Parliament of Tanzania

Contributions By: Hon. Hamadi Salim Maalim

All Contributions

Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Ofisi ya Rais (TAMISEMI, Utumishi na Utawala Bora) kwa Mwaka wa Fedha 2016/2017.

MHE. HAMAD SALIM MAALIM: Mheshimiwa Naibu Spika, ahsante. Kwanza nimshukuru Mwenyezi Mungu Subhanahu Wataala kwa kutujalia asubuhi hii tukaamka tukiwa wazima. Pia nikishukuru chama changu kwa kunipa nafasi hii na kuniamini kwamba nitaweza kuwawakilisha vizuri katika Bunge hili al Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, baada ya shukrani hizo, naomba nianze mchango wangu moja kwa moja katika suala zima la elimu. Tunaelewa fika kwamba elimu ndiyo msingi wa maendeleo ya mwanadamu na elimu ndiyo kioo cha maisha ya mwanadamu. Ndani ya Tanzania yetu niseme kwamba kuna sehemu ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ambayo ni Zanzibar ambapo ni mdau mkubwa katika elimu ya juu Tanzania. Pia katika sekondari ya kati ambapo tunakuwa na kidato cha tatu na kidato cha nne Zanzibar pia ni mdau katika Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, tatizo kubwa ambalo linatukumba Zanzibar katika suala zima la sekondari ya kati ni kwamba mara nyingi inapotokea mabadiliko ya mitaala huwa yanatuathiri sana Tanzania Zanzibar kiasi kwamba wanafunzi wetu inafika kufanya mtihani wakati mwingine hatujapata yale mabadiliko yaliyotokea. Wakati mwingine mabadiliko yanatokea wenzetu wanaanza kuyafanyia kazi kutoka Januari sisi tunayapa kuanzia mwezi wa nane. Inaonekana kwamba hapa kuna daraja kubwa sana baina ya Tanzania Bara na Tanzania Visiwani katika suala hili la elimu katika sekondari ya kati.
Mheshimiwa Naibu Spika, kwa hiyo, naishauri Wizara husika kwamba katika kufanya mabadiliko haya ni vyema wadau wenzao wa Tanzania Zanzibar wawashirikishe vizuri ili kuondoa hili daraja lililopo baina ya pande mbili kwani kufanikiwa kwa vijana wetu katika suala zima la elimu ndio kufanikiwa kwa Taifa letu. Hatutegemei kwamba vijana wetu tuwaone wanafeli kila baada ya mitihani. Hii inatuathiri sana walimu ambao tunajitayarisha kwa kiasi kikubwa sana lakini ikafikia mahali tukakuta matokeo ya wanafunzi wetu yanakuwa ni mabaya kutokana na dosari ndogo ndogo kama hizi. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, naenda kipengele cha pili cha TASAF. Niipongeze Wizara husika ya Utumishi na Utawala Bora katika suala zima la Mfuko wa Maendeleo ya Jamii (TASAF). Wamejitahidi sana katika suala la kusaidia kaya maskini. Tumeona katika maeneo mengi tuliyopita nadhani hata katika ziara yetu ya Kigoma. Hata hivyo, kuna dosari ambazo zimetokea kwamba mbali ya kusaidia kaya maskini tumekuta kuna vijana wadogo ambao wanamudu kufanya kazi ndiyo wameingizwa katika mfuko huu wa kusaidia kaya maskini. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, tulipofika pale Kigoma tulimkuta mama mmoja wa miaka karibu 120 hakuingizwa katika mfuko wa kaya maskini lakini kuna vijana wa miaka 25 wameingizwa. Imani ilitujia Wabunge kama watano tukamchangia yule mama shilingi 50,000/=. Kwa kweli naomba suala hili liangaliwe vizuri. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, lakini pia kupitia Mfuko huu wa Maendeleo wa TASAF mbali ya kuhudumia kaya masikini unatengeneza barabara. Naomba mfuko wa TASAF uangalie kwamba kule Pemba kuna barabara mbili ambazo zinazozalisha sana. Katika kipindi cha mvua kama hiki barabara zile huwa hazipitiki hata kidogo. Barabara hiyo ni ya Mgelema na barabara ya Mjini Kiuyu. Kwa hivyo kwa kuangalia imani yao Mfuko wa TASAF, naomba kwa kutumia njia hii ya kaya maskini basi barabara zile wazipatie msaada wa kuzitengeneza. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, kipengele cha tatu ni suala zima la vyombo vya habari. Na mimi pia naomba nigusie suala la vyombo vya habari kwamba wenzetu wanaonyesha wanaongopa. Jamani Serikali ya CCM msiogope. Ukiwa na mtoto nyumbani ikiwa siku zote unampiga yule mtoto unamchonga ukali. Itafikia mahali itakuwa baba hakuogopi tena na mama hakuogopi. (Makofi)
Mheshimwia Naibu Spika, Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Ibara ya 18(d) inaeleza kwamba haki ya kupata taarifa ni haki ya kila mtu tena kila wakati siyo saa nne za usiku mpaka saa tano za usiku. Hivi jamani Bunge la Jamhuri ya Muugano wa Tanzania linaendesha mijadala kwa saa saba kila siku kuanzia saa nne mpaka saa saba na kuanzia saa kumi mpaka saa mbili za usiku. Tunachukua kipindi cha saa moja tunakionyesha kwenye vyombo vya habari, uhalali uko wapi? Hivi kweli watu wetu watapata zile taarifa ambazo wanazitegemea kuzipata kutoka kwetu? (Makofi)
Mheshimwia Naibu Spika, naomba CCM msiogope acheni vyombo vya habari binafsi kama ninyi mmenyima chombo chenu cha habari, viingie Bungeni, vichukue taarifa, vipeleke kwa jamii. Naomba mfanye tathmini ndani ya Dodoma muangalie je, hata hao wana-CCM wenzenu kwa ninyi kuzuia vyombo vya habari wanawaunga mkono kwa suala hili? Nina imani kwamba kama kuna watu 100 basi 60% watakuwa hawaungi mkono suala hili. Wana-CCM msiogope jamani viacheni vyombo vya habari vifanye kazi vizuri na watu wote waweze kupata taarifa kwa wakati unaostahiki. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, baada ya suala hilo, naomba niende kwenye suala zima la madaraka na mamlaka kwa Serikali za Mitaa. Dhana ya Serikali za Mitaa ni pana na hii inapatikana kutokana na ushiriki mkubwa wa wananchi yaani wananchi wenyewe kushirikishwa vizuri ndiyo inapatikana ile dhana ya Serikali za Mitaa. Leo tuone Meya, Naibu Meya, Wenyeviti wa Vijiji wanaonekana hawana hadhi ndani ya Serikali za Mitaa wenye hadhi ni Wakurugenzi, Makatibu Tawala na Wakuu wa Wilaya. Hivi kweli jamani ile dhana ya kwamba wananchi ndiyo wanaotoa mamlaka kwa Serikali iko wapi? (Makofi)
Mheshimwia Naibu Spika, naomba Waziri husika kama kuna kubadilisha sheria basi wabadilishe, Wakurugenzi, Makatibu Tawala na viongozi wengine wa Halmashauri wachaguliwe kwa kura kama ambavyo anachaguliwa Meya, Naibu Meya na Wenyeviti ili kutoa mamlaka zaidi kwa viongozi hawa. Tukifanya hivi, ule utata wa kwa nini Meya, Naibu Meya, na Wenyeviti hawana ile hadhi utaondoka. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, hata jana kuna Mbunge mmoja wa CCM alisema hapa kwamba wao wanaonekana kwenye Serikali za Mitaa si chochote si lolote. Watu wanapitisha bajeti zao, wanajenga majengo, wao wanakuja kuambiwa tu kwamba kuna jengo limejengwa kwa shilingi milioni 90 pengine jengo lile ni shilingi milioni 45. Hii inaonyesha kudhalauriwa kwamba hata kudhalauriwa Wabunge wetu waliomo kwenye Bunge la Jamhuri ya Muungano hawana hadhi kwenye Serikali za Mitaa. Jamani naomba Serikali iwe wazi katika suala hili. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, la mwisho ni suala zima la mipango mibovu ya Wizara za Ofisi ya Rais. Nadhani katika ziara zetu tulizopita tulipitia taasisi mbalimbali zilizoko chini ya Ofisi ya Rais, Utawala Bora. Kitu cha kusikitisha tulikuta kuna taasisi moja imepangisha jengo kwa mwezi wanalipa shilingi 80,000,000, kuna taasisi nyingine mbili zinalipa shilingi 40,000,000, hivi tuangalie kwa mwezi mmoja taasisi hizi zinalipa shilingi 120,000,000 kwa mwaka wanalipa shilingi 144,000,000,000.
(Hapa kengele ililia kuashiria kwisha
muda wa mzungumzaji)
MHE. HAMAD SALIM MAALIM: Mheshimiwa Naibu Spika, ahsante sana, naomba nikae.

Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Fedha za Ofisi ya Waziri Mkuu na taasisi zilizo chini yake pamoja na Mfuko wa Bunge kwa mwaka 2017/2018.

MHE. HAMAD SALIM MAALIM: Mheshimiwa Mwenyekiti, awali ya yote hatuna budi kumshukuru Mwenyezi Mungu kwa kuweza kutupa uwezo walau wa kukamata kalamu na kuandika haya machache.
Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba nianzie mchango wangu wa bajeti hii ya Ofisi ya Waziri Mkuu katika ukurasa wa 10 wa kitabu chake kwenye mada ndogo ya siasa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, katika kifungu hiki tumeelekezwa kuwa hali ya siasa nchini ni shwari ambapo ukiangalia kwa umakini unaona kuwa kauli hiyo haina ukweli.
Mheshimiwa Mwenyekiti, mara baada ya Uchaguzi Mkuu wa 2015 Mheshimiwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania alizuia Vyama vya Siasa kutofanya kazi zake kama ilivyoelekezwa kwenye Katiba ya Jamhuri ya Muungano. Vyama vya Siasa vina viongozi wake waliochaguliwa kwa mujibu wa Katiba zao ukiachia mbali na Wabunge. Unapomruhusu Mbunge kufanya mikutano ya hadhara katika Jimbo lake lakini ukamzuia Mwenyekiti au Katibu Mkuu kutofanya mikutano katika maeneo yaliyomo ndani ya nchi ni kinyume na Katiba na kwa maana hiyo
hatuwezi kusema kuwa hali ya siasa ni shwari.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kuhusu suala la demokrasia ambalo limeelezewa ukurasa 11 wa kitabu cha bajeti ni kweli kwamba nchi yetu inajenga demokrasia lakini demokrasia kama tunavyojua ina uwanja mpana.
Mheshimiwa Mwenyekiti, demokrasia ni pamoja na
uhuru wa watu wa kutoa maoni yao, uhuru wa vyombo vya habari, uhuru wa kukosoa na kukosolewa kwa Serikali iliyo
madarakani na mengineyo.
Mheshimiwa Mwenyekiti, leo hii nchi hii inashuhudia jinsi raia wanavyoishi kwa woga na hofu, kosa ni kuisema Serikali. Vyombo vya habari navyo vinashindwa kufanya kazi zake kwa ufanisi huku vikijua kwamba kukosoa mamlaka ya dola ni kujitafutia balaa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, vielelezo vyote hivyo ni uthibitisho tosha kwamba suala la demokrasia tunalihubiri tu, lakini kivitendo halipo.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kuhusu suala la Msajili wa Vyama vya Siasa nchini ni kwamba tunaelewa fika kwamba yeye si muamuzi wa kuwachagulia vyama vya siasa viongozi wa kuwaongoza. Ofisi hii ipo kwa mujibu wa Katiba kwa lengo la kusajili vyama vya siasa na pia kuvishauri.
Mheshimiwa Mwenyekiti, Msajili wa Vyama vya Siasa hana mamlaka ya kuwachagulia wala kuwapangia vyama vya siasa viongozi ambao kwa mujibu wa Katiba za vyama hivyo si viongozi tena.
Mheshimiwa Mwenyekiti, vyama vya siasa vinaongozwa na Katiba zao, lakini mbali na Katiba zao, pia kuna Katiba ya Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na ile ya Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar.
Mheshimiwa Mwenyekiti, namuomba Msajili wa Vyama vya Siasa atuelekeze ni Katiba ipi kati ya hizo tatu inayotoa uhuru wa kiongozi kujiuzuru na baadaye akarejea kwenye nafasi yake hiyo?
Mheshimiwa Mwenyekiti, kutokana na hayo ambayo Lipumba alijiuzulu na baadaye Ofisi ya Msajili ikamtambua kama Mwenyekiti halali wa chama, tunamuomba Msajili wa Vyama kama vile ambavyo anaheshimu maamuzi ya vyama vingine kwani vyote ni sawa kwa matakwa ya Katiba zao.

Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Serikali kwa Mwaka wa Fedha 2017/2018 - Ofisi ya Rais, Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa na Ofisi ya Rais, Menejimenti ya Utumishi wa Umma na Utawala Bora

MHE. HAMAD SALIM MAALIM: Mheshimiwa Spika, ahsante sana kwa kunipa nafasi hii adhimu ya kuchangia katika hotuba ya bajeti ya TAMISEMI na Utawala Bora.
Mheshimiwa Spika, kwanza naomba nimshukuru Mwenyezi Mungu Subhanah Wataallah kwa kunijalia uzima nikasimama hapa leo kwa ajili ya kuchangia hotuba hii.
Baada ya shukurani hizo, pia naomba nikipongeze chama changu kwa kukamilisha ziara ya Wilaya zote za Unguja na Pemba kwa kuimarisha chama, ziara hiyo iliyofanywa na Katibu Mkuu wa Chama Maalim Seif Sharif Hamad. (Makofi)
Mheshimiwa Spika, baada ya utangulizi huo, naomba niende moja kwa moja katika suala zima la utawala bora. Hapa naomba nigusie kipengele kizima cha uhuru wa kuabudu.
Mheshimwa Spika, naelewa kwamba suala la uhuru wa kuabudu ni suala la kikatiba, lakini pia katika suala zima la utawala bora ni suala ambalo limejadiliwa kwamba suala la ibada ni suala ambalo linadumisha amani ndani ya nchi. Ni suala ambalo haliangalii itikadi za vyama, ni suala ambalo linawakutanisha watu wa vyama vyote.
Mheshimiwa Spika, naomba niseme kwamba katika suala hili la ibada ndani ya Jimbo langu lilizua mtafaruku mkubwa sana kwamba katika kufanya ibada upande wa chama kimoja walilazimisha kwamba lazima atajwe Mheshimiwa Rais kwenye hotuba ya Ijumaa, suala ambalo
lilizua mtafaruku mkubwa sana, ikabidi kwamba Mkuu wa Wilaya aingilie kati, achukue Jeshi la Polisi livamie kijiji kile, masuala ambayo ni kinyume na taratibu na sheria na nchi.
Mheshimiwa Spika, suala la ibada tunajua kwamba ni suala ambalo ni huru, jamii inatakiwa iabudu yenyewe kwa kufuata dini yao ambavyo inawaelekeza. Sasa Mkuu wa Wilaya aliamrisha Jeshi la Polisi livamie kwenye msikiti ule na baada ya kuvamia ule msikiti kwa kweli ikawa ni tafrani kubwa sana ndani ya Jimbo lile.
Mheshimiwa Spika, naomba niseme kwamba Jeshi la Polisi tunaomba lifuate masuala mazima ya utawala bora, lisiingilie masuala ambayo yako nje na mamlaka yao. Suala la ibada ni suala la uhuru wa kila mtu.
Mheshimiwa Spika, baada ya Jeshi la Polisi kuvamia, lilikamata watu wawili. Naomba niseme kwamba kuna mzee wa miaka 65 alikuwa anahuzunisha, lakini pia kuna kijana wa miaka 35. Huyu kijana kwa sababu wazee wake walikuwa ni CCM, Mkuu wa Wilaya alikwenda akamtoa ndani.
Mheshimiwa Spika, naomba niseme kwamba Jeshi la Polisi lisivae magwanda ya kijani, litumie sheria, yule mzee maskini jamaa zake walifika kumwombea dhamana, lakini kwa sababu RPC alikataa katakata, siku iliyofuata alipelekwa mahakamani na akawekwa ndani kwa muda wa wiki mbili. Yule kijana alitolewa baada ya dhamana ya Mkuu wa Wilaya. Hivi kweli Mkuu wa Wilaya anatoa dhamana kwa mshitakiwa
aliyefika polisi au polisi ndiyo wanaotoa dhamana? (Makofi)
Mheshimiwa Spika, kwa hiyo, naomba Wizara husika ya Utawala Bora, Mheshimiwa Waziri alisema hapa kwamba anatoa mafunzo kwa viongozi wa polisi. Wawaelimishe kwamba watende kazi zao bila kuangalia itikadi za vyama.
Mheshimiwa Spika, naomba niende kipengele kingine. Suala hili la utawala bora nilisema kwamba linaingia katika taasisi mbalimbali. Tuliona hapa kwamba suala la vyama vya siasa kuingiliwa na Msajili wa Vyama ni kukiuka suala zima la utawala bora. Tulieleza kwa kina hapa kwamba
Profesa Lipumba alijiuzulu kwa hiari yake na baada ya kujiuzulu, Msajili wa Vyama akaingilia kati kumrejesha kwenye chama.
Mheshimiwa Spika, naomba niseme jamani au naomba niulize Wizara ya Utawala Bora, Katiba ya Chama; kuna Katiba ya Serikali ya Jamhuri ya Muungano, kuna Katiba ya Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar, naomba mtueleze ni Katiba ipi kati ya hizi tatu inayota uhuru wa mtu yeyote
ambaye ni kiongozi kujiuzulu halafu akarudi katika nafasi yake? Mtueleze kama kuna kifungu ambacho kinaeleza, basi mtuambie kwamba Katiba ya Jamhuri ya Muungano kifungu namba fulani kinamruhusu mtu kujiuzulu halafu akarudi katika nafasi yake au Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar inaruhusu mtu kujiuzulu halafu akarudi katika nafasi yake?
Mheshimiwa Spika, iweje leo Msajili wa Vyama aingilie maamuzi ya chama yaliyofanywa kihalali? Yeye anasema kwamba kikao kilikuwa ni halali, kilifikia quorum lakini maamuzi yalikuwa ni batili. Hii ni sawa na kumchanganya nguruwe na kuku ukawapika mahali pamoja halafu ukasema kwamba kuku ni halali, nguruwe ni haramu. Hiyo naona itakuwa haileti tija jamani. Tuangalie suala zima la utawala bora.
Mheshimiwa Spika, kwa kweli suala la utawala bora ni suala lenye uwanja mpana sana na ni suala ambalo linastahili kuangaliwa kwa macho yote kwa kweli. Wenzangu walizungumzia hapa kwamba hata ajira zinatolewa kwa kuangalia itikadi za vyama.
Mheshimiwa Spika, hivi kweli mnalipeleka wapi Taifa hili kama kweli mpaka leo hata ajira inaangalia mtu kwa chama jamani? Hivi tutalipeleka wapi Taifa leo? Ina maana kwamba watendaji ambao ni wa vyama vya upinzani hata kama ana sifa kiasi gani, asiajiriwe ndani ya nchi hii kwa
sababu yeye ni mpinzani? Nafikiri tutakuwa hatulitendei haki Taifa letu.
Mheshimiwa Spika, ahsante sana. Wanaoajiriwa kwa dini; kwa sababu inayohusika na Utumishi na Utawala Bora ni Wizara ya Utumishi
na Utawala Bora. Ndiyo niliyosema kwamba naongelea suala zima la Wizara ya Utumishi na Utawala Bora. Nilipoanza utangulizi wangu nilisema hivyo.
Mheshimiwa Spika, samahani. Sikusema wanaajiriwa kidini, nilisema wanaajiriwa kufuatana na itikadi za vyama na hili nilisema hata kule kwetu Zanzibar linafanyika, kwa sababu binafsi nina mwanangu alifanya usaili wa benki, lakini wakawa wanafuatiliwa majumbani kwao. Wanaulizwa hasa, wewe baba yako ni nani, mama yako ni nani, yuko chama gani? Kwa kweli unafikia mahaliā€¦
MHE. HAMAD SALIM MAALIM: Mheshimiwa Spika, ulitaka ushahidi. Sasa nilikuwa nakupa hata ule ushahidi kwamba haya yameanza hapa mpaka Visiwani yameendelea. Ahsante, namalizia suala hilo la ajira.
Mheshimiwa Spika, sasa nije kwenye suala zima la TASAF. TASAF kwa kiasi fulani wameonesha mwelekeo mzuri kwenye suala zima la kunusuru kaya masikini, lakini pia katika ajira za muda. Kwa kweli katika kaya maskini, wamesaidia pakubwa sana, isipokuwa niseme kwamba kwa upande wetu kule Zanzibar kuna suala zima la usimamizi wa hizi kaya maskini. Usimamizi wa kaya maskini umelengwa zaidi kwa upande wa Masheha. Tunakuta kwamba baadhi ya Masheha wanazitumia vibaya nafasi zao kwamba wanaingiza watu ambao hawastahili kwa sababu ni jamaa zao. Kwa hiyo, TASAF walifuatilie suala hili

Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Serikali kwa Mwaka wa Fedha 2017/2018 - Wizara ya Ujenzi, Uchukuzi na Mawasiliano

MHE. HAMAD SALIM MAALIM: Mheshimiwa Mwenyekiti, naanza hoja yangu kwenye suala zima la viwanja vya ndege. Viwanja vya ndege si suala la Muungano lakini ndani ya viwanja vya ndege mna mambo ambayo ni ya Muungano. Suala la anga ni suala la Muungano na kwa maana hiyo utendaji wake wa kazi pia utakuwa uko chini ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.

Mheshimiwa Mwenyekiti, ili kuondosha sintofahamu ya utendaji kwa section hii kwa upande wa Zanzibar ningeomba Wizara husika ikaliangalia suala hili kwa kina na baadaye kupeleka mapendekezo yao kwa Serikali ya Muungano ili suala hili kwa upande wa Zanzibar libakie kama suala la Zanzibar na utendaji wake usimamiwe na SMZ.

Mheshimiwa Mwenyekiti, baada ya suala hilo sasa naomba niende moja kwa moja kwenye suala la bandari. Wafanyabiashara kwa mfano wanaoleta magari kutoka nje ya nchi na kuyateremsha kwenye Bandari ya Zanzibar hulazimika kuyalipia magari hayo kodi zote zinazostahilil. Hata hivyo, mfanyabiashara huyo huyo akiamua sasa kusafirisha gari hilo na kulipeleka Tanzania Bara pia hulazimika kulipia kodi mbalimbali Bandarini Dar es Salaam. Je, hatuoni kwamba kufanya hivyo ni kuwarudisha nyuma wafanyabiashara hao?

Mheshimiwa Mwenyekiti, si hayo tu bali hata gari iliyonunuliwa Zanzibar na baadaye kusafirishwa kupelekwa Tanzania Bara basi ushuru wake ni mkubwa sana, kwa nini hali iwe hivyo na hii yote ni nchi moja? Nashauri hili liangaliwe ipasavyo ili kuwaondolea wafanyabiashara ugumu wa biashara.

Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Serikali kwa Mwaka wa Fedha 2017/2018 - Wizara ya Viwanda, Biashara na Uwekezaji

MHE. HAMAD SALIM MAALIM: Mheshimiwa Naibu Spika, naomba nianze mchango wangu kwa kumshukuru Allah kwa kunijaalia afya njema na kuweza kutoa mchango wangu katika Wizara ya Viwanda, Biashara na Uwekezaji. Nchi yetu ni nchi ya kilimo ambapo wakulima huzalisha matunda kama maembe, machungwa, mananasi na mengineyo. Kwa vile tumekusudia kujenga Tanzania ya Viwanda kwa nini basi mazao kama hayo ambayo nimeyataja hapo juu ambayo huzalishwa kwa msimu tunashindwa kuyatengenezea viwanda na kuyasindika kwa matumizi ya baadaye?

Mheshimiwa Naibu Spika, matunda hayo kama yangesarifiwa nina imani kwamba nchi yetu ingeweza kuuza nje ya nchi na kupata fedha za kigeni na hivyo kupelekea kuongeza uchumi wetu.

Mheshimiwa Naibu Spika, kama kweli tunataka Tanzania ya Viwanda ni vema tukaangalia kwa kina nini kilisababisha viwanda vyetu vingi vimekufa, tena vile ambavyo malighafi zake zinapatikana ndani ya nchi yetu. Kama tatizo ni wataalam basi kabla ya kuanzisha ufufuaji wa viwanda hivyo, basi vijana wapewe taaluma inayolingana na viwanda hivyo; lakini lakini tatizo ni uongozi mbovu basi ni vema kukawa na usimamizi wa hali ya juu au wa mara kwa mara ili kugundua hizo kasoro zinazopelekea viwanda kufa.

Mheshimiwa Naibu Spika, Tanzania yetu ya leo tunazalisha mpira kwa wingi lakini General Tyre imekufa na tunaagiza mipira kutoka nje ya nchi. Pia tunazalisha ngozi kwa wingi lakini tunashindwa kuzalisha viatu, mabegi na hata mikanda, vitu vyote hivi tunaagiza kutoka nje ya nchi. Hivi kweli kwa msingi huo tuna lengo thabiti la kuwa na Tanzania ya Viwanda?

Mheshimiwa Naibu Spika, masikitiko yangu makubwa ni kushindwa hata kuanzisha viwanda vidogo vidogo ambavyo vingeweza kusaidia kutoa ajira ndogo ndogo kwa vijana wetu. Leo Tanzania ni nchi ya tatu katika Afrika kwa ufugaji lakini tunaagiza maziwa kutoka nje. Pia maembe yanazalishwa kwa wingi Zanzibar lakini yanasafirishwa katika nchi za kiarabu tena huuziwa hapa nchini kwa fedha zetu za Tanzania. Hili linalikosesha mapato mengi Taifa letu.

Hon. Job Y. Ndugai

Speaker of the National Assembly

Legislative Role

Profile

Ask the Speaker / Comments

Mr. Stephen Kagaigai

Clerk of the National Assembly

Legislative Role

Profile

Ask the Clerk / Comments

View All MP's