Jamhuri ya Muungano ya Tanzania

Contributions by Hon. Kemirembe Rose Julius Lwota (3 total)

Hotuba ya Mheshimiwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania wakati wa Kufungua Bunge la Kumi na Moja
MHE. KEMIREMBE J. LWOTA: Mheshimiwa Naibu Spika, awali ya yote napenda kukushukuru wewe kwa kuweza kunipa nafasi hii ya kuchangia, vilevile napenda kumshukuru Mwenyezi Mungu kwa kuweza kunifikisha hapa siku hii ya leo na kuwashukuru wanawake wote wa Mwanza walionipigia kura kwa wingi kabisa nasema ahsanteni wote na ninawaahidi sitowaangusha. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, kwanza kabisa napenda kushukuru na kumpongeza Rais wetu John Pombe Magufuli kwa kazi nzuri ambayo anaendelea kufanya na hotuba nzuri sana aliyotufungulia Bunge letu hili.
Vilevile napenda kuwapongeza Mawaziri wote walioteuliwa na Mheshimiwa Magufuli, amewaamini na sisi wote tunawaaamini na tunaona kazi mnazozifanya na tunawapongeza tunasema kazeni buti tuko nyuma yenu. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, nimesimama hapa kuunga mkono asilimia mia moja hotuba ya Mheshimiwa Rais. Mambo aliyeyasema kwenye hotuba yake ni mengi yamehusisha nyanja zote, kwa Mtanzania na kwa maendeleo ya Tanzania yetu.
Mheshimiwa Naibu Spika, Mheshimiwa Rais ameongelea suala la miundombinu, ameongelea suala la reli na suala barabara. Kwanza kabisa napenda kuipongeza Serikali kwa kazi nzuri inayofanya kwenye barabara zetu, wote ni mashahidi, barabara zimeunganishwa, Mikoa tofauti mingi imeunganishwa kwa lami na wote tunafahamu. Mheshimiwa Rais alishawahi kutoa mfano humu Bungeni akasema barabara za lami zilizopo Tanzania zingekuwa Burundi wasingepata hata sehemu ya kulima.
Mheshimiwa Naibu Spika, kwa hiyo natoa pongezi sana kwa mambo yanayofanyika na Serikali yetu ya Cha cha Mapinduzi. Napenda nijikite kwenye suala la barabara baada ya mvua za elnino zilizoanza kunyesha hivi karibuni mwezi Novemba Mkoa wa Mwanza tulipata matatizo makubwa ya maafa, watu walipoteza maisha. Lakini vilevile barabara zetu zimeharibika sana kwa Majimbo yote mawili ya Mjini, nikiwa na maana ya Jimbo la Ilemela na Nyamagana.
Mheshimiwa Naibu Spika, baada ya uharibifu huo, jitihada zilifanyika kwenye Halmashauri zetu, Halmashauri zikaandika barua TAMISEMI, TAMISEMI wakatuma wataalam wakaja Mkoa wa Mwanza, wakazunguka na ma-engineer wetu wa Wilaya zote mbili na wakaona uharibifu zaidi umefanyika kwenye Wilaya ya Ilemela.
Mheshimiwa Spika, utafiti huo ulifanyika mwezi Novemba na baada ya hapo mvua zimeendelea kunyesha sana, na mpaka hivi tunavyoongea mvua zinanyesha na barabara za Mwanza hususani Ilemela zimekatika kabisa. Baada ya wataalam hao kuja, walifanya emergence plan kana kwamba barabara za Mwanza hususani za Ilemela zitengewe fedha na zije zitnegenezwe, lakini mpaka sasa hivi ninavyoongea jambo hilo halijafanyika, barabara hizi ambazo zimekatika kabisa zinafanya wananchi wetu wanashindwa kufika mahali wanapotaka kwenda kwa wakati, gharama za usafiri kwa maeneo yanayopitika zimekua juu, akina Mama wajawazito wanashindwa kufika hospitali kwa wakati, wanajifungulia barabani, hali kwakweli ya barabara ni mbaya. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, baadhi ya barabara ambazo zimeharibika sana naweza kuzitaja. Mojawapo ni barabara ya Kirumba – Mwaloni ambayo inaenda kwenye soko letu la samaki la kimataifa. Barabara hii inaingiza fedha nyingi sana kwenye Halmashauri ya Ilemela na Serikali kwa ujumla wake, lakini barabara hii sasa hivi imekatika kabisa, maroli na magari makubwa yanashindwa kupita. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, vilevile kuna barabara ya Kiseke PPF; barabara ya Busweru - National na barabara ya Bwiru.Tunamuomba Mheshimiwa Waziri wa Ujenzi, Miundombinu kama kuna uwezekano hili suala litatuliwe kwa sababu hali ni mbaya sana.
Mheshimiwa Naibu Spika, hivi karibuni Waziri alifika Mkoa wa Mwanza akatoa ahadi ya kujenga barabara ya lami inayotoka Sabasaba kwenda Busweru. Barabara hiyo hali ni mbaya na safari hii mpaka barabara imefungwa yaani haitumiki tena, kwa hiyo, tunaomba kwenye bajeti hii inayokuja tutengewe hizo fedha za huu mradi ambao Mheshimiwa Waziri ametupa ahadi na utekelezwe.
Mheshimiwa Naibu Spika, vilevile napenda kuchangia kwenye masuala ya afya, wote ni mashahidi masuala ya afya wote ni mashahidi hotuba ya Mheshimiwa Rais, aliongolea suala la afya kwenye kurasa za mbele kabisa za hotuba yake na wote ni mashahidi tumemwona baada ya kuapishwa siku chache ya sehemu ambazo amezitembelea ni Muhimbili na amejionea changamoto zilizopo kwenye hospitali zetu za Tanzania. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, changamoto zilizopo Muhimbili hazina tofauti sana na changamoto zilizopo Mkoani kwetu Mwanza. Tuna hospitali ya referral ya Sekou Toure. Hospitali hii inahudumia watu wengi sana na inatoa huduma nzuri sana na ndiyo maana nadhani watu wanakuwa wengi na wazee, akina mama na watoto wanahudumiwa bure. Napenda kupongeza Serikali kwa jitihada hizi wanazozifanya. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, lakini changamoto bado ni nyingi vilevile hapo tulipo. Moja ni ufinyu wa bajeti, bajeti inayotakiwa kwenda kwenye hospitali yetu ya Sekou Toure haiendi kwa wakati na ikienda haiendi bajeti kamili. Najua Waziri na Naibu Waziri sasa hivi tumepata ni wachapakazi na nina imani haya mambo tunayoongea hapa yatatekelezeka.
Mheshimiwa naibu Spika, kuna suala la vifaa tiba. Changamoto za vifaa tiba pia ni nyingi pale, hospitali inahudumia watu wengi x-ray iliyopo ni moja na ni x-ray ambayo imekuwepo tangu hiyo hospitali inaanzishwa. Kwa hiyo tunaomba Mheshimiwa Waziri utusaidie kwa hilo, ni hospitali ambayo inahudumia wakazi wengi sana wa Mwanza na mikoa ya jirani.
Mheshimiwa Spika, suala lingine nilitaka kuongelea ni kuhusu afya ni kuhusu hospitali ya Wilaya ya Ilemela. Hospitali hii tunashukuru sana Serikali kwa sababu inaendelea vizuri, imeshapewa hela almost 80 percent ya kazi zinazotakiwa kufanya, kwa hiyo iliyobaki ili hospitali ikamilike tuweze kupata hospitali ya Wilaya ya Ilemela ni fedha ndogo sana. Tunaomba Mheshimiwa Waziri tunapokuja kujadili bajeti utusaidie kutenga hela za hospitali ya Wilaya ya Ilemela. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, vilevile kuna kituo cha afya cha Buzuruga. Kituo hiki cha afya kinahudumia wakazi wengi sana wa Mwanza kwa sababu kwa upande wa Ilemela hatuna hospitali ya Wilaya, kwa hiyo watu wengi sana wanajikuta wanaenda kwenye hicho kituo cha afya lakini kituo cha afya hiki pia kina changamoto na hatuna wodi ya wanaume. Kwa hiyo, wanaume wanapokuja kuhudumiwa pale hata kama wanaumwa kiasi gani cha kuwa admitted hawawezi kuwa admitted kwa sababu hatuna wodi, kwa hiyo tunaomba Mheshimiwa Waziri aliangalie hili na kutupa kipaumbele. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, kuna suala la watoto njiti. Suala hili ni changamoto, watoto hawa kwenye hospitali zetu nyingi kwa Mkoa wa Mwanza hawana wodi za watoto njiti, wodi hazipo watoto hawa wakitokea wamepatikana na matatizo hayo wanachanganywa na wodi za kawaida, yaani katika wanawake waliojifungua kawaida watoto, suala hili ni nyeti sana naomba Mheshimiwa Waziri tuliangalie.
Vilevile vifaa vya kuhudumia watoto hawa kama incubators, suction machines, feeding tubes, ni vitu ambavyo gharama yake siyo kubwa sana lakini vinakosekana kwenye hospitali zetu.
Kwa hiyo Mheshimiwa Waziri tunakuomba utuangalie kwenye hilo suala la watoto njiti na pia kama kuna uwezekano research ifanyike, tujue hawa watoto wapo kiasi gani na wanapatikana sana kwenye Wilaya gani ya Tanzania ili tuweze kufanya utafiti na kujua ni kitu gani kinapelekea watoto hao wanakuwa njiti.
Mheshimiwa Naibu Spika, naunga mkono hoja asilimia mia moja. (Makofi)
Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto kwa Mwaka wa Fedha 2016/2017
MHE. KEMILEMBE J. LWOTA: Mheshimiwa Mwenyekiti, ahsante kwa kunipa nafasi ya kuchangia kwenye bajeti hii ya Wizara ya Afya. Awali ya yote, napenda kumshukuru Mwenyezi Mungu. Napenda vilevile kuwapongeza Mawaziri wetu kwa kazi nzuri wanayoendelea kufanya na nataka tu kuwapa moyo wazidi kufanya kazi, Wizara hii changamoto ni nyingi. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, napenda pia kuwapongeza watumishi wetu wa afya. Kwa kweli wanafanya kazi ngumu kwenye mazingira magumu, hospitali zetu nyingi hazina vifaa tiba, hazina dawa, hazina vitendea kazi na bado wanapata lawama nyingi kutoka kwa wananchi kitu ambacho kwa kweli si sawa. Nadhani kama Wabunge na wananchi tungejitahidi kuwapa moyo waendelee kufanya kazi kwa bidii katika mazingira hayo na tuwape moyo kwamba Serikali ya sasa hivi ya Awamu ya Tano ipo makini na changamoto zote zitatatuliwa, ni suala la muda. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, wachangiaji wengi wamechangia suala la vifo vya akinamama na takwimu zimeonyesha wanawake 42 wanakufa kila siku. Hili ni suala la kushtua na inabidi lifanyiwe kazi haraka iwezekanavyo. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, kuna suala lingine la hospitali na vituo vyetu vya afya. Unakwenda kwenye vituo vya afya unakuta hakuna maji na umeme. Inafika mahali kuna watu wanaogopa kwenda hospitali kwa sababu anajua akienda hospitali atatoka na magonjwa mengine ambayo yanaambukizwa kutokana na mazingira mabovu ya hospitali zetu. Suala la maji na umeme kwenye hospitali zetu ni mambo muhimu kabisa ambayo inabidi yaanze kufanyiwa kazi kwenye hivi vituo ambavyo viko tayari. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, jambo lingine ambalo napenda kuchangia ni kuhusu population growth, ongezeko la watu hasa nchini kwetu. Tatizo hili ni kubwa, ni changamoto kwetu na nashangaa ni kwa nini watu wengi hawaliongelei suala hili. Tutakaa hapa tutaongelea suala la umaskini lakini ni vigumu sana kwa rate ya ukuaji wetu wa asilimia 2.7 tukatoka kwenye hali hii tuliyopo, ukuaji wetu ni mkubwa sana. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nikitoa mfano mdogo tu wa mwaka 1961 wakati tunapata uhuru nchi yetu ilikuwa ina watu milioni tisa, nchi kama Norway walikuwa na watu milioni 3.6, leo hii sisi tuna watu karibia milioni 50, nchi ya Norway ina watu milioni 5.6. Kwa hiyo, tukiendelea kuongelea suala la shule za kata itaendelea kuwa changamoto kama rate ya kuongezeka inazidi kukua kwa kiasi hiki, changamoto hizi ni vigumu sana kwisha.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa hiyo, naomba Wizara ya Afya tujitahidi kuelekeza nguvu kwenye uzazi wa mpango (family planning). Hili siyo kwa Wizara tu, nadhani ni changamoto yetu sote na bila kujali vyama wala itikadi zetu, tunapokwenda majimboni, tunapofanya mikutano yetu tuongelee suala la uzazi wa mpango. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, suala la uzazi wa mpango ni changamoto na inabidi tulizungumzie watu wajue. Kuna maeneo unakwenda, mfano Mwanza huko kwetu, unaongea na akinamama hawajui haya mambo, hawajui kama kuna contraceptive pills, hawajui kama kuna njia za kuweza kutumia ili usipate watoto wengi, anakwambia mimi nitazaa mpaka watakapokwisha, sasa wataishia wangapi? Kwa hiyo, nadhani hili suala tungelipa kipaumbele kama tunavyofanya upande wa diabetes, ugonjwa wa moyo, cancer, family planning pia iwe priority. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, kuna suala lingine baadhi ya wachangiaji wameliongelea nami naomba nitoe msisitizo kidogo kwenye hilo, ni suala la afya ya akili (mental illness). Hili suala ni changamoto na kwa nchi yetu nadhani ni kitu ambacho kimekuwa kama ni aibu, hakitakiwi kuongelewa na mtu akionekana ni mgonjwa inakuwa kama ni laana au umerogwa. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nadhani tunatakiwa kuwa na uelewa na kampeni ifanyike kuhusu hili suala la ugonjwa wa akili. Nchi zilizoendelea tafiti zimefanyika, nchi kama Marekani wanasema kila watu watano kuna mtu mmoja ambaye ni mgonjwa wa akili. Nchi kama Uingereza wamefanya research wanasema kila walipo watu wanne mmoja ana ugonjwa wa akili. Nchi kama Australia vilevile wamefanya utafiti wanasema kila walipo watu watano mtu mmoja ana ugonjwa wa akili. Hili suala siyo la kulifumbia macho na inabidi tusiwe na aibu tuliongelee.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kutokana na research ya WHO ya mwaka 2014 inasema, 25% of the population worldwide will suffer mental illness. Around four hundred and fifty million people currently suffer from such condition, placing mental disorder among the leading causes of ill-health and disability worldwide. Nina imani kabisa hata hapa kwetu ikifanyika assessment, ukifanyika utafiti wagonjwa ni wengi na siyo suala la kulifumbia macho. Tusione aibu majimboni kwetu na kwenye familia zetu kuliongelea suala hili.
Mheshimiwa Mwenyekiti, hili suala lipo na mmoja wetu hapa anaweza akaugua, ni vitu vya kawaida kabisa na wanasema, there is no physical health without mental health likewise there is no mental illness without physical health. Kwa hiyo, hivi vitu vinakwenda pamoja. Naomba tusichukulie hiki kitu kama ni mzaha kwa sababu ni kitu ambacho ni serious kabisa na tukiongelee na ikiwezekana kama kuna uwezekano tutafute Madaktari waje watupime hata humu ndani ni kitu muhimu.
Mheshimiwa Mwenyekiti, vilevile nataka kuongelea kuhusu suala la damu. Suala la damu ni janga la Kitaifa. Kule kwetu Mwanza kuna watu wanakufa, wajawazito wanakufa, watu wanapata ajali wanatakiwa kuongezewa damu lakini damu safi na salama haipo. Hili suala ni jukumu letu sote siyo la Serikali peke yake, tuhamasishe watu, sisi pia wenyewe kama kuna uwezekano twende tujitolee damu. Leo linaweza likampata mtu mwingine lakini kesho na kesho kutwa inaweza ikawa miongoni mwetu au miongoni mwa familia zetu.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa hiyo, hili suala ni la kuhamasishana, damu ni ya muhimu sana na upungufu wa damu upo na siyo tu Dodoma. Kwanza napenda kumpongeza Makamu wa Rais, mwanamke mwenzetu juzi amejitokeza akatoa damu na akahamasisha, hili jambo inabidi tulifanye sisi sote kwa sababu linahusu watu wote. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nakushukuru na naunga mkono hoja.
Hali ya Uchumi wa Taifa kwa Mwaka 2015, Mpango wa Maendeleo wa Taifa kwa Mwaka wa Fedha 2016/2017 na Mapendekezo ya Serikali kuhusu Makadirio ya Mapato na Matumizi kwa Mwaka wa Fedha 2016/2017.
MHE. KEMIREMBE J. LWOTA: Mheshimiwa Naibu Spika, awali ya yote, napenda kukushukuru kwa kunipa nafasi ya kuchangia bajeti hii ya kwanza ya Serikali hii ya Awamu ya Tano.
Mheshimiwa Naibu Spika, awali ya yote, napenda kuipongeza Serikali kwa jitihada na uthubutu iliyoweza kufanya na kutenga asilimia 40 ya fedha za bajeti yote kwenda kwenye mfuko wa maendeleo. Fedha hizi zilizotengwa za kwenda kwenye mfuko wa maendeleo ni nyingi na ni mara ya kwanza, haijawahi kutengwa fedha nyingi kiasi hicho kwenda kwenye mfuko huo.
Mheshimiwa Naibu Spika, ni jukumu na rai yangu kwa Watanzania wote kum-support Mheshimwa Rais kwa kukusanya mapato, kuyatunza na kuyatumikia vyema haya mapato yetu ambayo tutakuwa tumeyapata ili tuweze kufikia dhamira yetu ya Serikali ya Awamu ya Tano.
Mheshimiwa Naibu Spika, maendeleo ni ya Watanzania wote kwa ujumla, hayachagui Chama wala itikadi. Kwa hiyo, ni rai yangu kwamba wote tuwe kitu kimoja ili haya mambo tuweze kuyafanikisha. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, naomba nichangie kwenye suala la utalii, wenzangu wengi wamelizungumzia hili suala nami naomba nilichangie. Suala la kuongeza kodi kwenye utalii ni janga la kitaifa na Waheshimiwa Wabunge tukiliunga mkono hili tunavunja kabisa utalii wetu. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, kodi inayowekwa kwenye utalii ukilinganisha na nchi nyingine za jirani kwa mfano Kenya ambao ndio competitives wetu wakubwa kwenye masuala ya utalii, bajeti yao ya mwaka huu peke yake wametenga fedha za Kenya zaidi ya bilioni 4.5 ambayo ni sawa na shilingi bilioni 90 za Kitanzania, kwenye utalii pekee. Sisi bajeti yetu ni takribani bilioni 135, kwenye Utalii na Maliasili. Kwa hiyo, bado changamoto ni kubwa sana kwenye suala hili la utalii kwa Tanzania.
Mheshimiwa Naibu Spika, suala la utalii tumeweka kwenye mpango wetu wa mwaka huu kwamba tunaweka target ya kufikisha watalii 2,000,000 kwa mwaka. Watalii hawa kwa vigezo hivi vinavyowekwa vya kuongeza kodi, dhamira hii ya kufikisha watalii 2,000,000 itakuwa ni ndoto, haitawezekana. Watalii hawa hawatakuja kwa sababu ya ongezeko la kodi kwenye utalii. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, ukiachilia hapo, Tanzania, ni moja ya one of the expensive destination in East Africa kwa utalii. Kwa hiyo, kwa kuongeza hili, tunafanya gharama ziwe maradufu kwa sababu ya kodi hizi. Vile vile katika suala la utalii siyo kitu cha kujaribisha; tumetumia muda mwingi na gharama kubwa kuweza kufikisha watalii ambao tuko nao sasa hivi. Mwaka 2016 tumekuwa na watalii zaidi ya milioni 1.1 na target yetu kama nilivyosema ya 2,000,000 tukishaanza kuweka haya mambo ya kodi tutafanya watalii wetu wakimbie na wasije tena Tanzania.
Mheshimiwa Naibu Spika, vile vile nataka kuongelea suala la kilimo. Kuna changamoto nyingi sana kwenye kilimo na napenda kuipongeza Serikali kwa kuweza kutoa kodi kwenye mazao ya kilimo, kwa mfano, maharage ya soya na mbogamboga. Ili kukamilisha sera ya viwanda ambapo tunataka uchumi wetu uwe wa viwanda, asilimia 65 ya kilimo inategemewa kwenye kuendeleza viwanda vyetu nchini. Kwa sababu hizo, kwenye bajeti nzima hakuna sehemu yoyote ambayo inaongelea investment kwenye kilimo. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, kwenye kitabu cha Mpango wa Bajeti 2016, Mheshimiwa Waziri wa Fedha, amezungumzia suala la kilimo cha umwagiliaji, lakini kwenye bajeti halisi ya mwaka huu hakuna fedha yoyote ambayo imetengwa kwenye kilimo cha umwagiliaji. Tukitaka kuendeleza kilimo chetu, hatuwezi kutegemea kwenye kilimo cha msimu wa mvua peke yake, inabidi ifike mahali tuwekeze kwenye kilimo cha umwagiliaji kama tunataka kufanikisha Serikali ya viwanda na kilimo. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, kuna tatizo kubwa sana la kilimo cha umwagiliaji. Asilimia 70 ya Watanzania ni wakulima na asilimia 23 ya pato la Serikali linatokana na kilimo, lakini hakuna investment yoyote ambayo imefanyika hapa pamoja na kwamba kuna maelezo tu ya kusema umwagiliaji utafanyika, lakini hamna suala lolote ambalo linazungumzia umwagiliaji. Umwagiliaji ni asilimia 10 tu ya hawa wakulima wote zaidi ya asilimia 70. Kwa hiyo, inabidi tujikite zaidi kwenye miundombinu na kuwawezesha wakulima waweze kulima kwa kilimo cha kisasa cha umwagiliaji.
Mheshimiwa Naibu Spika, hili suala la kuondoa kodi kwenye mazao ya maharage na mbogomboga; misamaha hii inalenga usalama wa chakula na siyo zaidi ya hapo. Misamaha hii ingeweza kusaidia na kuwa na tija kwenye uchumi wetu kama tungewekeza kwenye viwanda vidogo vidogo vya usindikaji. Tungewapa wasindikaji wa mbogamboga hizi na maharage waweze kufungua viwanda vidogo vidogo ambavyo vingeweza kusaidia kwenye ajira na vile vile kuongeza thamani ya mazao yetu. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, napongeza uamuzi wa kuinua viwanda vidogo vidogo na usindikaji wa mazao ya mbogamboga kwa kutangaza misamaha ya kodi na ongezeko la thamani kwenye bidhaa zitokanazo na usindikwaji na ukuaji wa viwanda vidogo vidogo.
Vile vile, napenda kuipongeza Serikali kwa juhudi zake na kuweza kutenga fedha za kutengeneza reli ya kati ambayo imekuwa ni mazungumzo ya muda mrefu; wananchi wa Mkoa wa Mwanza wamekaa na wamesafiri na mabehewa haya ambayo yamekuwa mabovu kwa muda mrefu. Natoa pongezi sana kwa Serikali kwa kuamua kulifanya hilo na kununua meli ya Ziwa Victoria ambayo pia itaweza kusaidia wananchi wa Tanzania hasa ukanda wa Ziwa, Mwanza pamoja na Kagera. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, vile vile kuna hili suala la CAG kuongezewa fedha. Suala hili limezungumzwa na Waheshimiwa Wabunge wengi na naomba kutia msisitizo, suala la CAG kukatiwa fedha na fedha nyingi kupelekwa TAKUKURU, sidhani kama ni sawa, kwa sababu bila kuwepo huyu CAG, TAKUKURU hawatakuwa na kazi ya kufanya. Mambo mengi yanaibuliwa huko kwa CAG na baada ya hapo ndipo TAKUKURU wanaweza kupata mashiko na meno ya kufanya kazi zao. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, kwa hiyo, naomba hili suala liangaliwe na fedha kama inawezekana iongezwe kwa CAG ili aweze kufanya mahesabu yake na ukaguzi wake na kutuletea ripoti. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, nakushukuru.