengwa barabara hii uanze kufanyika haraka sana. Kiuchumi tunaitegemea sana barabara hii, kuna haja itengenezwe haraka sana. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nigusie suala la viwanda. Katika ukurasa wa 11 Mheshimiwa Rais amesema viwanda tutakavyowekeza ni vile ambavyo malighafi yake inapatikana hapa hapa nchini. Ukizungumzia Mkoa wetu wa Tabora, kuna uwezekano wa kujenga viwanda zaidi ya viwili au vitatu. Zaidi ya asilimia 75 ya tumbaku inayolimwa katika nchi yetu ya Tanzania inatoka Tabora lakini cha ajabu Kiwanda cha Tumbaku kimejengwa Morogoro.
Niiombe Serikali, kwa kuwa ahadi ya Mheshimiwa Rais ni kwamba tutajenga viwanda katika maeneo ambapo mazao yanapatikana, sisi tunalima tumbaku, tunaomba kiwanda cha tumbaku kijengwe katika Mkoa wetu wa Tabora. Itasaidia ajira, itasaidia kukuza uchumi wa mkoa wetu na itasaidia pia ubora wa zao letu la tumbaku kwani kusafirishwa kutoka Tabora kuja Morogoro linazidi kuharibika kwa hiyo ni vema tukatengenezewa kiwanda pale. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, lakini pia tunarina asali nyingi katika Mkoa wetu wa Tabora. Tunaomba tutengenezewe kiwanda cha kusindika asali katika Mkoa wetu wa Tabora. Nisikitike tulikuwa tuna Kiwanda cha Nyuzi sasa kimekufa. Tunaomba pia Kiwanda cha Nyuzi katika Mkoa wetu wa Tabora kiweze kushughulikiwa. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nizungumzie kilimo kwa sababu muda unakwenda haraka na hasa nitazungumzia tumbaku. Mkulima wa tumbaku bado hajasaidiwa vya kutosha, kero zake zimekuwa nyingi na utatuzi wake umekuwa wa taratibu sana. Tunaomba Serikali itatue haraka kero za mkulima wa tumbaku ili kuongeza kipato cha mtu mmoja mmoja katika Mkoa wetu wa Tabora. Wananchi wengi wanalima tumbaku na wanaitegemea sana kwa uchumi wao na kuendesha maisha yao. Vilevile Serikali inaweza kukusanya kodi ya kutosha kutokana na zao la tumbaku.
Mheshimiwa Mwenyekiti, pia tunalima mpunga mwingi Tabora. Tunaomba tutengenezewe miundombinu ya kuweza kufanya kilimo cha mpunga kisaidie wananchi wetu.
Mheshimiwa Mwenyekiti, wafugaji wetu wanahangaika, hawana maeneo ya kufugia. Tunaomba Serikali ichukue hatua kuwasaidia wafugaji katika maeneo yetu.
Mheshimiwa Mwenyekiti, la mwisho, suala la umaskini ambalo Mheshimiwa Rais amelizungumza. Kuna programu ya kupeleka shilingi milioni 50 katika kila kijiji. Tunaipongeza Serikali yetu kwa wazo hili. Tunachoshauri ni kwamba utengenezwe utaratibu mzuri wa kusimamia fedha hizi zisije zikawa kama zile za Mfuko wa Jakaya, zilipotea bila ya maelezo mazuri. Serikali ina nia nzuri itengeneze utaratibu mzuri ambao utasaidia pesa hizi zije kuonekana zinasaidia vijana wetu katika kufanya shughuli zao mbalimbali. Wataalamu waende wakawafundishe vijana wetu kule vijijini namna ya kuendesha biashara ndogo ndogo, lakini na menejimenti pia ya pesa hizi ili zitumike kusaidia vijana wetu.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa sababu ya muda ningeweza kuzungumza mengi lakini kwa leo naomba niishie hapa, nashukuru sana. (Makofi)

Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto kwa Mwaka wa Fedha 2016/2017

MHE. MUSA R. NTIMIZI: Mheshimiwa Mwenyekiti, nami nashukuru kwa kupata muda wa kuchangia kidogo katika Wizara hii ya Afya. Kwanza kabisa, kwa haraka nampongeza Mheshimiwa Waziri na Naibu Waziri kwa kazi nzuri sana wanayoifanya, tunaahidi tupo nyuma yeo, tunawaunga mkono kwa kazi nzuri wanayoifanya. Tunajua wana jukumu zito mbele yenu, lakini Mungu atawasaidia, watafanya kazi nzuri zaidi.
Mheshimiwa Mwenyekiti, namshukuru Mheshimiwa Waziri, Wilaya yetu ya Uyui tulileta maombi ya zahanati zetu mbili kuona uwezekano wa kupandishiwa hadhi kuwa vituo vya afya, nashukuru sasa mchakato umekamilika, zahanati ya Ilolangulu na Malongwe zinapandishwa hadhi kuwa vituo vya afya. Tunaomba mchakato wa kupata barua na kuingizwa kwenye bajeti ufanyike ili vianze kufanya kazi. Nashukuru sana kwa hilo. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nichangie mambo mawili au matatu kuhusu uhaba wa dawa kwenye zahanati zetu. Uhaba wa dawa ni mkubwa sana, tunaomba juhudi zinazofanyika zizidi kufanyika sawasawa ili zahanati zetu zipate dawa za kutosha ili wananchi wetu wanapokwenda kupata matibabu waweze kutibiwa na kupata dawa katika zahanati zetu.
Mheshimiwa Mwenyekiti, najua juhudi kubwa inafanyika sasa lakini pamoja na dawa muda mwingine kufika kwenye maeneo yetu, udhibiti wake unakuwa ni mdogo, wajanja wanazitumia vibaya tofauti na matarajio. Tunaomba pia udhibiti wa dawa hizi zinapokuja kule ufanyike sawasawa. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba nami kama walivyoomba wenzangu, kwanza naipongeze MSD, tunatarajia kutenga pesa kulipa deni lao kubwa ili kuwawezesha kufanya kazi zao vizuri sana. Naomba tuweke pesa zaidi kulipa deni lote ili kuwafanya waweze kutoa huduma ya dawa vizuri zaidi. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba pia maduka ya MSD ambayo yanafunguliwa katika Hospitali za Mikoa, ni wazo zuri na tunalipongeza, lakini sasa Wizara ifikirie kuona namna MSD itakavyofungua maduka haya kwenye Wilaya zetu. Kwenye Hospitali za Wilaya ambapo ndiko kuna wagonjwa wengi na wananchi wengi wanatibiwa katika hospitali zetu za Wilaya, yakifunguliwa maduka huko, itasaidia huduma hii kuwafikia wananchi wetu wengi tofauti na maduka haya kuishia kwenye hospitali za mikoa peke yake. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nizungumzie huduma za wazee. Sera ya Huduma kwa Wazee Kutibiwa Bure, inatakiwa itengenezewe utaratibu mzuri zaidi. Hii sera ipo, lakini practically haifanyiki hivyo, wazee wetu wanateseka, wakienda hospitali zaidi ya kuandikiwa panadol hakuna dawa wanazopata.
Wakati mwingine kwa sababu hawatoi pesa, hata huduma wanazopata zinakuwa za kusuasua. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba Wizara isimamie hili, kwa sababu kama Mheshimiwa Waziri alipokuwa anazungumza katika hotuba yake anasema mzee alikuwa kama sisi na sisi tutakuwa kama yeye hapo baadaye, kuna haja ya kuangalia wazee wetu kwa macho mawili zaidi ili wapate huduma ambayo inastahili.
Mheshimiwa Mwenyekiti, sambamba na hilo, huduma za mama na mtoto, kwa asilimia kubwa wanaokwenda kupata matibabu katika zahanati zetu ni wazee, akinamama na watoto. Sera inasema watapata matibabu ya bure, lakini naomba tena hapa, Mheshimiwa Waziri atakapokuja atueleze ni mkakati gani anataka kuuweka sasa ili kusaidia huduma ya mama na mtoto katika zahanati zetu huko chini, ikiwemo pia na upatikanaji wa dawa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa sababu ya muda, nizungumze la mwisho. Tumepata hamasa ya kuwaambia wananchi wetu wajenge zahanati katika maeneo yetu. Tumejenga zahanati za kutosha lakini hatuna wauguzi katika zahanati nyingi. Kwa sasa vijana wetu wengi wanahitimu Udaktari na Shahada mbalimbali katika fani ya Udaktari na utabibu, lakini hawaajiriwi na Serikali yetu ili kufanya kazi…

Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Serikali kwa Mwaka wa Fedha 20 16/2017 - Ofisi ya Rais, TAMISEMI, Utumishi na Utawala Bora

MHE. MUSA R. NTIMIZI: Mheshimiwa Mwenyekiti, nashukuru, kwa kupata nafasi ya kuchangia Hotuba ya Ofisi ya Rais, TAMISEMI na Utawala Bora. Kwanza kabisa nimpongeze Mheshimiwa Rais na Serikali yake kwa kazi nzuri wanayoifanya, Watanzania tuko nyuma yenu, tunawaunga mkono na Mheshimiwa Rais, Wabunge wa CCM tunakuunga mkono kwa asilimia mia moja. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nina mambo mawili, matatu ya kuchangia kama ushauri, lakini mwisho kuna haja ya kuendelea kuwaeleza ndugu zetu namna ya kuendesha nchi yetu tofauti na wanavyozungumza wao.
Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba nizungumzie Halmashauri yangu ya Uyui ni Halmashauri mpya, ambayo tumekuwa tukiomba pesa kwa sababu ya ujenzi wa Halmashauri yetu, tuna miaka mingi pesa hazijafika, tunaomba Serikali ituangalie tuweze kumaliza ujenzi wa Halmashauri yetu. Kujenga jengo la utawala, tuna ujenzi wa Hospitali ya Wilaya, tunaomba Serikali katika bajeti ya mwaka huu ituangalie tuweze kukamilisha hayo.
Mheshimiwa Mwenyekiti, tulikuwa tuna maombi ya kupata Halmashauri mpya ya Igalula, kutoka katika Halmashauri yetu iliyopo ya sasa, haya ni maombi ya muda mrefu, tunaomba pia liangaliwe tuweze kupata Halmashauri yetu ya Igalula.
Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba nizungumzie suala la Wenyeviti wa Vijiji na Wenyeviti wa Vitongoji. Wenyeviti hawa wanafanya kazi kubwa sana, ni kiungo muhimu sana katika utendaji wa shughuli zetu katika maeneo yetu. Ni wasimamizi wa maendeleo katika maeneo yetu. Miaka mingi wemekuwa wanasahaulika hawa pamoja na kazi kubwa wanayoifanya, tunaomba Halmashauri zetu ziangalie namna ya kuwalipa posho zao. Vilevile posho zenyewe ni ndogo, tunaomba tuangalie uwezekano wa kuziagiza Halmashauri zitenge hizi pesa, na ziwafikie Wenyeviti wetu wa vitongoji na vijiji. Posho zenyewe ni shilingi 10,000, naomba ikiwezekana tuwaongeze posho hizo, ikiwezekana tutengeneze utaratibu pia wa kuwapatia posho Wajumbe wa Serikali za Vijiji.
Mheshimiwa Mwenyekiti, unapozungumzia maendeleo katika maeneo yetu, pesa kubwa, pesa nyingi zinakwenda kwenye Serikali za Vijiji, utekelezaji wa miradi mingi ya maendeleo unafanyika katika Serikali zetu za Vijiji. Hawa watu wasipoangaliwa, wasipojaliwa maslahi yao, utendaji wao wa kazi utakuwa ni mdogo, na uwajibikaji utakuwa ni mdogo, tunaomba tuliangalie sana hili.
Mheshimiwa Mwenyekiti, lakini kuna Watendaji wa Vijiji na Watendaji wa Kata, watendaji wa vijiji na Kata hatujaangalia maslahi yao vizuri, Watendaji wa Vijiji wa Kata wanafanya kazi katika mazingira magumu sana. Hawana usafiri, maeneo yao ya kazi ni makubwa, wanapata taabu sana kufanya kazi hizo katika maeneo ya vijijini. Ushauri wangu Serikali iangalie uwezekano wa kuwapatia usafiri hata wa pikipiki, ili waweze kutimiza wajibu wao.
Mheshimiwa Mwenyekiti, Watendaji wa Vijiji ndiyo wanajenga sekondari, ndiyo wanajenga zahanati, wanajenga nyumba za walimu, lakini Watendaji wa Vijiji wanakaa nyumba za kupanga. Tuone uwezekano pia wa Serikali kupata kuwajengea nyumba Watendaji wa Vijiji, na Watendaji wa Kata. Maslahi yao pia bado ni madogo, Serikali ione uwezekano wa kuwaongezea maslahi yao watendaji wetu wa Vijiji na wa Kata.
Mheshimiwa Mwenyekiti, nimezungumzia suala la Halmashauri yetu ya sasa ya Uyui kwa maana Iskizia, tulikuwa tunapata pesa kwa sababu ya kuendeleza Halmashauri yetu mpya. Lakini mpaka sasa hatuna nyumba za wafanyakazi pale Isikizya kiasi kinawafanya wafanyakazi wetu waishi mbali na makao makuu ya Halmashauri yetu. Tumejengewa nyumba za shirika la nyumba pale wanaziita nyumba za low cost housing, lakini ukiziangalia nyumba zile gharama yake moja ni shilingi milioni 52, wafanyakazi wetu hawana uwezo wa kuzinunua. Halmashauri yetu haina uwezo wa kuzinunua. Tunaomba Serikali ione namna ya kutusaidia ili wafanyakazi wetu wa Halmashauri ya Tabora kwa maana ya Uyui, waweze kukaa karibu na eneo la kazi ili waweze kuwa na ufanisi mkubwa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, Tarafa ya Kizengi ilitangazwa muda mrefu, karibu miaka mitatu, minne iliyopita. Pamoja na kutangaza Tarafa yetu ya Kizengi mpaka sasa haijaanza kazi rasmi, hatuna Afisa Tarafa na hili naomba liangaliwe sana.
Mheshimiwa Mwenyekiti, Wabunge wengi wamezungumzia kuhusu asilimia kumi inayotengwa kwa sababu ya vijana na akina mama. Tunaomba kujua hili suala ni la kisheria au ni kwamba Halmashauri ikiamua inatenga au laa. Maeneo mengi hizi pesa hazitengwi, maeneo mengi vijana hawanufaiki na hizi asilimia tano na akina mama katika maeneo yetu. Tunaomba Halmashauri zote ziagizwe ni lazima zitenge hizi asilimia tano kwa sababu ya kuwasaidia vijana na asilimia tano kuwasaidia akina mama na ufuatiliaji wake uwekewe utaratibu mzuri.
Mheshimiwa Mwenyekiti, yapo mengi lakini kwa sababu ya muda, nijikite kwenye masuala mawili, matatu ya mwisho. Unapozungumzia demokrasia kuna mambo mengi ndani yake, Wazungu wanasema charity begins at home. Kuna msemo mmoja sungura alikuwa na hamu ya ndizi, alivyozikosa zile ndizi akaanza kuimba sizitaki mbichi hizi, wenzetu wanazungumzia demokrasia kwamba katika chama chetu hakuna demokrasia.
Mheshimiwa Mwenyekiti, unapotaka kutoa uchafu kwenye jicho la mwenzako angalia uchafu kwenye jicho lako kwanza. Kuna Wabunge wamepata Ubunge wakiwa wako CCM, lakini leo wapo CHADEMA; wapo watu ambao wamekitumikia chama kile kwa muda mrefu, wamekuja kuingia kwenye dirisha dogo juzi. Sasa demokrasia hiyo, ukiangalia wao na sisi nani ana demokrasia?
Mheshimiwa Mwenyekiti, unapozungumzia hotuba ya Msemaji wa Kambi Rasmi ya Upinzani kuhusiana na TAMISEMI; amezunguzia suala la kuonekana kwenye tv, anayezungumza anazungumza kuhusu kuonekana kwenye tv. Mimi nataka niseme, unaposema kwamba wananchi hawapati fursa lakini…
TAARIFA...
MHE. MUSA R. NTIMIZI: Mheshimiwa Mwenyekiti, nakataa taarifa yake. Yeye amelelewa ndani ya Chama cha Mapinduzi ndiyo maana leo tuko naye hapa. Mimi nimechaguliwa na wananchi kwa kura za kutosha.
MHE. MUSA R. NTIMIZI: Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba unilinde muda wangu. Mimi nimechaguliwa na wapigakura kwa kura zaidi ya 38,000, mgombea wa CHADEMA alipata kura 4,000. Kwa hiyo nimekuja Bungeni kwa nguvu ya wapigakura wangu na mtoto wa simba ni simba.
Mheshimiwa Mwenyekiti, katika hotuba ya Msemaji wa Kambi ya Upinzani kuhusu Utawala Bora na amezungumzia kuhusu watumishi hewa. Naomba ni-quote ukurasa wa tisa, anasema; “Mheshimiwa Spika, sababu kubwa ya kushindwa kutatuliwa kwa tatizo la watumishi hewa ni kukosekana kwa uadilifu katika mfumo mzima wa utumishi wa umma. Watumishi hewa ni tatizo la kutengenezwa kwa makusudi.”
Mheshimiwa Mwenyekit, kwa bahati mbaya sana aliyekuwa Katibu Mkuu wa Utumishi ndiye alikuwa anasoma hotuba ya Upinzani. Nadhani anajua siri kubwa sana ya watumishi hewa. Mheshimiwa Magufuli atusaidie kuangalia namna ya waliotengeneza watumishi hewa, inawezekana na wengine tuko nao humu ndani.
Mheshimiwa Mwenyekiti, suala hili ni la kuliangalia sana maana unapomnyooshea mwenzako kidole kimoja vitatu vinaweza vikawa vinakuangalia wewe mwenyewe. Kuna haja kabisa Mheshimiwa Rais aangalie namna anavyotumbua majipu haya na macho mengine yaangalie humu ndani, inawezekana kabisa wakatusaidia katika kuweka mambo haya sawa sawa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, nilikuwa nataka niseme haya kwa kifupi, naunga mkono hoja kwa asilimia mia moja. Ahsante sana.

Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Ujenzi, Uchukuzi na Mawasiliano kwa Mwaka wa Fedha wa 2016/2017.

MHE. MUSA R. NTIMIZI: Mheshimiwa Naibu Spika, nashukuru kwa kupata muda wa kuchangia kidogo katika bajeti ya Wizara hii muhimu kwa uchumi wa nchi yetu na wananchi wake. Kwa sababu ya muda mchache nitazungumzia maeneo mawili kwa haraka haraka.
Mheshimiwa Naibu Spika, naomba nichangie barabara yetu ya Itigi – Chaya – Nyahuwa - Tabora. Barabara hii kipande cha Itigi - Chaya kimekamilika kwa asilimia zaidi ya 90; kutoka Nyahuwa - Tabora imekamilika kwa zaidi ya 90% lakini katikati kipande cha Chaya - Nyahuwa bado hakijaanza kushughulikiwa. Niiombe Serikali na Mheshimiwa Waziri kwa kuwa kuna umuhimu mkubwa wa kipande hiki kukamilika na kutumika, kwa kweli tuiangalie kwa macho mengi barabara hii. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, unapotoka Manyoni kuja Tabora kwa kupitia Singida - Nzega unatumia kilometa 460 kufika Tabora. Unapotoka Manyoni kuja Itigi kupitia Chaya mpaka Tabora ni kilometa 254, kwa kuzunguka unaongeza kilometa 206. Wanaokwenda Kigoma wakipitia Chaya maana yake watapunguza zaidi ya kilometa zaidi ya 206 kwa safari yao. Wanaokwenda Mwanza wakipitia njia ya Chaya - Tabora - Nzega watapunguza kilometa zisizopungua 110 kufika Mwanza badala ya kupitia Singida na Igunga. Barabara hii ni muhimu sana, tunaomba Serikali sasa ifike wakati watuambie mkandarasi anaanza lini ujenzi kipande kile cha Chaya - Nyahuwa.
Mheshimiwa Naibu spika, kwa kweli Mheshimiwa Waziri anajua 100% ya kipande hiki kimepita kwenye jimbo langu, atakapokuja kuhitimisha hapa basi atueleze imefikia wapi. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, kulikuwa kuna maombi ya kupandisha hadhi barabara, maombi yako mengi Mheshimiwa Waziri alituambia lakini basi tuone taratibu maombi yale yanaanza kupunguzwa. Mimi nina kipande cha barabara ya Bwekela - Miswaki - Loya - Iyumbu ambacho kinaunganisha majimbo ya Igunga, Manonga, Igalula na Singida Vijijini. Barabara hii ni muhimu sana kwa uchumi wa wananchi wetu kwa sababu kuna kilimo kikubwa cha mpunga kule, kuna haja barabara hii itengenezwe. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, nisipozungumzia reli wananchi wangu hawatanielewa. Ukianzia Kalangasi mpaka Igalula reli inapita katika jimbo letu na ni muhimu sana. Juhudi zinazofanyika kuimarisha reli yetu zinaonekana tunaipongeza Serikali. Napenda nimpongeze Mkurugenzi wa TRL kwa kufanya sasa TRL ianze kujiendesha kiuchumi kwa mipango mbalimbali ambayo inafanyika. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, niungane na Wabunge waliosema kuna haja ya kuunganisha TRL na RAHCO kwa sababu ya kuisaidia TRL kujiendesha. TRL ili ijiendeshe inahitaji kutengeneza pesa za ndani lakini vilevile iweze kukopa. TRL haina assets za kukopea ili iweze kufanya mipango yake ya kimaendeleo. Assets ziko RAHCO, TRL hawana assets, wanashindwa kufanya mipango mizuri ya kimaendeleo mwisho wa siku wanaitegemea Serikali kwa kiasi kikubwa sana. (Makofi)
Mheshimwia Naibu Spika, ukiangalia RAHCO hawajaiangalia vizuri miundombinu ya reli ambapo ili TRL ifanye vizuri lazima miundombinu ya reli iwe imara. RAHCO hawana wafanyakazi wengi, hawana wataalamu wa kutosha kuweza kui-service reli yetu ikawa inapitika kwa muda wote. Kuna haja kabisa Serikali kuleta sheria hii Bungeni tuiangalie upya, tuunganishe sasa RAHCO na TRL zifanye kazi ambayo italisaidia Shirika letu la Reli kuweza kufanya kazi vizuri zaidi. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, reli ni kiungo muhimu sana kwa uchumi wa nchi yetu. Barabara zinaharibika kwa sababu mizigo mingi inasafirishwa kwenye barabara zetu. Kuna haja kabisa ya kutengeneza mazingira yaliyo bora zaidi ili reli yetu ilete tija na faida katika uchumi wa nchi yetu. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, naunga mkono hoja, ahsante sana.

Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Maliasili na Utalii kwa kwa mwaka wa Fedha 2016/2017.

MHE. MUSA R. NTIMIZI: Mheshimiwa Mwenyekiti, utunzaji wa misitu na maliasili yetu ni jambo la msingi sana. Kila Mtanzania ana wajibu wa kutunza na kuhifadhi mazingira. Wafugaji wapo ambao wanafuata sheria za nchi za uhifadhi wa mazingira yetu na wapo ambao ni waharibifu wa mazingira. Kuna haja Serikali kusimamia sheria katika kuhakikisha ufugaji hauathiri mazingira yetu.
Mheshimiwa Mwenyekiti, hao wafugaji ambao hawafuati sheria za uhifadhi wasisababishe wafugaji wote wakaonekana ni adui mkubwa wa hifadhi ya nchi. Lazima pia tujiulize ni kwa nini wapo baadhi wanafuata sheria na wengine wanakiuka sheria? Je, Serikali yetu imetimiza wajibu wake katika kuwasaidia wafugaji wetu? Sheria za nchi zinaangalia vipi hifadhi zetu za mapori zilizotengwa miaka hiyo, idadi ya watu waliokuwepo miaka hiyo na mahitaji yao ya ardhi, ikiwepo mahitaji ya ardhi kwa ajili ya makazi, mahitaji ya ardhi na idadi ya mifugo yetu iliyopo kwa sasa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, ipo haja ya kujiangalia upya kisheria kuweza kupata ardhi kulingana na mahitaji ili kuepusha mauaji, mapigano na kugombea ardhi katika maeneo mbalimbali. Wafugaji wasibezwe na kuonekana wao ni tatizo kubwa katika kuharibu mazingira. Naomba niulize, je, wafugaji na wakata mkaa nani anaharibu mazingira?
Mheshimiwa Mwenyekiti, tusiwahukumu wafugaji kwa kigezo cha kwamba wao wanaharibu mazingira. Tuwatengee maeneo kisheria, tuwamilikishe tuone kama kweli watakiuka utaratibu na wataharibu mazingira. Nakubali wapo wafugaji wanaingilia maeneo ya wakulima na kusababisha uharibifu. Narudia, haiwezi kuwa wafugaji wote wapo hivyo. Isituondoe katika kutetea wafugaji wetu kupatiwa haki zao na wajibu wetu wa kuwapatia mazingira bora ya ufugaji wao.
Mheshimiwa Mwenyekiti, wafugaji wangu katika Jimbo la Igalula, Kata ya Goweka Miyenze, Intende na Kigwa wanateseka sana na wanateswa na kusumbuliwa sana na askari wa maliasili, wakati mwingine ng‟ombe wanakua nje ya reserve sisi tunaita ujije, wanaswaga mifugo hiyo na kuiingiza reserve na kuwakamata na kuwatoza fedha nyingi au kutaifisha mifugo hiyo.
Mheshimiwa Mwenyekiti, eneo lote la Jimbo la Igalula halina eneo rasmi la wafugaji, lakini kuna mifugo mingi na pia wakulima wapo wengi lakini pia maeneo makubwa ya Jimbo yamo ndani ya hifadhi. Mgogoro wa eneo la kulimia, kufugia na makazi ni tatizo kubwa sana. Tunaomba wakulima wetu wapewe eneo la kufugia na kulimia ili kuondoa tatizo hili. Tulishaomba kumegewa eneo la kilometa nne katika eneo lililohifadhiwa katika Kata ya Lutende na Miyenze ili wapewe wafugaji na wakulima ili kuondoa adha hiyo.
Mheshimiwa Mwenyekiti, tusiwabeze wafugaji wetu, ndiyo wapiga kura wetu, leo tusiwadharau na kuwabeza. Watengenezewe mazingira rafiki ili wasiwe tatizo katika uharibifu wa mazingira. Tuangalie wakata mkaa na mbao kama waharibifu wakubwa wa mazingira na si wafugaji wetu ambao wana haki pia katika nchi yao.
Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba wafugaji wangu wa Kata za Lutende, Miyenze, Kigwa na Goweko wapewe maeneo na wamilikishwe ili wapate eneo la kufugia mifugo yao.
Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba kuunga mkono hoja kama wafugaji wetu wataheshimiwa na kuthaminiwa na si kuonekana wahalifu na watu wabaya kwa mazingira.

Hali ya Uchumi wa Taifa kwa Mwaka 2015, Mpango wa Maendeleo wa Taifa kwa Mwaka wa Fedha 2016/2017 na Mapendekezo ya Serikali kuhusu Makadirio ya Mapato na Matumizi kwa Mwaka wa Fedha 2016/2017.

MHE. MUSA R. NTIMIZI: Mheshimiwa Naibu Spika, nashukuru kwa kunipa nafasi hii ili niweze kuchangia mawazo na kutoa ushauri wangu katika bajeti ya Serikali ya mwaka 2016/2017. Nashukuru na kuipongeza Serikali kwa kuleta bajeti nzuri ambayo inajali maslahi ya Watanzania wote kwa ujumla wao.
Mheshimiwa Naibu Spika, nitakuwa mchoyo kama sitakupongeza kwa ujasiri uliokuwa nao katika kipindi hiki kigumu ambacho umepitia lakini nakuamini wewe ni mwanamke jasiri na unaendelea kutuongoza vizuri bila kutetereka. Sisi tuko pamoja na wewe katika kuhakikisha kwamba kanuni na taratibu za Bunge zinafuatwa. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, nampongeza Mheshimiwa Waziri kwa bajeti nzuri lakini kuna haja ya baadhi ya maeneo tukayasemea na kuyaboresa. Cha msingi tunachomuomba Mheshimiwa Waziri asikilize mawazo ya Wabunge na kuyafanyia kazi, penye wengi pana mengi.
Mengi yaliyosemwa na Wabunge ni kwa niaba ya wananchi wengi walioko huko nje. Tunaomba Mheshimiwa Waziri ayafanyie kazi ili kuleta ufanisi zaidi. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, naomba nigusie baadhi ya mambo ambayo yanagusa jimbo langu nikianza na suala la maji. Niungane na Wabunge wenzangu waliounga mkono na waliotoa wazo la kuongeza pesa katika Mfuko wa Maji kutoka Sh.50 kwenda Sh.100. Tunahitaji tupate pesa za kutosha katika Mfuko wa Maji ili kutatua kero kubwa ya maji iliyopo katika maeneo yetu. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, Serikali isiwe na kigugumizi katika hili, Wabunge wengi wanahitaji kutatuliwa kero za maji katika maeneo yao, akina mama wanapata taabu kubwa ya maji katika maeneo yetu tunakotoka. Tunahitaji miradi mingi ya maji itekelezeke katika maeneo yetu ndiyo maana tunashauri Sh.50 iongezwe kuwa Sh.100 ili pesa nyingi ziende zikatatue kero za maji katika maeneo yetu.
Mheshimiwa Naibu Spika, nimeamua kuanza na hili kwa sababu mimi na wananchi wa Jimbo la Igalula tuna masikitiko makubwa sana. Katika mradi wa maji wa kutoka Ziwa Victoria Jimbo la Igalula lililopo katika Mkoa wa Tabora hatumo katika mradi huu. Majimbo yote maji ya kutoka Ziwa Victoria yatafika lakini Jimbo la Igalula tumesahaulika. Napenda kujua wananchi wa Igalula wameikosea nini Serikali hii mpaka kutusahau kutuingiza katika mradi wa maji wa Ziwa Victoria wakati tuna shida kubwa ya maji? Katika kuchangia Hotuba ya Rais nilisema tuna shida ya wafugaji wanahitaji maji kwa ajili ya mifugo yao kwa maana ya malambo, tunahitaji mabwawa ya maji kwa sababu ya kutatua kero kubwa ya maji iliyopo katika Jimbo la Igalula. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, tumejaribu kuchimba visima vifupi na virefu havitoi maji kwa sababu eneo kubwa la Mkoa wa Tabora hakuna maji chini. Nilishauri, katika Jimbo letu la Igalula kuna maeneo mengi ambayo tunaweza tukatega mabwawa ya maji na watu wakapata maji lakini Serikali mabwawa imetunyima, malambo imetunyima, maji ya kutoka Ziwa Victoria hatuna, tunaambiwa tutapata maji ya kutoka Mto Malagarasi.
Mheshimiwa Naibu Spika, Mto Malagarasi ni zaidi ya kilometa 150, lakini maji yanayotoka Ziwa Victoria yanapopita Uyui kwenye Jimbo la Tabora Kaskazini ni chini ya kilometa 30 kufika katika Jimbo letu la Igalula. Ni rahisi zaidi kuyatoa maji ya Ziwa Victoria kutoka Uyui kwa maana ya Makao Makuu yetu ya Wilaya kuyaleta katika Jimbo la Igalula kuliko kuyatoa katika maeneo mengine. Niombe Serikali itueleze, Waswahili wanasema awali kuu, sasa Ziwa Victoria tunakosa tunaahidiwa ya baadaye. Sisi tunahitaji kuwepo katika mradi wa maji wa Ziwa Victoria ili kuondoa tatizo la maji katika Jimbo letu la Igalula. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, nigusie kidogo kuhusu afya, tulipitia bajeti ya Wizara ya Afya na Wizara ya TAMISEMI. Lakini katika ilani ya Chama cha Mapinduzi ya miaka kuanzia ya 2000 mpaka sasa tulizungumzia ujenzi wa zahanati katika kila kijiji, lakini pia tulizungumzia vituo vya afya katika kila kata. Nataka nisikitike, sioni ilani hii inatekelezwa namna gani kwa sababu Serikali katika bajeti zote za Wizara ya Afya, TAMISEMI na hii bajeti kubwa haijazungumza kwa uzito mkubwa kuhusiana na tatizo kubwa la afya vijijini kwetu.
Mheshimiwa Naibu Spika, zahanati nyingi zimejengwa hazijakwisha, zilizokwisha kwa nguvu za wananchi hazina wataalam. Katika Jimbo la Igalula tumeanzisha kujenga vituo vya afya katika kila kata, lakini mpaka leo hatujui Serikali itakuja kukamata namna gani miradi ile ambayo wananchi wanawekeza pesa nyingi kuondoa tatizo la afya katika maeneo yetu. This is very serious. Tuiombe Serikali iangalie, ione umuhimu wa ku-implement upatikanaji wa vituo vya afya na zahanati katika kila kijiji na katika kila kata ili kuondoa tatizo la afya katika maeneo yetu.
Mheshimiwa Naibu Spika, niende kwenye reli, unapozungumzia reli umuhimu wake kila mmoja anajua. Kwa sisi wana Igalula ni usafiri unaoturahisishia kufika maeneo mbalimbali. Wananchi wangu wanafanya biashara katika maeneo ya reli zile, lakini reli katika uchumi wa nchi unasaidia sana katika maeneo mbalimbali.
Mheshimiwa Naibu Spika, tumetoa ushauri mara nyingi, umuhimu wa reli kuunganishwa na RAHCO. TRL inategemea kwa kiasi kikubwa ruzuku kutoka Serikalini kwa sasa, RAHCO wanategemea ruzuku kutoka Serikalini. RAHCO tegemezi, TRL tegemezi, lakini kuna uwezekano wa TRL ikiunganishwa na RAHCO, TRL ikaweza kujiendesha kiuchumi, ikaweza kukopa na ikaweza kulifanya Shirika hili likajiendesha bila hata wasiwasi. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, tuliomba Serikali ilete sheria ya kubadilisha ili tuunganishe tena RAHCO na TRL ili kuleta ufanisi wa haya mashirika mawili; lakini mpaka sasa Serikali imekuwa kimya. Tunaomba Serikali ifanye umuhimu katika kuunganisha mashirika haya mawili ili kuleta ufanisi zaidi. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, kwa sababu ya muda nisemee zao la tumbaku. Tumbaku ni nguzo ya uchumi wa Wilaya yetu ya Uyui na Mkoa wa Tabora. Mapato makubwa ya Wanatabora yanategemea sana zao la tumbaku. Serikali kila siku inasema inazijua changamoto za mkulima wa tumbaku, utatuzi wake, kila siku tutatatua kesho lakini kero za mkulima zinazidi kuongezeka, mkulima anazidi kunyonywa, masoko yanakuwa shida. Nataka niiombe Serikali sasa, badala ya Waziri kuahidi kuja Tabora kuzungumza na wakulima kero hizi tumezileta sisi wawakilishi wao, kero hizi wanazijua, sasa Serikali tunataka majibu ni lini mkulima wa tumbaku atapata afueni na zao lake la tumbaku. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, kodi nyingi, makato mengi, bei ndogo, soko tabu, wanadhulumiwa. Mfano mdogo, Mheshimiwa Waziri, CRDB waliingia mkataba na Vyama vya Msingi kujenga magodauni katika maeneo yetu mbalimbali. Mkandarasi walimtafuta wao, wakaingia mkataba, wakajenga magodauni yale, mwisho wa siku magodauni yale hajakwisha, yamedondoka, hayasaidii mkulima, lakini mpaka kesho mkulima anakatwa pesa kulipia magodauni yale. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, tunaomba kero ya mkulima wa tumbaku sasa iweze kwisha. Mkulima…
Mheshimiwa Naibu Spika, naunga mkono hoja, ahsante sana.

Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Fedha za Ofisi ya Waziri Mkuu na taasisi zilizo chini yake pamoja na Mfuko wa Bunge kwa mwaka 2017/2018.

MHE. MUSA R. NTIMIZI: Mheshimiwa Naibu Spika, nashukuru kwa kupata nafasi ya kuchangia katika hotuba ya Mheshimiwa Waziri Mkuu. Kwanza kabisa nimpongeze Mheshimiwa Waziri Mkuu kwa kazi kubwa anayoifanya, nampongeza Mheshimiwa Waziri Jenista na mdogo wangu Mheshimiwa Mavunde kwa kazi nzuri wanayomsaidia Mheshimiwa Waziri Mkuu, mambo
yanakwenda vizuri sana. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, baada ya pongezi zangu naomba nianze kuchangia katika kilimo cha tumbaku ambacho wakazi wa Mkoa wa Tabora ndiyo zao la kiuchumi kubwa tunalolitegemea katika mkoa wetu. Baada ya malalamiko mengi ya Waheshimiwa Wabunge, Mheshimiwa
Waziri Mkuu kwa usikivu mkubwa sana ameanza sasa kufuatilia kero mbalimbali na kutatua changamoto zilizopo katika zao letu la tumbaku.
Mheshimiwa Waziri Mkuu, hongera kwa kazi kubwa unayoifanya sasa wananchi wa Tabora, kwa kuwa walikuwa wanahisi kwamba korosho na wewe unatoka huko sasa tunaamini ni mchapakazi na kero za tumbaku zitakwisha na sasa tunakoelekea mkulima wa tumbaku atapata faida ya zao hili la tumbaku ambalo analilima. Mheshimiwa Waziri Mkuu unajua tumbaku ikisimaiwa sawasawa ni zao ambalo linaingiza pato kubwa kwa nchi yetu, itasaidia katika maeneo mbalimbali ya kutatua kero za wananchi wetu kwa ujumla katika nchi yetu. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, yapo machache ambayo tunataka Mheshimiwa Waziri Mkuu utusaidie ili zao hili liendelee kumnufaisha mkulima wetu. Zipo tozo mbalimbali ambazo mkulima anakuwa-charged zinapunguza faida yake katika zao zima la tumbaku. Tunaomba tozo hizi zipungue zibakie tozo za msingi ili kumwondolea mkulima mzigo mzito aliokuwa nao. Tunataka tupate bei nzuri na ili kupata bei nzuri ni lazima sasa tuangalie pia masoko mengine ya kuweza kupata wanunuzi wa tumbaku ili zao hili sasa liweze kuleta tija kwa mwananchi wa Mkoa wa Tabora. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, lipo suala dogo pia kuhusu hawa wakulima (independent farmers) ambao tuliwaambia warudi kujiunga na ushirika, wamekubaliana na wazo hili wameshajiunga na vyama vya ushirika, tunaomba sasa na wenyewe wasaidiwe ili kuwasaidia katika kilimo chao. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, naomba pia wakati tunaangalia zao la tumbaku, sisi Tabora tunarina asali nzuri sana, tunarima asali nyingi, juhudi hizo zinazoelekezwa katika kutatua changamoto za mazao mengine naomba tuliangalie zao la asali pia katika kuboresha mazingira yake,
kwanza katika kuliandaa zao lenyewe na kurina asali hiyo mwisho wa siku kuitafutia soko litakalomsaidia mkulima wa asali katika Mkoa wa Tabora. Asali ni dawa, asali ni kitu ambacho kinasaidia katika maeneo mengi na vilevile inaongeza mapato kwa wananchi wetu wa Mkoa wa
Tabora na maeneo mbalimbali. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, naomba niongelee tatizo la maji lililopo katika Mkoa wa Tabora sana katika Jimbo langu la Igalula. Tunapongeza juhudi za Serikali katika kutatua changamoto za maji katika Mkoa wetu wa Tabora, kwa sasa tunatarajia kupata maji kutoka Ziwa Victoria.
Mheshimiwa Naibu Spika, kama nilivyosema huko nyuma, mradi huu wa kuleta maji toka Ziwa Victoria katika Jimbo langu la Igalula hatumo katika programu ya kuleta maji ya Ziwa Victoria, baadhi ya maeneo mengine wanapata maji hayo sisi tumekubaliana na hilo, tunajua Serikali itatuangalia baadae, kwa sasa tunaomba Serikali iangalie njia mbadala za kutatua kero za kupata maji katika Jimbo letu la Igalula ikiwemo kuchimbiwa visima, kuchimbiwa malambo kwa sababu mazingira yanaruhusu kuweza kuchimba mabwawa na kuweza kutatua kero za maji.
Mheshimiwa Naibu Spika, mwaka jana tuliambiwa tutafanyiwa usanifu katika Kata ya Goweko tuna bwawa moja kubwa na Kata ya Loya, lakini sijaona chochote ambacho kimefanyika, tunaomba Serikali iangalie. Tumekosa mradi wa maji ya Ziwa Victoria basi tuweze kuangaliwa
kupata maji katika maeneo mengine.(Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, najua bajeti mwaka huu sio nzuri sana kuweza kutekeleza miradi yote ya maji lakini nakumbuka tulijaribu kuishauri Serikali namna ya kupata pesa za kugharamia miradi ya maji katika vijiji vyetu. Tulishauri hapa kwamba tuongeze hata shilingi 100 katika bei ya petroli ili hela hizo ziende kwenye mfuko wa maji ziweze kutatua kero za maji katika vijiji vyetu, Serikali haijakubaliana na wazo hilo. Naomba sasa Serikali ikubali tuongeze shilingi 100 katika
bei ya mafuta ili tuweze kutengeneza mfuko wa maji utakaosaidia kutatua kero za maji katika maeneo yetu, tumtue mama ndoo kijijini. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, mama anateseka kupata maji kilometa zaidi ya 10 hadi 15, mwisho wa siku mama huyu anarudi apike chakula, mama huyu tunashindwa kumsaidia. Tunaomba tuweze kufanya hili ili kuweza kusaidia kutatua kero ya maji. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, naomba nisemee kidogo suala la barabara. Wakati nataka kuchangia katika barabara naomba nitoe pongezi kwa Serikali kusikia kilio chetu cha
barabara ya Itigi – Tabora, kipande cha Chaya – Nyahua cha kilometa 85 ambacho kimekuwa ni kero kubwa sana kwa wasafiri wanaokwenda Kigoma, Mpanda na Katavi, pamoja na wasafiri wanaokwenda Tabora. Kipande kile kikitengenezwa wasafiri wa Kigoma badala ya kuzungukia Nzega na Igunga watapunguza kilometa zisizopungua 140 kufika Tabora na maeneo mengine. Tumepata pesa toka Kuwait Fund nina hakika kabisa tutatengenezewa barabara hii, tunashukuru sana kwa kusikia kilio cha Wanatabora na maeneo mengine. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, niliomba kipande changu cha barabara kipandishwe hadhi kutoka Buhekela kuja Miswaki kuja Loya kwenda Iyumbu. Barabara hii ni muhimu sana inaunganisha majimbo manne ya uchaguzi, Jimbo la Igunga, Jimbo la Manonga, Jimbo la Igalula na Jimbo la
Singida Vijijini, inaunganisha Wilaya tatu, Wilaya ya Igunga, Wilaya ya Uyui na Wilaya ya Singida Vijijini. Pia inaunganisha mikoa miwili ya Tabora na Singida. Kuna kilimo kikubwa sana cha mpunga kule, barabara hiyo mvua ikinyesha katika kipindi cha miezi minne haipitiki, tunaomba Serikali itusaidie katika hili kama walivyosikia barabara ya Chaya nina hakika na barabara hii tutasaidiwa. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, naomba nizungumzie suala la elimu. Ninaipongeze Serikali kwa namna inavyoboresha upatikanaji wa elimu sasa, elimu bure baadhi ya watu wanasema haijaleta mafanikio makubwa, lakini kila jambo lazima liwe na mwanzo, mwanzo lazima kuna changamoto nyingi, tumekutana na changamoto nyingi Serikali itazifanyia kazi. Kiukweli wananchi wetu waliokuwa wanashindwa kupeleka watoto wao shule sasa wanapeleka watoto shule na ushahidi ni kwamba shule hizo madarasa yamejaa tunaelekea kupata changamoto ya kujenga vyumba vya madarasa. Kwa hiyo, Serikali ijipange kuboresha kupata madarasa pia napongeza tumetengeneza madawati ya kutosha, mpaka sasa madawati yanawekwa nje, hili lazima tupongeze. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, lazima tuboreshe mazingira ya ufundishaji, maslahi ya walimu ni lazima tuyaboreshe, kama alivyosema Mheshimiwa Mbunge pale madai ya walimu ni lazima tuyaangalie. Tunapoboresha maslahi yao, mazingira ya kufundishia pia lazima tuyaboreshe kwa maana ya kujenga nyumba za kuishi walimu katika maeneo yetu, walimu wanapata taabu pa kukaa, wanaondoka kufundisha vijijini kwa sababu hakuna nyumba za kuishi. Lazima tutengeneze mkakati mzuri wa kuhakikisha kwamba katika kuboresha elimu na nyumba na maslahi ya walimu ni jambo la msingi sana. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, katika elimu pia naomba niseme jambo moja, vijijini kuna maeneo ni mbali zinapopatikana shule za msingi. Tumeanza kuhamasisha kujenga satellite schools ambazo zinasaidia watoto badala ya kutembea kilometa zaidi ya 20 kwenda kufuata shule
mama tumeamua kuzijenga ili ziweze kutatua changamoto ya elimu, lakini bahati mbaya sana Wizara ya Elimu haitusaidii, wananchi wanajenga shule hizi katika wakati mgumu sana, nyingine zimetimiza vigezo zaidi ya asilimia 70 lakini kigezo kikubwa sana ni umbali kutoka katika satellite kwenda kwenye shule ile mama, zaidi ya kilometa 20 mtoto anatembea, hii inasababisha mtoto anakataa tamaa ya kwenda shule, wasichana wadogo wanabakwa njiani wanakatishwa masomo, tunasema tunataka kuzuia mimba za utotoni lakini kwa kuzuia kusajili satellite schools hizi tunaweza tukasababisha pia mimba za utotoni kwa hawa watoto kubakwa njiani wakati wanakwenda kutafuta shule.
Mheshimiwa Naibu Spika, ninaomba zile shule ambazo tumesema zisajiliwe Mheshimiwa Waziri, tunatoka huko mazingira ni magumu, wananchi kutokana na hali ngumu hii tunawachangisha pesa tunajenga shule zile, zingine zimefikisha vigezo at least aslimia 70 na kuendelea, tunaomba zisajiliwe. Kikubwa ni kusaidia nguvu za wananchi ambazo wanazo.
Mheshimiwa Naibu Spika, Wilaya yetu ya Uyui ni Wilaya mpya, tunajenga…
Mheshimiwa Naibu Spika, naunga mkono hoja, ahsante sana.

Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Serikali kwa Mwaka wa Fedha 2017/2018 – Wizara ya Kilimo, Mifugo na Uvuvi

MHE. MUSA R. NTIMIZI: Mheshimiwa Mwenyekiti, nashukuru kwa kunipa hata hizi dakika tano. Kwanza kabisa, kwa haraka haraka, nimpongeze Mheshimiwa Waziri Mkuu na Mheshimiwa Waziri kwa namna wanavyoshughulikia zao la tumbaku katika Mkoa wetu wa Tabora. Zao la tumbaku lilikuwa na changamoto nyingi sana, tumekuwa tunalalamika sana, lakini sasa tunakoelekea zao la tumbaku litamnufaisha mkulima wetu wa tumbaku. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, pia nipongeze kwa hizi tozo ambazo zimepunguzwa katika zao letu la tumbaku. Baadhi ya watu wanasema hizi tozo hazimsaidii mkulima, lakini tozo hizi zimemgusa mkulima, zimemgusa mnunuzi, mwisho wa siku inagusa bei ya mkulima. Nina uhakika kabisa tunakokwenda, bei ya tumbaku itakuwa inamnufaisha mkulima wetu kwa sababu tozo nyingi zitakuwa zimepungua. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba watusaidie kitu kimoja, tuna grades za tumbaku kama 67, hatujamsikia Mheshimiwa Waziri akilizungumzia hili kwa mapana ili kuondoa grades zilizopo kumsaidia mkulima wetu wa tumbaku auze katika grades ambazo zitamsaidia mkulima wetu wa tumbaku. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa sababu ya muda, naomba nigusie pia suala la mbolea kwenye tumbaku na mahindi. Nampongeza Mheshimiwa Waziri kwa wazo la bulk procurement, itasaidia sana. Ilikuwa vichekesho, mbolea ya kupandia ilikuwa inakuja wakati wa kukuzia, mbolea ya kukuzia ilikuwa inakuja wakati tunavuna. Kwa hiyo, ilikuwa haitusaidii sisi kama wakulima wa mazao ya tumbaku na mahindi. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, labda kidogo nimwombe Mheshimiwa Waziri anieleze, asali ni zao linalofahamika au halifahamiki na Serikali yetu? Kwa sababu nimejaribu kupitia kitabu chake sijakuta sehemu hata moja ameizungumzia asali, asali ni zao ambalo linasaidia kipato cha mkulima katika maeneo yetu. Igalula na Urambo tunarina asali nyingi sana na ni asali bora kabisa katika nchi yetu. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba Mheshimiwa Waziri atueleze ana mkakati gani na wakulima wa asali ambao hawajatengenezewa mazingira yoyote ya kufanya asali yao iweze kuwasaidia kuongeza kipato. Vilevile Mheshimiwa Waziri, asali hii ikisimamiwa vizuri inaweza ikaongeza pato la nchi. Naomba Mheshimiwa Waziri aniambie kama anafahamu kuna sehemu wanarina asali na asali hii inaweza kusaidia nchi yetu. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba nizungumzie wafugaji kwa haraka haraka. Sisi katika Jimbo la Igalula tuna wakulima na wafugaji lakini hata siku moja hujawahi kusikia tuna migogoro kati ya wakulima na wafugaji. Ninachotaka nishauri, wafugaji wetu tusiwaone kwamba ni tatizo katika maeneo yote ya nchi, wafugaji wetu wana haki kama watu wengine katika nchi hii. Bahati mbaya sana hatujawa na mkakati mzuri wa kuwasaidia wafugaji wetu, hatujawatengenezea mazingira ya kufugia, maeneo ya kwenda kufugia, leo lazima tutamlaumu mfugaji kwamba ni mkorofi. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, tuna maeneo mengi ya reserve lakini labda tufanye tathmini, hayo maeneo yanastahili kuendelea kuwa reserve mpaka sasa? Maeneo mengi ya reserve watu wa maliasili wamekuwa wakiyatumia kama maeneo ya kupatia kipato. Wafugaji wetu wakienda kule wanakamatwa, wanatozwa faini kubwa bila sababu lakini ukiangalia Serikali haijatenga mazingira mazuri ya kumwezesha mfugaji huyu akafuga. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, nataka niulize, hivi mkata mkaa na mfugaji wa ng’ombe, nani anaharibu sana mazingira? Inaonekana sana mfugaji akipeleka mifugo kwenye maeneo ya reserve anaharibu mazingira lakini magunia ya mikaa yanayoondoka kila siku katika maeneo yetu ni mengi sana. Naomba Serikali imwangalie sasa mfugaji, akitengewa maeneo mazuri, nina uhakika hatutakuwa na migogoro hii. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, sisi katika Jimbo la Igalula tuna maeneo ambayo tulishatoa mapendekezo tuwaongezee wafugaji kilometa tano ili waweze kufanya shughuli zao za ufugaji. Mheshimiwa Waziri, sisi katika Jimbo letu hatuna migogoro lakini kama hatutatengeneza mipango mizuri ya wafugaji wetu migogoro itakuja na Waziri ndiyo atakuwa amesababisha migogoro hiyo. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba pia nimpongeze Mheshimiwa Dkt. Tizeba, tunamwambia mambo mengi hayafanyiki, lakini niombe Wizara ya Fedha…

(Hapa kengele ililia kuashiria kuisha kwa muda wa mzungumzaji)

Mheshimiwa Mwenyekiti, naunga mkono hoja, ahsante sana.

Hon. Job Y. Ndugai

Speaker of the National Assembly

Legislative Role

Profile

Ask the Speaker / Comments

Mr. Stephen Kagaigai

Clerk of the National Assembly

Legislative Role

Profile

Ask the Clerk / Comments

View All MP's