Jamhuri ya Muungano ya Tanzania

Contributions by Hon. Saed Ahmed Kubenea (13 total)

Mapendekezo ya Mpango wa Taifa unaokusudiwa kutekelezwa na Serikali pamoja na Mwongozo wa Kuandaa Mpango na Bajeti ya Serikali katika Mwaka wa Fedha 2016/2017
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Mwenyekiti, nakushukuru sana kwa kunipa nafasi hii ya kuchangia. Nami niungane na wengine kwa kuwa ni mara yangu ya kwanza kuchangia katika Bunge hili, niwashukuru sana wananchi wa Jimbo la Ubungo kwa kuniamini na kunichagua kuwa Mbunge wao, kwa kura zaidi ya 87,000 dhidi ya yule ambaye upande wa pili wanamwita hajawahi kushindwa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, niende moja kwa moja katika hoja yangu katika kuchangia Mpango wa Maendeleo, katika ukurasa wa 50(6)(a) ambayo ni Vihatarishi katika Mpango. Vihatarishi katika utekelezaji wa Mpango, vimeelezwa kwamba ni pamoja na kumekuwa na changamoto katika upatikanaji wa mikopo kwa wakati, na riba kubwa hivyo kuathiri uwezo wa nchi kukopa, kwa upande wa misaada kumekuwepo na masharti magumu na utayari wa washirika wa maendeleo kutoa fedha kwa wakati.
Mheshimiwa Mwenyekiti, tumeelezwa hapa kwamba vihatarishi vya Mpango ni pamoja na Washirika wa Maendeleo kukataa kutoa fedha kwa wakati. Washirika wa Maendeleo nchi ya Marekani, Taifa kubwa duniani, tayari limekataa kutoa fedha za MCC, na Umoja wa Ulaya uko njiani kuzuia misaada. Sababu wanasema kwamba kuna tatizo Zanzibar, uchaguzi wa Zanzibar umefanyika na kuna tatizo kubwa la msingi ambalo linapaswa kutatuliwa, sisi tuko hapa Bungeni tunajifungia ndani ya Bunge hili, tunajifanya hamnazo, tunaona kwamba Zanzibar hakuna tatizo tunashangilia.
Mheshimiwa Mwenyekiti, watu wanasimama katika Bunge, wanajipa mamlaka wa kuwa Maamiri Jeshi Wakuu, na wanatangaza kwamba Zanzibar hakuna tatizo. lakini ukweli ni kwamba, uchaguzi wa Zanzibar utatuletea matatizo makubwa kama Taifa, tusipokuwa makini katika kutatua tatizo hili.
Mheshimiwa Mwenyekiti, Zanzibar ni sehemu ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na hakuna namna yoyote ya Bunge hili kukwepa kuzungumza suala la Zanzibar. Uchaguzi wa Zanzibar ulifanyika tarehe 25 Oktoba na matokeo yote yakawa yameshakusanywa na yapo.
MHE. HAFIDH ALI TAHIR: Mheshimiwa Mwenyekiti, Mwongozo...
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Mwenyekiti, nakushukuru naomba ulinde muda wangu. Iwapo matatizo haya Zanzibar hayatatatuliwa kwa umakini vinginevyo mpango huu mzima hautatekelezwa.
MHE. HAFIDH ALI TAHIR: Taarifa...
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Mwenyekiti, nakushukuru sana. Naomba ulinde muda wangu, lakini nimepokea maelezo ya Mheshimiwa Hafidh Ali Tahir, nimemshangaa kwamba anataka tusizungumzie masuala ya Zanzibar, wakati yeye ametoka Zanzibar amekuja hapa kuiwakilisha Zanzibar. Yuko kwenye Bunge hili kwa sababu ya Zanzibar.
Mheshimiwa Mwenyekiti, nazungumzia Mpango wa Maendeleo na ninapozungumzia maendeleo, tunazungumzia maendeleo katika Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Zanzibar ikiwemo, Katiba hii imeitaja Zanzibar kuwa ni sehemu ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania; asome vizuri. Matatizo ya Zanzibar ya uchaguzi yasipopatiwa ufumbuzi wa kudumu tukakaa humu ndani tukajifanya hatujui kama Zanzibar kuna tatizo, Maaskofu wanahubiri katika Madhabahu, Mashehe wanasema katika Misikiti, wadau wa maendeleo wanatukanya, kwamba Zanzibar kuna matatizo sisi tunakaa hapa tunajidanganya. Nchi yetu tunaipeleka pabaya na Mpango huu wa Maendeleo hautafanikiwa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, tokea mwaka 1964 mpaka mwaka 1980 hakuna Mpango wowote wa Maendeleo uliofanikiwa kwa zaidi ya asilimia hamisini kwa sababu wadau wa maendeleo walikataa kutoa fedha. Fedha za maendeleo kutoka kwa nchi wahisani zilikuwa hazitoshi na huu mpango mzima unaokuja hapa unategemea fedha za wahisani.
Mheshimiwa Mwenyekiti, katika ukurasa wa thelethini na moja wa kitabu hiki, kimeelezwa juu ya suala zima la utawala bora. Bunge hili ambalo Mpango unasema kuimarisha utawala bora, lilifanya kazi kubwa sana katika Bunge la Kumi, kulipitishwa maazimio hapa juu ya fedha za escrow, Tume zikaundwa, Majaji ambao walituhumiwa kuhusika na kashfa ya Escrow wakaundiwa Tume za uchunguzi, ilitangazwa. Mawaziri wanne wakajiuzuru katika Bunge hili, Wenyeviti wawili wa Kamati za Bunge wakajiuzuru. Serikali ikasema inaunda Tume lakini Tume ya majaji haikuundwa, Mawaziri waliojiuzuru mmoja Profesa Sospeter Muhongo amerudishwa katika Bunge hili akiwa Waziri.
Mheshimiwa Mwenyekiti, aliyeondolewa na Bunge leo anaongoza Bunge kama Mwenyekiti wa Bunge. Hii maana yake nini, maana yake suala zima la rushwa lililotajwa katika ukurasa wa 34 kwamba ni tatizo katika nchi yetu linaonekana halina tatizo kabisa.
MHE. ALLY K. MOHAMED: Mheshimiwa Mwenyekiti, taarifa! Nampa taarifa Mheshimiwa Saed Kubenea...
MWENYEKITI: Mheshimiwa Kubenea endelea.
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Mwenyekiti, nakushukuru sana. Nilikuwa naeleza na bado nasisitiza kwamba suala la utawala bora ni jambo la muhimu sana katika Taifa letu. Hatuwezi kukaa hapa tukawa tunahubiri amani na utulivu wakati Taifa letu halina utawala bora.
Mheshimiwa Mwenyekiti, jana mmoja wa wachangiaji katika Bunge hili alisema kwa sauti kubwa kwamba Chama ambacho kimegombea uongozi kwa vipindi vitatu mfululizo kikishindwa kitaingia kuwa chama cha ugaidi. Hata hivyo, namsamehe kwa sababu hasomi historia anaishia hapa hapa Tanzania. Ukienda India, Uingereza, Canada na Newzealand vyama vyote vikubwa vilivyoshindwa uchaguzi vimebaki kuwa imara, Chama kinachoshindwa uchaguzi lakini kinaendelea kuimarika kwa kushinda Majimbo mengi na kuchukua Halmashauri nyingi na kile ambacho kinashinda uchaguzi, lakini kinaendelea kuporomoka siku hadi siku kipi kinachoelekea kwenye ugaidi. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, bila shaka Chama kile ambacho kinashinda uchaguzi lakini kinaendelea kuporomoka siku hadi siku ndicho kinachoelekea katika ugaidi. Hayo yanaonesha ni jinsi gani Taifa letu leo usalama wa raia wetu ulivyokuwa mashakani. Mimi mwenyewe ni muhanga wa usalama wangu na nimetajwa katika Bunge hili la Kumi katika ripoti ya richmond.
Mheshimiwa Mwenyekiti, wananchi wanauwawa, watu wamepigwa na Serikali iliyopo madarakani imeshindwa kulinda raia na mali zao. Waandishi wa Habari kina Mwangosi, Mwandishi wa Habari mwenzangu ameuwawa, Absalom Kibanda amepigwa, Dkt. Steven Ulimboka ametekwa na kutupwa katika Msitu wa Mabwepande, lakini Serikali imekaa kimya na inasema hawa watu wasiojulikana. Serikali ni lazima ichukue hatua madhubuti kulinda usalama wa raia na mali zao ili kuimarisha utawala bora.
Mheshimiwa Mwenyekiti, Wabunge wenzangu wanazungumza sana mambo ya reli ya kati na mimi naomba nizungumze kuhusu reli ya Kati.
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Mwenyekiti, nakushukuru. Mpango mzima wa reli ulioletwa hapa na Serikali, wakati sisi tunaonya kwamba nchi wahisani zimekataa kutoa fedha na kwamba mipango hii ya maendeleo haiwezi kutekelezwa. Kuna Mpango umekuja hapa wa reli. Reli hii inahitaji dola bilioni saba, karibu shilingi trilioni kumi na tano. Serikali ya Tanzania ilikuwa inaomba fedha kutoka Serikali ya China. Naomba niwapeleke shule, Serikali ya China imekataa kutoa fedha kwa ajli ya kujenga reli ya kati, mtafute fedha kutoka maeneo mengine.MWENYEKITI:
Mheshimiwa Kubenea muda wako umekwisha.
Muswada wa Sheria ya Huduma za Habari za Mwaka 2016
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Mwenyekiti, nakushukuru kwa kunipa nafasi ya kuchangia Muswada huu wa Habari.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwanza naomba ni-declare interest kwamba mimi ni mwandishi wa habari na mmliki wa vyombo vya habari na pili, muswada uliopo mbele yetu naomba tuweke rekodi sawa sawa kwamba haukushirikisha wadau wakuu wa vyombo vya habari.
Mheshimiwa Menyekiti, hoja ya wadau wa vyombo vya habari ambayo imeelezwa vizuri na Waziri asubuhi ililenga kwamba Jukwaa la Wahariri na wamiliki wa vyombo vya habari walipopata muswada huu wakati wa kujadili washirikishe waandishi wa habari waliopo wilayani na mikoania kupitia Umoja wa Waandishi wa Habari (Press Clubs). Umoja wa press club waliomba kwamba muswada huu uletwe katika Bunge lijalo kwa kuwa muda wa kutoa maoni ni mdogo.
Mheshimiwa Mwenyekiti, ni bahati mbaya sana kwamba rekodi hiyo inapotoshwa kwa maksudi. Kwamba wadau wakuu ambao wako mikoani na wilayani hawakushirikishwa katika muswada huu. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, mara nyingi, Bunge hili limekuwa linalaumiwa kwamba linachukua maoni ya watu waliyopo Dar es Salaam peke yake. Safari hii wadau wanataka kushirikisha wenzao waliyopo vijijini na Wilayani, Bunge linakataa, ni bahati mbaya sana!
Mheshimiwa Mwenyekiti, kifungu cha 8(1) cha muswada kinataka wawepo waandishi wa habari wa ndani na kimataifa, watangazaji na kitatoa leseni kwa waandishi wa ndani.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kazi ya uandishi wa habari ni tofauti na udaktari, ni tofauti na uuguzi, ni tofauti na engineering; vitu hivi visichanganywe kwa pamoja. Ndiyo maana Ibara ya 18 ya Katiba yetu inatoa uhuru kwa kila raia kupata na kutoa habari. Katiba yetu haijasema kwamba kila mtu anayo haki ya kuwa daktari, engineer, nesi au mwanasheria; huko kwingine huko, siyo huku. Ndiyo maana leo gazeti likitaka kuandika habari nzuri za madini, kwa mfano, nani aliyepewa leseni ya kwanza ya madini nchi hii? Mgodi gani ulianza kuchimba Tanzanite hapa? Mgodi gani ulianza kuchimba dhahabu? Chombo cha habari kitamtafuta Dkt. Dalaly Kafumu, ambaye alikuwa Kamishina wa madini anajua nani aliyetoa mikataba. Dkt. Kafumu siyo mwandishi wa habari, lakini kwa sheria hii Dkt. Kafumu hataruhusiwa kuandika mpaka awe na leseni. Ni vitu tofauti kabisa na ambavyo waandishi wa habari wanavitaka.
Mheshimiwa Mwenyekiti, muswada unakataza kuingilia kesi ambazo zinasemwa zinachunguzwa na vyombo vyetu vya uchunguzi; ni jambo la kusikitisha sana. Rekodi zipo, kama vyombo vya habari vingekuwa vinazuiwa kuchunguza kesi wakati wa sheria ya mwaka 1976, leo Dkt. Mwakyembe huyu asingekuwa Mwenyekiti wa Kamati Teule ya Bunge iliyochunguza Richmond. Richmond ni zao la waandishi wa habari, tusingechunguza kesi ya mauaji ya wafanyabiashara watatu wa madini wa Morogoro na dereva teksi mmoja wa Dar es Salaam isingepelekwa mahakamani bila gazeti la Mwananchi kufanya uchunguzi kwa jambo ambalo aliyekuwa Mkuu wa Upelelezi Mkoa wa Dar es Salaam alisema tayari vyombo vya uchunguzi vinachunguza.
Mheshimiwa Mwenyekiti, tusingekuwa na Escrow, tusingekuwa na Vitambulisho vya Taifa; kesi hizi zisingekwenda mahakamani kama waandishi wa habari wangezuiwa kuandika habari za uchunguzi ambazo vyombo vyetu vya usalama vinasema vinachunguza.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa hiyo, kifungu hiki pamoja na vingine vinakinzana na utawala bora na utawala wa sheria na mikataba yetu tuliyosaini na Jumuiya za Kimataifa.(Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, kifungu cha 47(1) na (2)(a), (b), (c) na (d) vya muswada vinazungumzia kwamba kutakuwa na makosa kusambaza taarifa zilizokatazwa. Na asubuhi Waziri anasema kwamba mtambo wa kuchapia, wameondoa lile eneo la kwamba mtambo wa kuchapishia gazeti unaweza ukataifishwa au ukauzwa au ukawekwa bondi na badala yake ikiwa; anasema kwamba mhusika alijulishwa na akathibitika kwamba alipokea hiyo taarifa ndipo kwamba huo mtambo hautachukuliwa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, lakini ni nani anayetoa hiyo taarifa? Mtambo mmoja unachapa magazeti zaidi ya sita, haiwezekani kuchukua suala hili zima la kuwahusisha watu wengine wasiohusika na waandishi wa habari, wasio na taaluma ya uandishi wa habari, wasio na nyenzo za kuingia kwenye chumba cha habari kuwaambia kwamba wao waangalie content ambazo zinaandikwa kwenye magazeti. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, tumeelezwa hapa asubuhi, tena bahati mbaya sana wazo hili limeletwa na Kamati, kwamba eti waandishi wa habari wavae mavazi rasmi kama madaktari, wanasheria. Waandishi wa habari wanakwenda kuandika habari za vita unataka avae suti? Anakwenda kuandika habari za sports, habari za Miss Tanzania avae suti? (Makofi/Kicheko)
Mheshimiwa Mwenyekiti, mimi nilidhani jambo hili lingebaki kwa waandishi wa habari wenyewe, wao wanajua kwamba huwezi kumtuma mwandishi wa habari Ikulu akavaa jeans au akavaa kaptura akaja hapa ndani ya Bunge kuna mavazi yake. Lakini mnataka tuweke kwenye sheria eti waandishi wa habari wavae nguo maalum, jamani. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, suala la leseni kwa waandishi wa habari. Ni jambo zuri, linaletwa hapa linazungumzwa, lakini ni muhimu kama kuna leseni kwa waandishi wa habari basi zitolewe kwa wahariri ambao wako chumba cha habari, ambao wao kazi yao ni kupokea kila taarifa, kupokea habari kutoka mikoani, vijijini na wilayani, ambapo watazipima na kuziangalia hizi habari zinapaswa kutangazwa au hazipaswi, lakini siyo leseni kwa watu wote ambao hata wachangiaji wa makala kwenye magazeti ambao watu wanataka kuchambua uchumi nao wawe na leseni za kuandika habari, hilo siyo jambo sahihi. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, kama ikibidi Mheshimiwa Waziri leseni ziwe kwa wahariri ambao wamesajiliwa wakati wa usajili wa magazeti, isiwe kwa waandishi wote wa habari, muhimu sana jambo hili.
Mheshimiwa Mwenyekiti, muswada unaelekeza kwamba utatoa marufuku kwa waandishi wa habari wasiokuwa na ithibati, kufanya kazi za habari. Hii ni hatari kubwa mbeleni kwa kuwa kama Bodi ya Ithibati itatoa vibali kwa waandishi wa habari wenye diploma na degree maana yake ni kuwa waandishi wa habari wenye elimu ya ngazi ya cheti hawatakuwa na kazi za kufanya wala kujihusisha na kazi za uandishi wa habari. Ni kinyume kabisa, kabisa na Ibara ya 18 ya Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.
Mheshimiwa Mwenyekiti, vifungu vingi, kifungu cha 50 (4)(5)(6)(7)(8) (a)(b)(10) na (11), vingi vinapingana kabisa kabisa na mikataba ya kimataifa na dhamira ya Serikali ya kuleta muswada huu mbele ya Bunge hili. Suala la muda lilikuwa ni jambo jema na ambalo lilipaswa kabisa kufikiriwa na kuwa sehemu nzuri kabisa ya kupatikana muswada mzuri zaidi.
Mheshimiwa Mwenyekiti, muswada huu ukiusoma kwa undani unaona kwamba muswada unataka wamiliki watu wa nje wamiliki asilimia 49 ya hisa ya kwenye magazeti na kwenye televisheni.
Mheshimiwa Mwenyekiti, ukiangalia hivi kwa sasa unaweza ukasema jambo hili lina nia njema, lakini kuna mtu analengwa yupo hapa, raia wa kigeni anamiliki gazeti na gazeti hili lilikuwa linamilikiwa na wazawa. Gazeti la Mwananchi lilikuwa linamilikiwa na kina Rostam Aziz, biashara imewashinda wameuza, ametokea mwekezaji kutoka nje amewekeza kwenye gazeti la Mwananchi, leo gazeti lile sheria inataka kwamba mwekezaji wa nje aje kumiliki asilimia 49 na wazawa wamiliki asilimia 51. Hao wazawa wako wapi? Mtaji uko wapi? Na kama wapo si waanzishe ya kwao nani amewazuia?
Mheshimiwa Mwenyekiti, ukiuangalia muswada wote unakuta kwamba hawa watu wanaoitwa wa kutoka nje wanatakiwa wamiliki asilimia 51, lakini katika maeneo mengine nchi hii madini yetu yote yanamilikiwa na wawekezaji wa nje kwa asilimia 100, gesi inamilikiwa na wawekezaji wa nje kwa asilimia 100, Serikali imeuza mabenki, imeshindwa; NBC imeuzwa na Serikali na haimiliki asilimia 51, NMB Serikali imeuza hisa kwa wageni, benki pekee iliyobaki ya Twiga imefilisika na inaongozwa na Serikali. Kwa nini mnawalazimisha waandishi wa habari vyombo vyao vimilikiwe na wazawa wakati wazawa wenyewe hawana uwezo wa kumiliki na hawana interest?
Mheshimiwa Mwenyekiti, anzisheni vyenu mmliki asilimia 100, hakuna atakayewauliza. Kampuni ya kwangu namiliki asilimia 100 sina mwekezaji, Habari Corporation inamilikiwa na watanzania asilimia 100 haina mwekezaji kutoka nje, waacheni watu. Uhuru linamilikiwa na Chama Cha Mapinduzi kwa asilimia100 halina share na UKAWA wala mtu yeyote na watu wengine wamiliki vyombo vyao wanavyotaka wenyewe. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, hata baadhi ya magazeti ambayo yalikuwa yanachapishwa humu ndani nayo yalikuwa yanamilikiwa kwa kwa asilimia100 na watu wenyewe waliomo humu humu ndani, hayakuwa na mwekezaji wala hayakuwa na watu kutoka nje, likiwemo gazeti la Mwafrika. (Kicheko)
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa hiyo haya mambo haya tusirithi vitu kutoka nje. Ni vizuri tukarithi vitu vyetu wenyewe na tusiingize vitu ambavyo vinatufanya tuchukiwe na wananchi. Wananchi muswada huu wanasema haujakidhi matakwa ya waandishi wa habari na wao kwa ujumla wao. Kwa hiyo, ninakusudia kuleta marekebisho mbalimbali katika muswada huu…
Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba kuunga mkono hoja ya Kambi Rasmi ya Upinzani.
Makadirio ya Matumizi ya Serikali kwa Mwaka wa Fedha 2016/2017- Wizara ya Viwanda, Biashara na Uwekezaji
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Mwenyekiti, nakushukuru kwa kunipa nafasi ya kuchangia hotuba ya Waziri wa Viwanda, Biashara na Uwekezaji.
Mheshimiwa Mwenyekiti, naanza kwa kupongeza hotuba ya Msemaji wa Upinzani Bungeni aliyoitoa leo asubuhi. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nimeambiwa na nimemsikiliza Waziri wa Viwanda akizungumza jinsi ya kuifanya Tanzania iwe ya viwanda, lakini katika hotuba nzima sijasikia Serikali ikisema kwa nini viwanda vyetu vilikufa? Nchi hii ilikuwa na viwanda vingi, ilikuwa na mashamba, ilikuwa na migodi na mabenki, yamegawanywa na yameuzwa kwa bei ya kutupa, halafu leo Serikali inakuja inasema inaanzisha viwanda.
Mheshimiwa Mwenyekiti, nilitegemea kwamba wangekuja na mkakati wa kutueleza kwanza viwanda vyetu vilikufaje. Tumeambiwa, baadhi ya Wabunge wamezungumza humu kwamba viwanda vyetu vimekufa kwa sababu Taifa hili halina uzalendo. Nikiangalia Waheshimiwa Wabunge na Mawaziri waliomo humu ndani upande huu wa pili, asilimia kubwa sio wazalendo. Viwanda hivi hata vikianzishwa vitakufa! Hata kuanzishwa, havitaanzishwa! (Makofi/Kicheko)
Mheshimiwa Mwenyekiti, hakuna fedha kwenye bajeti hii ya kuanzisha viwanda. Bajeti nzima imetengewa shilingi bilioni 80. Kiwanda kimoja zaidi ya shilingi bilioni 60, unajenga wapi hivyo viwanda? (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nikimwangalia huyu Waziri na mbwembwe alizokuja nazo asubuhi kwamba ataanzisha viwanda, namfananisha na yule aliyekuwa Waziri wa Habari wa Iraq wakati wa vita vya Ghuba ya Pili Al-Sahaf; ndiye mwenye mbwembwe kama hizi. Anaweza kukuaminisha pepo wakati bado uko hai, hujafa, akakwambia kuna chakula kiko hapo, kula, chakula hakipo! Huyu anafaa kuwa Waziri asiye na Wizara Maalum, ahamasishe kuzibua mito, ahamasishe kuzibua mitaro, hiyo ndiyo kazi anayoiweza, siyo kazi kubwa kama hii. Viwanda haviwezi kujengwa kwa namna hii. Huyu anaweza kufanya kazi ya uhamasishaji, ile ambayo inaweza kufanywa na watu wale.
Mheshimiwa Mwenyekiti, mwaka 2015 nilipata nafasi ya kwenda Uingereza. Nikiwa pale Uingereza nilitembelea kituo chetu cha biashara cha London. Nilikwenda Ubalozi, wakatueleza, pale London kuna kituo chetu cha biashara kinaitwa London Trade Center.
Kituo hiki kilianzishwa baada ya maelekezo ya Rais wa wakati huo mwaka 1989. Hali ya kituo cha London inasikitisha! Wafanyakazi wa Kituo cha London hawajalipwa mishahara toka Disemba mwaka 2015. Mkurugenzi wa Kituo cha London, nyumba yake inadaiwa kodi, hajalipwa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, wameandika barua chungu nzima kwenye Wizara, Mheshimiwa Waziri anazo barua hizo, wanakumbushia juu ya malipo ya mishahara, wanakumbushia malipo ya pango, lakini Serikali haijapeleka fedha London. Wakati Waziri anajibu hoja za Wabunge nataka alieleze Bunge hili Tukufu ni lini Serikali itapeleka fedha za mishahara London?
Mheshimiwa Mwenyekiti, kituo hiki kimefanya kazi kubwa sana ya kuitangaza Tanzania nje, lakini wafanyakazi wa kituo hiki wameachwa solemba, wameachwa yatima. Wameandika barua, kuna barua hapa ya tarehe 22 Februari, 2016. Kuna barua wanaeleza jinsi ambavyo wasivyokuwa na fedha, wako hoi, hata kazini hawawezi kwenda, hawana nauli, halafu mnaweka watu nje wadhalilike! Wamekopa, mpaka mzigo wa madeni umewazidi! Kama hamuwezi, warudisheni Tanzania, badala ya kuja na mbwembwe hapa mtaanzisha viwanda; mnashindwa kulipa wafanyakazi wenu waliopo London, mtaanzishaje viwanda? (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, ukweli ni mchungu. Bahati mbaya sana, tukizungumza sisi tunaitwa wapinzani. Amezungumza Mheshimiwa Bashe, amewaambia mnahitaji miujiza ili muweze kutekeleza hii bajeti. Sisi tunazungumza kama Taifa. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, huwezi kujenga nchi kama huna bandari. Sisi Mungu ametujalia tuna bandari, lakini bandari yetu tumeiua. Leo mizigo inayopita bandarini asilimia 40 ya mzigo imeshuka kwenye makontena. Matokeo yake, badala ya kuiendeleza bandari, kila siku tunakwenda kuvunja Bodi ya Bandari.
Mheshimiwa Mwenyekiti, Mheshimiwa Harrison Mwakyembe amekuwa Waziri wa Uchukuzi, amekwenda kuvunja Bodi ya Bandari, akamfukuza na Mkurugenzi wa Bandari Mheshimiwa Mgawe; amekuja akaunda Bodi yake. Akaja Mheshimiwa Sitta akafukuza Bodi ya Mwakyembe; akaja Waziri Mkuu akafukuza Bodi ya Mheshimiwa Sitta na miongoni mwa Wajumbe waliofukuzwa ni Naibu Spika. Sasa haya ni mambo gani? (Kicheko/Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, leo bandari miezi mitano haina Bodi, haina Management, unaendeshaje nchi? Bandari haina Mkurugenzi, unaendeshaje nchi? Halafu unasema unaweza ukaleta Tanzania ya viwanda; viwanda vipi bila bandari? Ndiyo maana Waziri katika bajeti yake yote, anazungumza juu ya bomba la gesi linalotoka Uganda kwenda Tanga. Pia kuna reli inajengwa kutoka Uganda kwenda Rwanda. Katika mipango hii ya Waziri hakuna reli ya kutoka Kagera ambako ndiko karibu na Uganda, lakini hakuna mpango mkakati wa biashara katika mkoa huu; na huo ndiyo mkoa Waziri anakotoka! Mkoa wake! Hakuna biashara! (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, sisemi afanye upendeleo, lakini hii ni kuonesha kwamba hakuna connection kati ya Waziri wa Viwanda na Biashara na Waziri wa Miundombinu, hakuna! Hiyo ndiyo Serikali.
Mheshimiwa Mwenyekiti, tumefika mwaka 2015 wakati wa kampeni, mimi sio mwenyeji sana huko, Rais Magufuli aliongelea Special Economic Zone Kagera. Katika eneo alilolisema nadhani ni Omukanjuguti, labda akina Mheshimiwa Tibaijuka na Mheshimiwa Lwakatare wanaotoka huko, wanaweza kujua zaidi. Utueleze basi katika majibu yako, mipango gani ya kibiashara unayopanga kwa ajili ya kilimo cha mboga na matunda kinachohitajika uwanja wa ndege? (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, haya mambo ya kuzungumza bila kuleta hoja nzuri hatutafika. Hapa tunazungumza juu ya mradi wa Mchuchuma na Liganga, lakini wale Wachina, nyaraka zilizopo na Serikalini mnazo, zinaonesha Wachina hawana fedha ya kuendesha huu mradi, wanataka kukopa dola milioni sita kutoka Benki ya Exim na dhamana yao ni Mchuchuma na Liganga.
Sasa mali yetu inachukuliwa dhamana halafu Mheshimiwa Nagu anasimama hapa anasema tuwe na viwanda. Alikuwa Waziri wa Viwanda na Biashara na ripoti ya CAG imesema ule mkataba ni fake, uvunjwe; Mheshimiwa Mama Nagu akiwa Waziri. Mambo gani? Mnaambiwa mnasema tunatukana. Sisi tunawaeleza! (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nchi hii haitaenda kwa ngonjera na usanii na kwa mtu kuwa Al-Sahaf. Nchi hii itakwenda kwa uchumi endelevu kwa watu kukaa kwenye meza, kuchora uchumi, kuendesha nchi kwa data, hesabu, numbers. Bila hesabu, bila namba, hakuna uchumi.
Mheshimiwa Mwenyekiti, nimalize kwa kusema kwamba Taifa letu limebahatika, lina utajiri mkubwa, lakini tusije tukarudia makosa wakati wa ubinafsishaji. Tuliuza mabenki, tukauza viwanda…
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Mwenyekiti, ahsante sana.
Muswada wa Sheria ya Wakala wa Meli Tanzania wa Mwaka 2017
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Spika, nakushukuru kwa kunipa nafasi ya kuchangia hoja hii.

Mheshimiwa Spika, Serikali ya Chama cha Mapinduzi ilianza kutekeleza Sheria ya Ubinafsisshaji wa Mashirika ya Umma mwaka 1993. Ambapo ilisema imeamua kujitoa katika uendeshaji wa mashirika ya umma kwa sababu mashirika hayo yamekuwa mzigo kwa Taifa na yamekosesha ajira mamilioni ya wananchi. Sasa leo Mheshimiwa Waziri amekuja na shirika jipya la umma la bandarini kuja kufanya kazi ile ile iliyokuwa inafanywa na NASACO miaka 20 iliyopita. (Makofi)

Mheshimiwa Spika, suala la Serikali kujiondoa katika biashara lilifanyiwa utafiti wa kina na wakaruhusu na mchakato mzima ukapitishwa kwenye vikao halali vya Chama Cha Mapinduzi na Ilani ya Uchaguzi ya CCM ya mwaka 1995, 2000, 2005, 2010 na mwaka 2015 bado inazungumzia ubinafsishaji wa mashirika ya umma. Leo Serikali iliyojiondoa kwenye biashara inarudi kwa mlango wa nyuma kutaka kufanya biashara na haituambii biashara hii inayofanya imefanya utafiti wapi, ilishindwa wapi na sasa itapata nini.

Mheshimiwa Spika, meli hizi ambazo zinakuja bandarini sio meli za Tanzania, Shirika la Meli la Taifa lilishakufa na halina meli, meli hizi ni za watu wa nje. Chombo hiki kinachotungwa hapa hakiko Mozambique, South Africa wala hakipo Kenya. Sasa matokeo yake, tutahamisha wafanyabiashara wakubwa wa meli ambao hawatataka kuwa hodhi na NASACO au hicho chombo kinachoundwa tutafukuza wafanyabiashara. (Makofi)

Mheshimiwa Spika, lakini hoja ya msingi inayojengwa hapa ni kwamba, bandarini kumekuwa na wizi mkubwa na kumekuwa na ufujaji wa mali ya umma. Ukisoma hotuba nzima ya Waziri unakuja kuona kwamba Muswada huu
umekuja kwa sababu kuna ufisadi bandarini lakini ufisadi uliofanyika bandarini ndugu zangu, hakuna ufisadi wowote mkubwa uliofanyika bandarini ambako Serikali hauujui chanzo chake. (Makofi)

Mheshimiwa Spika, makampuni ya biashara kama Home Shopping Centre ambayo imepigiwa kelele humu ndani bado inapiga deal bandarini na sasa hivi wameshafungua njia nyingine china kama ilivyofungua zamani. Sasa hata mkianzisha NASACO mkaanzisha NASA sijui Chama cha Upinzani cha Kenya au nini bado kama hamjatatua matatizo ya bandari, hamjaweza kupata solution kwa kufanya biashara.

Mheshimiwa Spika, chombo kinachoundwa Msemaji wa Upinzani amesema na Kamati imesema kwamba chenyewe ndicho kitachokuwa kinasimamia biashara, kitafanya biashara na kitasajili mawakala wa biashara, ni kinyume kabisa na utawala wa ushindani wa biashara duniani. Haiwezekani mtu huyo mmoja akawa yeye anafanya biashara, anatoa leseni za biashara, anasimamia biashara za wengine na yeye ndiye anayefuta wengine. (Makofi)

Mheshimiwa Spika, jamani, hata mahakama hazifanyi hivyo mnavyofanya nyie. Ni lazima uwepo utawala unaokidhi, kama Serikali inataka NASACO ifanye biashara, kiundwe chombo kingine cha kudhibiti makampuni mengine ikiwemo NASACO ndani ili haya makampuni yaweze kufanya biashara huria. (Makofi)

Mheshimiwa Spika, Mheshimiwa Waziri anakuja na Muswada anakuja kufuta kifungu cha pili cha Muswada ambao unahusu mambo ya Muungano akisema Serikali ya Mapinduzi Zanzibar imeidhinisha kifungu hicho kifutwe. Katika Sehemu ya Nne ya Muswada anasema pia kwamba Muswada huu utasimamia Sheria ya Bahari ya mwaka 2003.

Mheshimiwa Spika, mimi nashangaa kwamba Waziri anatoka Zanzibar, Waziri amechaguliwa kwenye Baraza la Mawaziri kukidhi matakwa ya Muungano. Waziri anasimamia maslahi ya Zanzibar pamoja na Muungano; anakuja na Muswada Bungeni, kifungu kinaondolewa na Kamati badala ya kuondoa yeye mwenyewe kwenye eneo la Baraza la Mawaziri. Wakitokea watu humu ndani wakizungumza kwa uchungu maslahi ya Zanzibar anasimama anawa-attack personally, hili ni lazima tujadili vitu hivi.

Mheshimiwa Spika, mimi nashangaa Waziri anafika mahali ukizungumza haya mambo kwa uchungu wa nchi, anakwambia, kule hayo mambo yanazungumzwa na wananchi wa Kijijini kule Pemba sio wa hapa. Hao wananchi wa Kijijini wa Pemba ndio alienda yeye kuomba kura wakamnyima, nadhani walikuwa sahihi. (Makofi)

Mheshimiwa Spika, ahsante. Sheria inajenga fursa ya shirika kufanya biashara badala ya kuwa msimamizi, ni kinyume na misingi ya biashara, utawala bora, haki za biashara na ni kinyume kabisa na dhamira ya Chama cha Mapinduzi katika Ilani yake ya uchaguzi ya mwaka 2015. CCM ilisema wazi kwamba biashara itakuzwa na sekta binafsi na itatoa ajira kwa vijana kupitia sekta binafsi.

Mheshimiwa Spika, leo Muswada unatoa udhibiti kwa chombo kinachoundwa cha NASAC kudhibiti biashara nzima na yenyewe ndio itakuwa inaangalia huyu apewe leseni, huyu asipewe na huyu afanye kazi hii. Sijaona utafiti wowote kwamba kazi hii ambayo inaenda kufanywa na NASACO au NASAC itawezaje kutokuingilia kazi zinazofanywa na kampuni ya utoaji mizigo bandarini TICTS, sijaona. Inawezekana kabisa tukaanzisha mgogoro mwingine mkubwa humu na makampuni binafsi.

Mheshimiwa Spika, kwa hiyo, mimi sipingi kuundwa chombo chochote cha kusimamia biashara ya meli bandarini, mimi hilo sipingi. Ninachopinga ni kwamba, NASAC haiwezi ikafanya kazi zote; ikawa mshindani, ikafanya biashara, ikatoa leseni kwa wengine na ikawa na mamlaka ya kufuta wengine, hiyo kitu haiwezekani. Ni lazima tuwe na vyombo viwili tofauti.

Mheshimiwa Spika, kwa hiyo, kama Waziri ana nia njema ya kutaka kufanya NASAC ifanye biashara, alete Muswada mwingine wa kuunda chombo kingine cha kusimamia ili kazi ya NASAC iwe ni kufanya biashara na kushindana, hao wengine wafanye baishara.

Mheshimiwa Spika, hii itasaidia uwajibikaji, security kwa wenye meli na itasaidia ushindani kwenye biashara zetu. Vinginevyo tutakuwa tunarudi nyuma kule kule, tunarudisha makampuni haya ambayo yameshakufa, yameshazikwa, hayana mtaji na hayana watu, tunawapa mzigo mwingine Watanzania wa kwenda kuyafufua.

Mheshimiwa Spika, uwekezaji na biashara huria ni sehemu ambayo Serikali hii imejifunga kwenye mikataba ya kimataifa. Leo ukianza kuanzisha biashara ya ukiritimba, ukitaka sukari inazalishwa Kagera halafu uisafirishe uirudishe Dar es Salaam kwenye SUDECO halafu SUDECO ndio wairudishe tena Kagera ili watu wa Kagera, hiyo sukari itakuwa bei kubwa sana. (Makofi)

Mheshimiwa Spika, NASAC inaenda kuanzishwa hii italeta gharama kubwa sana kwa watu ambao wanafanya biashara za meli au wakala binafsi, matokeo yake mizigo yetu bandarini itakuwa ya bei juu sana. Kodi bandarini zitaongezeka na hatimaye watu watakimbia Bandari ya Dar es Salaam na kukimbilia kwenye bandari nyingine. (Makofi)

Mheshimiwa Spika, ni muhimu sana, hakuna mtu anayewapinga au anepinga kuanzishwa kwa chombo cha kusimamia biashara ya bandarini, tunachopinga ni chombo kimoja kuwa na kazi zote kwa pamoja. Hapa hakutakuwa na haki na uwazi na sisi hata wewe ndani ya Bunge hili umetoa mamlaka kwa Kamati nyingine, umetoa mamlaka kwa vyombo vingine vifanye kazi; sasa ukibeba kila kitu wewe mwenyewe mambo hayaendi. Huwezi kuwa wewe mwenyewe ndio unasafirisha, unasambaza, unasaga, unalima, unapanda na unasambaza mbegu, hii biashara ya wapi.

Mheshimiwa Spika, Wabunge wengi humu ndani wanajua kwamba makampuni mengi yaliyofanya biashara bandarini yanafahamika na wamiliki wake ni akina nani. Ufisadi wa wakina Masamaki ule sio wa kwao peke yao, ndio maana hata ile kesi mahakamani imekuwa hivi, imekwisha. (Makofi)

Mheshimiwa Spika, hawa watu wanajulikana na hata Waziri anawajua, lakini sasa badala ya kushughulikia tatizo la msingi la watu wanaofanya ufisadi bandarini na ufisadi katika nchi, unatunga sheria; sheria peke yake haiwezi kumaliza ufisadi kwenye nchi. Sheria itakuwa tu inaelea na hili shirika litakufa, shirika litakufa ama bandari tutaipoteza. Tukinga’ang’ania NASAC kwa mfumo huu tutapoteza biashara ama shirika lenyewe litakuja kufa na walioua NASACO ya mwanzo si wapo? Rekodi si zipo?

Mheshimiwa Spika, wewe umekuwepo kwenye Bunge hili, unayajua haya mambo vizuri. Historia ya NASACO inajulikana, mgogoro wa wafanyakazi wa NASACO unafahamika; wafanyakazi wa NASACO wenyewe hawajalipwa mafao yao mpaka hivi sasa. Mnakuja kuanzisha shirika, wafanyakazi wa NASACO bado wanadai, wengine wamekufa wameacha watoto na wajukuu hawajalipwa haki zao. Tulipe hawa watu kwanza, tutapata laana bure ya kuanzisha shirika wakati tunadaiwa. Historia ipo wazi, tuache kuleta mambo haya ya juu juu. (Makofi)

Mheshimiwa Spika, Waziri ajikite katika Muswada, aangalie bandarini tunahitaji kitu gani; fanya utafiti mzee. Kabla ya utafiti asije hapa Bungeni, yaani hana utafiti wowote kwa nini NASACO imeshindwa, hajatupa NASACO ya zamani kwa nini imeshindwa. (Makofi)

Mheshimiwa Spika, Shirika moja kubwa lilikuwa la peke yake nchi nzima, lenyewe ndilo linaloleta meli, linatoa mizigo bandarini, lilikuwa na jengo la NASACO pale mjini limekufa, majengo, magari na mali za NASACO wameuza na wafanyakazi wanawadai. Leo wanakuja na shirika jipya wanataka kuanzisha biashara upya, biashara watafanyaje wakati mwanzo wameshindwa. Sasa hivi ni wakati wa digital yaani atashindwa biashara asubuhi. (Makofi)

Mheshimiwa Spika, kwa hiyo, ni vizuri Mheshimiwa Waziri angekuja sisi Wabunge angetushawishi sana kwamba tulishindwa kwa sababu hii. La pili ili sisi tuwaamini kwa sababu wamewaambia Watanzania Sera ya Ubinafsishaji inawezekana na kwamba uchumi wa nchi utakua kwa ubinafsishaji, leo wanarudisha NASACO na wanaacha ubinafsishaji wakati sera hiyo hawajaifuta kwenye Ilani ya Uchaguzi ya CCM.

Mheshimiwa Spika, Chama cha Mapinduzi bado kinaamini katika uwekezaji, ubinafsishaji, urasimishaji na kutoa ajira kwa vijana. Kwa njia hii imani hiyo wanaiweka kando na wanataka kurudisha ukiritimba wa mfumo wa dola kushika hatamu na kufanya biashara. Biashara imewashinda na sio kwa maneno yangu, ni kwa maneno ya Chama cha Mapinduzi yenyewe, Mheshimiwa Abdallah Kigoda, wakati huo akiwa Waziri, aliliambia Bunge hili kwamba Serikali imeshindwa kufanya biashara, inafanya ubinafsishaji na uwekezaji katika viwanda, siyo mimi, yako kwenye maandishi.

Mheshimiwa Spika, sasa nimalizie tu kwa kukushukuru.

Mheshimiwa Spika, ahsante sana.
Mpango na Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Ulinzi na Jeshi la Kujenga Taifa kwa mwaka wa fedha 2016/2017.
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Naibu Spika, nakushukuru kwa kunipa nafasi ya kuchangia jioni ya leo. Kwanza nampongeza kabisa kwa dhati Msemaji wa Kambi ya Upinzani Bungeni katika Wizara ya Ulinzi na Jeshi la Kujenga Taifa. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, Jeshi la Wananchi la Tanzania limefanya kazi kubwa sana katika Jamhuri ya Muungano na nje ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Tunaposema hapa kwamba jeshi lisitumike kisiasa, hatuna maana kwamba sisi sio wazalendo, tunalipenda jeshi letu lakini tunaonya kwamba vitendo vinavyofanyika Zanzibar na vilivyofanyika wakati wa uchaguzi na sasa vinaashiria uvunjifu wa amani na ukiukwaji wa haki za binadamu. Hiyo haina maana kwamba watu hawa siyo wazalendo au hawalipendi jeshi hili. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, Jeshi la Wananchi wa Tanzania ni miongoni mwa nchi zilizotoa askari kulinda amani katika Jeshi la Umoja wa Mataifa. Ripoti iliyowasilishwa tarehe 3 Machi inazungumzia matukio 99 ya ubakaji na udhalilishaji wa watoto yaliyofanyika mwaka 2005 na walinzi wa amani Umoja wa Mataifa katika nchi 69. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, tarehe 6 Machi, 2016, kwa mujibu wa vyombo vya habari vilimnukuu Waziri wa Ulinzi na Jeshi la Kujenga Taifa, Mheshimiwa Dkt. Hussein Mwinyi akisema kwamba ripoti ya Umoja wa Mataifa juu ya yaliyotokea katika Afrika ya Kati na maeneo mengine, hajaipata. Leo ni tarehe 10 Mei, takribani miezi miwili tokea Waziri alipowaambia umma kwamba ripoti ile hajaipata. Tunaomba Mheshimiwa Waziri wakati anapojibu alieleze Bunge hili Tukufu, ni hatua gani zimechukuliwa kama askari wetu wa Jeshi la Ulinzi na Usalama walihusika na mambo yaliyotokea katika Jeshi la Kulinda Amani?
Mheshimiwa Naibu Spika, jambo hili ni muhimu sana kwa kuwa jeshi letu limefanya kazi nzuri, linaheshimika duniani, ili lisiweze kuchafuliwa kwa mambo ambayo hayawahusu. Jambo hili ni muhimu pia likawekwa wazi kwa kuwa taarifa hizi zilitolewa hadharani na ziko katika mitandao na zipo katika Ofisi za Umoja wa Mataifa Jijini Dar es Salaam. (Makofi)
Jambo la pili, kuna taarifa kwamba Jeshi letu la Wananchi wa Tanzania limeingia mkataba wa ujenzi wa nyumba kwa ajili ya makazi na Kampuni ya Henan Guijo Industry Investment Co. Ltd. Katika mkataba huo, Jeshi la Wananchi wa Tanzania litatoa ekari za mraba 26,082.87 katika eneo la plot number 1255 Masaki, Jijini Dar es Salaam. Katika mkataba huu mjenzi akikamilisha mradi kwa mujibu wa taarifa zilizopo, ataendesha eneo hili kwa muda wa miaka 40 na baada ya hapo eneo litarudi jeshini. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, ninaomba Mheshimiwa Waziri atueleze kama mkataba huo umesainiwa; na kama haujasainiwa nitaliomba Bunge hili Tukufu lielekeze kwamba mkataba huu ambao unaweza ukawa wa kinyonyaji upelekwe katika Kamati ya Ulinzi na Usalama ili uweze kupitiwa. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, Jeshi letu limewahi kuingia mikataba ya aina hii na ambayo baadaye ilikuja kuonekana imedhalilisha Jeshi, imedhalilisha Serikali ukiwemo mkataba wa Meremeta. Sasa ni vizuri tukajihadhari, lakini kibaya zaidi, ni kwamba kampuni ya Henan Guijo Industry Co. Ltd. ambayo imeingia mkataba na Jeshi la Wananchi au inataka kuingia mkataba na Jeshi la Wananchi, inajifunga mkataba mwingine na Waziri wa Ulinzi na Jeshi la Kujenga Taifa Mheshimiwa Dkt. Hussein Mwinyi. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, kampuni hiyo itajenga pia nyumba ya Dkt. Hussein Mwinyi iliyopo plot number 2435/5 eneo la Sea View, Upanga Jijini Dar es Salaam. Kampuni hiyo ndiyo itakayolipia gharama za ujenzi...
TAARIFA
MHE. SULEIMAN M. NCHAMBI: Mheshimiwa Naibu Spika, taarifa.....
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Naibu Spika, nimesema mita za mraba, labda hakusikia vizuri. Naomba pia unilinde kwenye muda wangu. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, kwa mujibu wa mkataba huu, kama ambavyo unaweza kuwa ama umesainiwa ama haujasainiwa, ni kwamba mjenzi ndiye ambaye atajenga pia nyumba ya Dkt. Mwinyi. Sasa kama madai haya ni ya kweli, tunaomba Mheshimiwa Waziri atuambie huu siyo mgongano wa kimaslahi? Je, kwa mkataba huo, haina maana kwamba jeshi letu linaingizwa kwenye mkataba wa kinyonyaji kwa kuwa Waziri ananufaika? (Makofi)
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Naibu Spika, ni vyema kwamba uchunguzi ufanyike na vyombo vinavyohusika, vimchunguze Mheshimiwa Waziri na vipeleke taarifa kwenye Bunge hili Tukufu kwa kuwa uchunguzi huu ni muhimu kwa sababu unahusu hoja muhimu kabisa iliyopo mbele ya Bunge lako Tukufu.
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Naibu Spika, nakushukuru sana kwa kunipa nafasi ya kumalizia hoja yangu.
Mheshimiwa Naibu Spika, Jeshi letu la Wananchi tunalipenda sana, Taifa letu tunalipenda sana, Bunge letu Tukufu tunalipenda sana, lakini mambo ya namna hii yanatia doa Jeshi letu na Taifa letu. Kuna mambo yanazungumzwa mengi sana kwenye Taifa hili. Baadhi ya kampuni ambazo zinatuhumiwa katika maeneo mengine kwamba zimefanya biashara na vyombo vyetu vya ulinzi na usalama likiwemo Jeshi la Polisi nazo pia zinatajwa kufanya biashara na Jeshi la Wananchi. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, kwa mfano, Kampuni ya Lugumi, baadhi ya nyaraka mbalimbali zinaonyesha kwamba Kampuni ya Lugumi iliwahi pia kufanya biashara na Jeshi la Wananchi na iliwahi kuuza silaha kutoka Taiwan lakini Jeshi letu lilizikataa kwa kuwa zilikuwa chini ya kiwango. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, ni vizuri sana kwamba…
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Naibu Spika, ni vizuri jeshi letu likajiepusha na makampuni kama haya. Kwa nini vitu hivi vinajirudia mara kwa mara? Tunalipongeza sana kwa kazi nzuri ambayo Jeshi limefanya katika Taifa hili, limefanya kazi kiuadilifu, kiuaminifu na kwa kweli mambo mengi limepakaziwa. Jeshi linashinikizwa kufanya mambo kwa sababu za kisiasa. Mikataba mingi ambayo Jeshi hili limeingia ikiwemo Meremeta ni kwa sababu za kisiasa. Mambo mengi ambayo yanatokea Zanzibar, yamefanyika kwa mashinikizo ya kisiasa. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, tunaposema haya, tunataka jeshi letu liondoke huko, likafanye kazi ya kulinda amani katika Taifa letu na kufanya kazi ya kulinda mipaka yetu. (Makofi)
NAIBU SPIKA: Mheshimiwa Kubenea muda wako umekwisha.
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Naibu Spika, siungi mkono hoja.
Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Serikali kwa Mwaka wa Fedha 20 16/2017 - Ofisi ya Rais, TAMISEMI, Utumishi na Utawala Bora
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Mwenyekiti, nakushukuru sana kwa kunipa nafasi ya kuchangia jioni ya leo. Kwanza niseme kwamba siungi mkono bajeti hii kwa sababu haitekelezeki.
Mimi ni Mjumbe wa Kamati ya TAMISEMI na nilisema kwenye Kamati kwamba baadhi ya Mikoa iliyoleta bajeti kwenye Kamati, bajeti yao walipunguza kwa zaidi ya asilimia 60. Kwa hiyo, kwa maoni yangu, bajeti hii haitekelezeki.
Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba nichangie suala zima la Shirika la Usafiri la Dar es Salaam (UDA) pamoja na mradi wa mabasi yaendayo kasi ya DART. Ripoti ya Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali na kikao cha Baraza la Madiwani cha Kamati ya Uongozi cha Halmashauri ya Jiji la Dar es Salaam na Serikali yenyewe na Msajili wa Hazina, zimejiridhisha kwamba hisa za UDA ziliuzwa kinyume cha taratibu kwa anayejiita mwekezaji Kampuni ya Simon Group Limited. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, rasilimali za UDA zinazohamishika na zile zisizohamishika, zimetapakanywa katika mabenki mbalimbali kwa kuwekwa dhamana. Naye Mwanahisa mkubwa Hazina, hakuridhishwa na uamuzi wa kuuzwa UDA. Mkutano Mkuu wa Wanahisa wa tarehe 10 Juni, 2011, uliosimamiwa na aliyekuwa Meya wa Jiji la Dar es Salaam kuidhinisha uuzaji wa UDA haukuwa halali. Serikali inalijua hili, Bunge la Jamhuri wa Muungano linalijua hili.
Mheshimiwa Mwenyekiti, Mkutano uliitishwa na watu wanne, haukutimiza akidi na ulisimamiwa na mtu mmoja anayeitwa Didas Masaburi, aliyekuwa Meya wa Jiji la Dar es Salaam; Robert Kisena, Mkurugenzi wa Simon Group; Mwanasheria wa Jiji, Issack Nassoro na Mkurugenzi wa Jiji, Philips Mwakyusa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwenye mkutano huo, ndipo ikatangazwa kwamba UDA, Simon Group imetimiza masharti. Taarifa ya Serikali ya Agosti 3, mwaka 2011, kwenda kwa Kamati ya Bunge ya Miundombinu, naomba niinukuu na inasema: “Mkutano ulikuwa batili kwa kuwa ulikiuka Katiba ya UDA Kifungu 45 kutokana kwa kutotimia kwa akidi na kukosekana kwa Msajili wa Hazina. Serikali inakiri kikao hicho hakikuwa na mamlaka ya kufanya maamuzi na maazimio yoyote yaliyofikiwa yalikuwa batili.” Mwisho wa kunukuu. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, kubwa zaidi wakati kikao cha kugawa hisa za UDA kinafanyika, Meya wa Jiji alipokea barua ya tarehe 28 Februari, 2011 kutoka Ofisi ya Waziri Mkuu, iliyomwagiza kusitisha mara moja mchakato wa kuuza hisa za UDA ambazo hazijagawiwa. Barua kutoka Serikalini (Ofisi ya Waziri Mkuu) ilibeba Kumb. Na. 185/295/07/27.
Barua hii ipo Ofisini mwa Mwanasheria Mkuu wa Serikali na ipo Hazina, lakini Serikali imeendelea na mchakato wa uuzaji wa UDA kinyume cha taratibu; Serikali imeendelea kumilikisha mali ya umma kinyume cha sheria. Wanakiri katika nyaraka zao zote kwamba mbia hakutimiza masharti yote ya mkataba, lakini bado Serikali inaridhia na tayari Simon Group amelipa shilingi bilioni tano kwenye akaunti ya Jiji la Dar es Salaam kwa ajili ya kumiliki hisa za UDA. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nataka niseme kwamba maamuzi yaliyofikiwa na Kikao cha Kamati ya Uongozi na Fedha, kilichofanyika juzi cha kuzuia hisa Halmashauri ya Jiji la Dar es Salaam kuuzwa ninaunga mkono kwa asilimia mia moja. Fedha zilizowekwa katika akaunti ya Jiji hazitarudishwa mpaka hapo Jiji la Dar es Salaam litakapofanya hesabu zake na kuona Simon Group ametumia leseni ya UDA na mali za UDA, ameweka Benki, amepata faida. Tufanye ukaguzi wa ndani kujua ni kiasi gani cha faida alichopata, hapo ndipo tunaweza tukarudisha hizo hela. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa kweli uuzaji wa hisa za UDA na UDA yenyewe na DART yenyewe imegubikwa na udanganyifu, ulaghai, utapeli na Serikali inakiri katika nyaraka zake; na Waziri anakiri na anajua kwamba mchakato wa UDA haukufuata taratibu; lakini wanaendelea na mradi wa uendeshaji wa mabasi yaendayo kasi.
Mheshimiwa Mwenyekiti, mradi huu umetokana na mkopo wa fedha ambazo Serikali imekopa kutoka Benki ya Dunia, lakini anayetumia barabara zile ni mtu mmoja. Kampuni ya UDA inaulizwa hawa wenye daladala watatumia nini? Wanasema tutawaingiza katika huo mradi.
Mheshimiwa Mwenyekiti, ninaomba Waziri anapojibu alieleze Bunge hili Tukufu kwa nini mkopo huu ubebwe na Watanzania wote wakati barabara zinatumiwa na mtu mmoja? Ni vizuri mkopo huu ukabebwa na yule anayetumia barabara. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, la pili, nimeona hapa Bungeni, baadhi ya Wabunge wenzangu wanasimama macho yakiwatoka, wakiunga mkono juhudi za Mheshimiwa Rais za kupambana na vita dhidi ya ufisadi. Baadhi yao ukiwaangalia, hawafanani na wanachokisema. Wengine sisi hatukuvamia hili treni la ufisadi, records zipo! Tumepambana Mwenyekiti unajua na Bunge hili Tukufu linajua. Kwa hiyo, sisi wengine tupo tayari kupambana na vita hii hadi mwisho. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, kuna hoja hapa imejitokeza na inazungumzwa sana na Waheshimiwa Wabunge, juu ya kuzuia vyombo vya habari kurusha matangazo ya moja kwa moja ya Bunge. Naomba niseme machache mawili na moja, naona Waheshimiwa Wabunge wanamtupia mzigo mkubwa, ndugu yangu Mheshimiwa Nape. Mheshimiwa Nape hahusiki na hili jambo, mnambebesha mzigo asiohusika nao; siyo wake! Tafuteni mwenye mzigo huu. Huu ni uamuzi uliofanywa na vikao vya juu, Mheshimiwa Nape ni wakala tu hapa. Shikeni hao! (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, tunaambiwa kwamba Bunge hili linafuata nyayo za Bunge la Uingereza, lakini chini ya Bunge hili, TBC ndiyo ambayo inaendesha hii studio ya Bunge. Kinachoitwa studio ya Bunge ni koti la TBC lililovaa Bunge. Wafanyakazi 15 waliopo hapa nawajua kwa majina, ni waajiriwa wa TBC.
Kwa hiyo, ni hatari sana kuona kwamba Bunge letu linaacha utaratibu wake wa kawaida. Hata huko Uingereza, Bunge linaonyeshwa live, vyombo vya habari vinaonyesha Bunge Live. (Kicheko/Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nimalize kwa kusema kwamba mimi nadhani uamuzi huu ni lazima uangaliwe vizuri na busara itumike kuutekeleza.
Mheshimiwa Mwenyekiti, la mwisho, jana Mheshimiwa Zitto amezungumza juu ya hoja ya watu ambao wanapata…
MBUNGE FULANI: Mheshimiwa Mwenyekiti, Taarifa!.....
Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba ulinde muda wangu.
Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba niendelee nimalize...
Mheshimiwa Mwenyekiti, namaliza kwa kusema kwamba Mheshimiwa Zitto jana…
MWENYEKITI: Mheshimiwa Kubenea, muda wako umekwisha.
Mkataba wa Ubia wa Uchumi baina ya Jumuiya ya Afrika Mashariki na Umoja wa Ulaya.
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Spika, nakushukuru sana kwa kunipa nafasi ya kuchangia.
Mheshimiwa Spika, leo Bunge hili linakutana kwa pamoja kuamua kusitisha au kusaini Mkataba wa EPA. Lakini juzi wakati tunapata semina juu ya mkataba huu baadhi ya Wabunge tuliomba tuletewe watu wengine ambao waliufikisha mkataba huu mahali hapa ili waje kueleza uzuri wa mkataba huu. Ni bahati mbaya sana kwamba kilio hicho hakikusikilizwa.
Mheshimiwa Spika, mpaka hapa tulipofika, mambo yote haya yamefanywa na Serikali ya Chama cha Mapinduzi. Leo hii kutuambia kwamba huu mkataba ni wa ajabu, ni mbaya, ni mchafu, ni wa kikatili na hili lenyewe nalo ni la ajabu. Ndiyo maana tunasema kwamba baadhi ya watu wanaposema kwamba Chama cha Mapinduzi kimechoka, kimezeeka, wanasema kwa sababu ya mambo kama haya. (Makofi)
Mheshimiwa Spika, inawezekana kabisa kwamba mkataba huu ukawa ni mbaya, lakini kuna faida kubwa kwenye mkataba huu ambazo hazijaelezwa na watoa mada. Kwa mfano, mkataba huu unatupa sisi kama nchi upendeleo maalum wa kupeleka bidhaa katika nchi za Ulaya bila kulipa kodi. Jambo hili halielezwi mahali popote na watu waliotoa mada. Binafsi inawezekana tukawa na maoni yanayokinzana, na ndiyo mjadala. Hoja ya msingi hapa ni nani aliyefikisha mkataba huu? (Makofi)
Mheshimiwa Spika, mkataba huu ulijadiliwa katika Kikao cha Baraza la Mawaziri cha Jumuiya ya Afrika Mashariki. Kabla mkataba kuingia kwenye Jumuiya ya Afrika Mashariki, ulipitia kwenye Kikao cha Makatibu Wakuu, baada ya Kikao cha Makatibu Wakuu mkataba uliingia kwenye Baraza la Mawaziri la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Huu mkataba kabla ya kwenda katika Baraza la Afrika Mashariki ulipitia katika Baraza la Mawaziri la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Sasa watu wanakuja hapa leo kusema mkataba mbaya, mchafu kana kwamba nchi hii ndiyo kwanza inaanza upya, si sahihi. (Makofi)
Mheshimiwa Spika, ni muhimu sana kwamba Bunge hili likaelezwa taarifa sahihi kutoka pande zote mbili. Upande unaopinga mkataba na upande unaotaka mkataba ili maamuzi sahihi yafanyike kwa manufaa ya Taifa letu. Tusifanye mambo ya ushabiki hapa. Tulipitisha miswada na sheria mbalimbali hapa za kuuza mabenki yetu, tukauza mashamba, tukabinafsisha lakini hao hao waliobinafsisha wamerudi wamesema uamuzi ule haukuwa sahihi. (Makofi)
Mheshimiwa Spika, ni lazima na ni muhimu sana kabla ya Bunge lako Tukufu halijaingizwa katika mgogoro huu, wapatikane watu wa upande wa pili, wakaeleza uzuri wa mkataba huu ili Bunge hili liweze kuamua kwa maslahi ya Taifa letu. (Makofi)
Mheshimiwa Spika, Bunge limeelezwa kwamba nchi za Afrika Mashariki ikiwemo Kenya na Rwanda, taarifa zinasema hata Rwanda wameshasaini mkataba huu. Sasa kama sisi tuko kwenye Jumuiya ya Afrika Mashariki, Kenya na Rwanda wameshasaini mkataba, sisi ndani ya Jumuiya hiyo tunabaki wapi kama kisiwa? Nchi za SADC ambazo zimeshasaini sehemu ya mkataba huu na sisi tumo katika Jumuiya ya SADC kama washirika wa biashara, tunakuwa wapi kama nchi hii? (Makofi)
Mheshimiwa Spika, kwa hiyo, ni jambo muhimu sana kwamba kabla ya uamuzi wa kufunga, kusaini au kutokusaini kwa mkataba, ni muhimu kwa maoni yangu kwamba huu mkataba haiwezekani wote huu kama ulivyo ukawa mbaya, haiwezekani. Haiwezekani kwamba dudu lote hili likawa baya kwa sababu watu wetu, wazalendo kabisa walitumwa kutoka Serikalini kwenda kushiriki kwenye vikao vya majadiliano hadi wakatengeneza kitu hiki.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa hiyo Bunge hili lingetoka na Azimio kwamba kabla ya mkataba huu kusainiwa vile vifungu ambavyo ni vibaya viondolewe tukajadiliane, vile vifungu ambavyo havifai viondolewe tukajadiliane, si kusema kitu chote hiki ni kibaya, tutaonekana watu wa ajabu duniani, yaani hata sisi kupeleka bidhaa zetu nje likawa jambo baya? Kwa nini tumejiunga na AGOA? Kwa nini kila mwaka tunapeleka maafisa kwenye mikutano ya AGOA? Ni kwasababu kuna vitu vizuri vimo humu ndani ya mkataba. Hivyo vitu vizuri hivyo, tuiagize Serikali ikafanye majadilinao upya ili vile vizuri tuvichukue na vibaya tuvitupe, si kusema kila kitu kibaya, haiwezekani. Haiwezekani kwamba vitu vyote vilivyomo humu vikawa vitu vibaya. (Makofi)
Mheshimiwa Spika, kwa hiyo rai yangu ni kwamba Serikali ambayo iliingia mkataba huu, watalam ambao walishiriki mkataba huu, Baraza la Mawaziri ambalo limeshiriki mkataba huu mpaka kutufikisha nchi mahali kwenye njia panda, Mabunge ya nchi za wenzetu yamesharidhia, sisi tukiwa tuko nyuma hawa watu waliotumwa kwenda kusaini mkataba huu ni lazima wawajibike.
Waliokwenda kufanya mazungumzo ya mkataba huu, kama mkataba huu ni mchafu ni lazima wawajibike. (Makofi)
Mheshimiwa Spika, jambo hili lisichukuliwe kwa ushabiki. Sote hapa tunaweza tukawa Wazalendo, na hakuna mtu asiependa nchi yake lakini ni lazima tupime uzuri na ubaya.
Mheshimiwa Spika, siungi mkono hoja.
Taarifa ya Mwaka ya Shughuli za Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Kilimo, Mifugo na Maji na Taarifa ya Mwaka ya Shughuli za Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Ardhi, Maliasili na Utalii kwa Kipindi cha Januari, 2016 hadi Januari, 2017
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Mwenyekiti, nakushukuru kwa kunipa nafasi ya kuchangia hoja hii.
Kwa ufupi sana, kwanza naunga mkono hoja ya Kamati iliyopo mbele ya Bunge lako Tukufu na pili, naunga mkono pia hoja iliyoletwa kwenye Bunge hili ya kuvunja RUBADA na kuleta shughuli zote za RUBADA katika Halmashauri ya Wilaya ya Rufiji.
Mheshimiwa Mwenyekiti, tatu, katika ripoti imeelezwa kwamba Shirika la Nyumba la Taifa (NHC) limekuwa linajenga nyumba na kuweka miundombinu ya umeme, maji na barabara na matokeo yake nyumba hizo zinazojengwa zimekuwa za gharama kubwa. Pamoja na wito wa Kamati wa kutaka Serikali na wadau wengine wachukue hatua za kuweka miundombinu ya maji na barabara katika maeneo ambayo miradi ya National Housing inapelekwa, lakini kuna jambo moja muhimu sana ni muhimu Bunge lako Tukufu hili likaazimia kwamba Shirika la Nyumba la Taifa linajenga nyumba mpya za kisasa ambazo zinauzwa kwa watu binafsi, lakini zipo nyumba katika nchi hii ambazo zimejengwa tokea wakati wa ukoloni na nyingine zimejengwa mwanzoni mwa uhuru zipo katika maeneo ambayo siyo ya biashara, lakini Shirikala Nyumba la Taifa halitaki kuuza kwa wapangaji walioishi katika nyumba zile kwa zaidi ya miaka 30.
Mheshimiwa Mwenyekiti, nyumba hizo nyingine ziko Ilala Sharrif Shamba kwenye Jimbo lako la uchaguzi, nyingine ziko Temeke, nyingine ziko Ubungo na maeneo mengine mengi katika nchi hii. Kama Serikali inauza nyumba kwa wananchi wa kawaida, kwa wafanyabiashara wakubwa, kama shirika linaingia mikataba ni muhimu shirika hili likauza hizi nyumba kwa wakazi ambao wameishi katika hizo nyumba kwa zaidi ya miaka 20 au 30. Hili ni jambo muhimu sana kwa sababu litawasaidia wananchi wetu kupata nyumba za makazi. Tayari Serikali ilishakiri Mheshimiwa Rais Jakaya Mrisho Kikwete akifungua nyumba mpya Iringa mwaka 2008 alikubali kwamba Serikali yake itauza nyumba zote hizo ambazo zinakaliwa na wananchi wa kawaida.
Mheshimiwa Mwenyekiti, katika ripoti hii kuna suala zima la utalii, lakini Bodi ya Utalii haikutengewa fedha katika bajeti, Bodi ya Utalii haina fedha, Serikali imefunga kituo cha biashara, kituo cha utalii cha uwekezaji kilichopo London na imefunga kituo cha biashara kilichopo Dubai.
Mheshimiwa Mwenyekiti, vituo hivi vilikuwa vinafanya kazi ya kuutangaza utalii wa Tanzania nje ya nchi, lakini sasa vituo vimefungwa na utalii hauwezi kutangazwa tena. Vituo hivi vilikuwa vinatangaza mambo ya TANAPA, mambo ya Ngorongoro, Zanzibar Island, Mafia na maeneo mengine ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Leo Bodi ya Utalii haina fedha, utalii hautangazwi matokeo yake Mlima Kilimanjaro unaambiwa uko Kenya wakati uko Tanzania. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, bila uwekezaji, bila Serikali kuwekeza katika maeneo haya haiwezi ikapata faida, utalii unazalisha asilimia 17.5 ya bajeti ya Taifa, lakini Serikali imetupa utalii inasubiri Mwenyezi Mungu awaletee neema wakati neema haiwezi kuja bila kuwekeza. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, ni muhimu sana kwamba Bodi ya Utalii lazima ipewe fedha, ni lazima utalii utangazwe ili Taifa hili liweze kupata mapato mazuri kwenye utalii wetu. Bila kuweka fedha kwenye utalii wakati Serikali inafunga taasisi za utalii nje ya nchi hatuwezi kufika mbele, ni muhimu sana kwamba Bodi ya Utalii, Shirika la Utalii, Ngorongoro na kodi ya VAT kwa watalii iondolewe ili kuweza kuvutia watalii nchini, watalii waweze kuja wengi nchini na utalii uweze kutoa ajira.
Mheshimiwa Mwenyekiti, vijana wetu wengi kabisa wametumbukia katika utalii lakini utalii katika…
(Hapa kengele ililia kuashiria kwisha kwa muda wa Mzungumzaji)
Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Serikali kwa Mwaka wa Fedha 2017/2018 - Wizara ya Katiba na Sheria
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Mwenyekiti, nami nakushukuru kwa kunipa nafasi hii.

Mheshimiwa Mwenyekiti, Waziri Mkuu, Mheshimiwa Kassim Majaliwa wakati anazungumza Bungeni akijibu swali la Kiongozi wa Upinzani, alisema Serikali yetu hii tuiamini sana ifanye uchunguzi wa mambo haya ya utekaji na utesaji na sisi humu ndani ukiuliza nani haiamini hii Serikali hayupo atakayetokea. Kwa sababu Serikali hii ni yetu sote ndiyo maana tuko hapa tunaisimamia Serikali, tuko hapa tunaishauri Serikali, lakini Serikali inayotaka kuaminika ni lazima iwe wazi. Hivi kwa mfano mtu aliyetaka kumpiga risasi Mheshimiwa Nape hajulikani, Serikali haimjui, kama inamjua basi ijitenge naye, kama haimjui iseme, lakini tunavyojua Serikali inamjua. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, kuna makosa ya kijinai yametendwa katika nchi hii na watendaji wa Serikali. Mheshimiwa Mkuu wa Mkoa wa Dar es Salaam ameingia kwenye chumba cha habari akitumia silaha, kwa mujibu wa sheria zilizopo ule ni unyang’anyi, wizi wa nguvu. Amekwenda kupora CD za chumba cha habari. Kamera zimeonesha, Tume ya Mheshimiwa Nape Nnauye imeripoti. Ripoti ya Tume ya Mheshimiwa Nnauye imeundwa na waandishi wa habari na imekuwa submitted kwa Mheshimiwa Waziri.
Mheshimiwa Mwenyekiti, mtu anayetenda jinai, DPP yuko pale, moja ya majukumu yake ni kuendesha kesi za jinai mahakamani, lakini pia kuangalia ni nani anayetenda jinai kuagiza DCI wafanye uchunguzi, hiyo ndiyo kazi ya DPP. Sasa DPP yupo amenyamaza, polisi wapo wamenyamaza. Mtu anatumia jina ambalo sio lake, ametenda makosa mengine yenye adhabu ya zaidi ya miaka 30 gerezani. Watu wamekwenda mpaka Kolomije, wamekwenda nyumbani kwao kijijini kwake wamezungumza na mama yake, vyombo vya habari vimefika huko, Waziri Mkuu anasema tuiamini Serikali, tunaiamini kweli lakini Serikali lazima iwe wazi iache double standards. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, kuna watumishi wa umma kwenye nchi hii wamefukuzwa kazi wengine wameshtakiwa wamefungwa lakini mtu mmoja anaitwa Paul Makonda jina lake Daudi Bashite anaachwa kwa sababu gani, who is Makonda? Mtu anaingia kwenye chumba cha habari akiwa na silaha za moto na polisi, who is Makonda? Halafu Serikali inasema iaminike, waandishi wa habari wanafanya kazi kwenye mazingira magumu halafu Waziri wa Habari ananyamaza, inasikitisha. Waziri wa Habari ananyamaza, ameona waandishi wa habari wananyanyasika kwenye nchi hii anatetea uhalifu halafu anasema tuamini Serikali, tunaaminije? (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, kuna makosa zaidi ya nane wanasheria wanasema. Rais wa Chama cha Wanasheria yuko humu ndani, TLS haichukui hatua dhidi ya Makonda, Tume ya Haki za Binadamu haichukui hatua dhidi ya Makonda halafu mnasema Serikali tuiamini. Bunge limenyamaza linapigwa pini, linapigwa kufuli lisimzungumzie Makonda, jamani, halafu mnasema tuamini Serikali, Serikali inaaminikaje ikiwa imejifunika kwenye blanketi. Kutoa silaha hadharani ni kosa la jinai. Leo Kamishna Siro amesema ni kosa la jinai, Mheshimiwa Nape ametolewa silaha hadharani. Juzi watu wametoa silaha hadharani, aliyetoa silaha Mheshimiwa Nape anamjua, dunia inamjua, vyombo vya habari vinamjua, waandishi wa habari ndio waliozuia…
(Hapa kengele ililia kuashiria kwisha kwa muda wa mzungumzaji)
Mheshimiwa Mwenyekiti, naunga mkono hoja ya Kambi ya Upinzani, nashukuru sana.
Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Serikali kwa Mwaka wa Fedha 2017/2018 – Wizara ya Habari, Utamaduni, Sanaa na Michezo
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Spika, ahsante. Nakushukuru kwa kunipa nafasi nami nichangie mjadala huu.

Kwanza kwa niaba ya Waandishi wa Habari wenzangu, wamiliki wa vyombo vya habari, Wahariri na wadau wote wa habari, natoa pole kwa msiba mkubwa uliolikumba Taifa letu. (Makofi)

Mheshimiwa Spika, jambo la pili, napenda nizungumzie suala la uwanja wa Taifa wa Dar es Salaam. Uwanja wa Taifa umekabidhiwa ndani ya kipindi cha miaka mitano. Uwanja ule umejengwa kwa dola za Kimarekani milioni 50. Ni uwanja wa tatu kwa ukubwa katika Bara la Afrika, lakini uwanja wa Taifa umekabidhiwa ukiwa haujakamilika. Kwenye eneo la jukwaa kuu ambalo linaitwa VIP, ikinyesha mvua watu wote waliokuwepo pale wanaloa kana kwamba umesimama kwenye mnazi. Ushahidi ni mvua hii inayonyesha Dar es Salaam sasa hivi.

Mheshimiwa Mwenyekiti, taarifa zilizopo ni kwamba mkandarasi alitakiwa ajenge ule uwanja kwa kuweka paa maalum ambalo litakuwa linafunga na kufungua ili wakati wa mvua lile paa liweze kutumika kuzuia mvua isinyeshee. Sasa uwanja umekabidhiwa, sherehe zimefanyika bila eneo hilo kukamilika.

Mheshimiwa Spika, pia katika eneo hilo, ulikuwepo mfumo wa ukusanyaji mapato na uwanja ulikabidhiwa bila mfumo huo kukamilika, lakini Serikali hii ya sasa hivi ikafuatilia utaratibu huo na ikaona kwamba ule mfumo unaweza ukawekwa na wajenzi na umewekwa na tumeokoa zaidi ya shilingi milioni 900 bila fedha za Serikali.

Mheshimiwa Spika, kwa nini usifanyike utaratibu mzuri, waliojenga uwanja ule wakaukamilisha tukaendelea na shughuli zetu bila mgogoro? Inawezekana kwamba ama waliopewa mamlaka ya kusimamia uwanja hawakuwa na uwezo wa kusimamia uwanja ule vizuri wakati wa ujenzi ama walihongwa ili uwanja ule usikamilike vizuri.

Mheshimiwa Spika, sasa hatuna sababu ya kufukua makaburi, lakini ni muhimu Uwanja wa Taifa ukaangaliwa vizuri kwa sababu watazamaji au watu wanaofika uwanja wa Taifa wanaloa mvua na ushahidi wa mechi ya juzi kati ya Simba na Azam watu wote waliokuwepo pale uwanjani waliloa kama vile wamesimama kwenye mnazi. (Makofi)

Mheshimiwa Spika, kuna suala hapa ambalo Mheshimiwa Waziri wakati anazungumza sikuwepo, lakini nimesoma vyombo vya habari. Gazeti la Habari Leo limesema Mheshimiwa Waziri amesema Waandishi wa Habari asilimia 90 hawana sifa. Sasa najiuliza, sijui utafiti gani ambao Mheshimiwa Waziri ameufanya kwamba asilimia 90 ya Waandishi wa Habari waliopo hawana sifa na sijui sifa ambayo Mheshimiwa Waziri anaizungumzia ni ipi? Kwa sababu wapo Waandishi wa Habari ambao wamepata mafunzo mazuri kwenye vyombo vya habari na wao leo wamekuwa Waandishi wa Habari, wanafanya kazi na wanaongoza vyombo vya habari.

Mheshimwa Spika, Mheshimiwa Waziri Dkt. Mwakyembe, Mwandishi wa Habari, anafahamu hili. Alipomaliza masomo yake ya Kidato cha Sita alikwenda kufanya kazi kwenye chombo cha habari. Wakati huo au mpaka sasa sina hakika, ila nahisi mpaka sasa Mheshimiwa Dkt. Mwakyembe hajawahi kusomea Uandishi wa Habari. Kama nakosea, Waziri wangu, kaka yangu atanikosoa, lakini ndivyo ninavyofahamu mimi.

Mheshimiwa Spika, elimu peke yake haitoshi kuwa na Waandishi wa Habari wazuri na mzungumzaji aliyepita hapa alizungumzia mambo ya ukocha kwamba kuwa na vyeti tu hakumfanyi mtu awe kocha mzuri. Kwa hiyo, ni vizuri kauli kama hizi…

SPIKA: Mheshimiwa Kubenea, sikukatishi lakini nia yangu ni kukupongeza tu. Hii habari ya vyeti tu halafu mkija hapa, ooh Bashite, Bashite!

Mheshimiwa Kubenea endelea tu. (Makofi)

MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Spika, nakushukuru. Ninachotaka kusema ni kwamba tunaweza tukazungumzia vyeti na hatukatai vyeti, lakini tunachozungumzia, misingi, uadilifu, uaminifu mzuri wa mtu, elimu peke yake haitoshi. Ni lazima tujenge Waandishi wa Habari. Sasa kauli hizi zinaweza zikachukuliwa na Waandishi wa Habari na zimetolewa na Waziri mwenye dhamana ya tasnia ya habari ambaye anapaswa kwa vyovyote vile kulinda Waandishi wa Habari kwa gharama yoyote ile, sio kuwakatisha tamaa.

Mheshimiwa Spika, kuna suala hapa la Waandishi wa Habari kufanya kazi katika mazingira magumu sana. Waandishi wa Habari wanatishwa, hawako huru, wanaminywa na sheria nyingi mbaya ambazo zinaminya uhuru na haki ya Waandishi wa Habari kufanya kazi. (Makofi)

Mheshimiwa Spika, mfano hai ni huo ambao wewe umeuchukulia wa Mkuu wa Mkoa wa Dar es Salaam ambaye aliingia kwenye chumba cha habari akalazimisha habari itoke. Ripoti imeandaliwa na Mheshimiwa Nape, Kamati ya Mheshimiwa Nape iliyoundwa na Mheshimiwa Nape inaongozwa na Mkurugenzi wa Idara ya Habari, Maelezo, ni Doctor, ni Mwanasheria, ni Mhariri, amefanya kazi Mashirika ya Kimataifa. Haiwezekani mtu wa namna hii akafanya kazi bila weledi kama ambavyo Mheshimiwa Waziri amesema. (Makofi)

Mheshimiwa Spika, Kamati imeongozwa na Jesse Kwayu, Mhariri wa magazeti mengi nchi hii amepitia. Amekuwa kwenye media zaidi ya miaka 20; kizazi kingi hapa cha Uandishi wa Habari amekifundisha. Haiwezekani Jesse Kwayu akafanya kazi chafu isiyo na weledi. (Makofi)

Mheshimiwa Spika, Mheshimiwa Mkuu wa Mkoa aliitwa kwenye Kamati; akakataa, Kamati ilitaka kutoa ripoti kesho yake, ikasitisha ili imhoji Mkuu wa Mkoa. Mkuu wa Mkoa akakimbia Kamati. Uandishi wa Habari unaelekeza, tafuta source, akikosekana unasema. Huwezi kuua story kwa sababu mtu amekosekana. Makonda ameikimbia mwenyewe Kamati. Mheshimiwa Waziri anasema hawezi kutumia Ripoti ya Kamati ambayo haina weledi.

Mheshimiwa Spika, mimi sina ugomvi na Dkt. Mwakyembe, akikataa kutumia ripoti, huo ni utashi wake, lakini nina ugomvi naye anapochanachana na kuikosoa hii ripoti. Akatae kutumia, aseme sitaki, basi! Asibeze kazi ya kitume iliyofanywa na Kamati hii. (Makofi)

Mheshimiwa Spika, Kamati hii imefanya kazi ya kitume. Serikali hii ambayo Mheshimiwa Dkt. Mwakyembe anaongoza, haikuhoji watu ambao walikuwa na vyeti feki. Wanalalamika, lakini ripoti ya vyeti feki imetolewa hadharani. Magazeti yameagizwa yaandike hiyo ripoti na magazeti hayo yamechapisha hadharani. Waziri wa Habari anayekataa ripoti ambayo haikusikiliza watu, ameruhusu magazeti anayoyaongoza yachapishe ripoti ambayo upande wa pili haukusikilizwa. Hii ni double standard. Kama tunataka kuongoza Taifa hili, ni vizuri tukafanya kazi bila kuonea watu.

Mheshimiwa Spika, nakushukuru na nime-note ulichoongea. Nasisitiza kwamba nchi inaendeshwa kwa misingi ya haki. Hatuwezi kuwa upande huu, jambo tunalikubali tunalifuata, upande huu...

TAARIFA...

MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Spika, nimeipokea taarifa hiyo na kwamba gazeti kwa mujibu wa mhariri alifuata kuchapisha kwa sababu Rais aliagiza majina yale yachapishwe kwenye magazeti. Kwa hiyo, asingeonekana mzalendo kama angekataa kufanya kazi hiyo, naye amekuwa mzalendo amechapa, lakini haituzuii sisi kukosoa utaratibu uliotumika. Nami sio Mhariri wa hilo gazeti. (Makofi)

Mheshimiwa Spika, kuna suala la Mkataba wa TBC na Kampuni ya Kichina. Jambo hili limezungumzwa hapa Bungeni mara kadhaa, tumeliandika kwenye vyombo vya habari kwamba mkataba kati ya TBC na Kampuni ya Kichina ni wa kinyonyaji. Mheshimiwa Waziri wa habari aliyetangulia kabla ya Mheshimiwa Dkt. Mwakyembe, aliahidi mbele ya Bunge hili kwenye mkutano uliopita kwamba ripoti ile itakuwa hadharani na Serikali itaiangalia upya suala zima la mkataba wa TBC na Kampuni ile ya Kichina. Nataka Mheshimiwa Waziri wakati anajibu atueleze mkataba kati ya TBC na Kampuni ya Kichina umefikia wapi?

Mheshimiwa Spika, nakushukuru sana.
Hali ya Uchumi wa Taifa kwa Mwaka 2016 na Mpango wa Maendeleo wa Taifa kwa Mwaka wa Fedha 2017/2018 na Mapendekezo ya Serikali kuhusu Makadirio ya Mapato na matumizi kwa Mwaka wa Fedha 2017/2018
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Mwenyekiti, nakushukuru kwa kunipa nafasi ya kuchangia hoja hii.

Mheshimiwa Mwenyekiti, imekuwepo hoja ndani ya Bunge na tokea jana na leo Waheshimiwa Wabunge wamekuwa wanazungumza mambo mengi juu yetu sisi upande wa pili ambao tunaambiwa hatuungi mkono juhudi za Serikali au za Rais za kutetea rasilimali za Taifa.

Mheshimiwa Mwenyekiti, hoja ya msingi ni kwamba sisi hatuhusiki kwa namna yoyote ile na mikataba yote ya madini iliyofungwa na Serikali hii. Hatujawahi kuwa kwenye Serikali hiyo na hatujawahi kuingia katika hiyo Serikali na kwa hiyo, hatujawahi kusaini mkataba wowote ule. Kwa hiyo, hiyo mikataba yote iliyofungwa ni ya Chama cha Mapinduzi na Serikali yao. Wasichukue kesi isiyotuhusu wakatutupia sisi. Hiyo ni kesi yao, hilo ni dudu lao, wameliamsha, wamalizane nalo wenyewe. (Kicheko/Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, imekuwepo hoja ya msingi sana kwamba eti tumeibiwa katika rasilimali zetu, kwamba tumeibiwa na watu waliokuja kuwekeza. Mikataba iliyofungwa imefungwa kwa mujibu wa sheria zilizopo. Waliofunga mikataba na ambao bahati njema mmoja wao amezungumza hakamatiki, anasema, mikataba hiyo imefungwa baada ya kikao cha Baraza la Mawaziri kukutana na kuwepo minutes za vikao hivyo. Hatuwezi kusema tumeibiwa wakati tumeruhusu mali yetu wenyewe. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, ningewaelewa sana kama tungesema mikataba iliyofungwa ni ya kinyonyaji, mimi hiyo ningewaelewa. Siyo wizi, hapa hakuna wizi! Wizi ni mtu anayeondoka ndani ya nchi yako, anagonga stempu, analipa ushuru, anakulipa hela yako, anaondoka unasema anakuibia! (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, ndiyo maana kuthibitisha kwamba hakuna wizi, Rais amekaa na aliyemwita mwizi jana Ikulu. Mlango wa Ikulu jana ulifunguliwa ukawa wazi, mwizi akaingia Ikulu, Rais mwenye vyombo vya dola…

TAARIFA . . .

MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Mwenyekiti, lakini huyo ndio mwizi aliyeitwa na Mheshimiwa Rais kwamba kampuni hii haikusajiliwa nchini, inatudhulumu, wamekaa naye Ikulu wakazungumza naye. Nilitegemea Mheshimiwa Rais angeenda kumweka ndani huyu mtu na akamzuia asizungumze.

Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa heshima yako, naomba niliache hilo jambo, lakini message imefika. (Kicheko/Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, katika mchango wangu kwenye Wizara ya Nishati na Madini nilizungumza juu ya kuwepo mgongano wa maslahi kwa baadhi ya viongozi wetu waandamizi kwenye Serikali. Bahati njema au bahati mbaya nilimtaja kaka yangu, rafiki yangu Mheshimiwa Victor Mwambalaswa, Mbunge wa Lupa. Naye juzi akajibu hapa, akanieleza mimi binafsi nilivyo na akasema amenichangia matibabu, akasema ameninunulia kompyuta yeye na rafiki zake. Kwa kweli kama nisingelelewa katika misingi ya Uislamu ningerejesha fedha ya Mheshimiwa Mwambalaswa aliyonichangia matibabu.

Mheshimiwa Mwenyekiti, mimi sikumwomba Mheshimiwa Mwambalaswa anichangie, nilikuwa kitandani ninaumwa, watu wakaomba mchango wakanichangia, lakini nimesikitika kwamba mchango alioutoa sirini amekuja kuusema hadharani ndani ya Bunge hili. Ni masikitiko makubwa sana, kwamba ukiwa na kiongozi wa namna hii siku akikuchangia maziko atakuja kukudai sanda au kuja kukudai jeneza.

Mheshimiwa Mwenyekiti, nitoe onyo kwa Waheshimiwa Wabunge mnaochangisha michango ya harusi humu ndani ya Bunge, mkimchangisha Mheshimiwa Mwambalaswa, kuna siku atakuja kuwadai wake mnaooa.

Mheshimiwa Mwenyekiti, mgongano wa maslahi upo katika viongozi wetu wakubwa katika nchi hii. Mheshimiwa Ame Mpungwe alikuwa Balozi wetu wa Afrika Kusini, akawa dalali katika makampuni ya Makaburu yaliyonunua NBC, yaliyochimba Tanzanite na magazeti yaliandika.

Mheshimiwa Mwenyekiti, gazeti la Rai lilihoji Balozi Mpungwe ni Balozi mzalendo au muuza nchi? Mara baada ya Balozi Mpungwe kustaafu akawa mmoja wa wamiliki wa makampuni makubwa ya uwekezaji wa madini katika nchi hii, AFGEM ya Tanzanite.

Mheshimiwa Mwenyekiti, Mheshimiwa Daniel Yona aliyekuwa Waziri wetu wa Nishati na Madini alichukua dokezo akapeleka kwenye Baraza la Mawaziri la kuuza Kiwira. Kiwira ikauzwa akaanzisha Kampuni inaitwa TanPower, nayo ikaingia ubia na Kampuni nyingine inaitwa ANBEN Limited wakauziana Kiwira. Ilivyoenda Kiwira, mnaijua. Leo tunakaa hapa tunazungumza kana kwamba hayo mambo hayapo! Eti tusijadili watu waliohusika kuiingiza nchi hii katika migogoro ya kifisadi. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, Mheshimiwa Mwambalaswa amesema kwenye Bunge hili kwamba yeye hakuwa na maslahi binafsi na mradi wa umeme wa upepo wa Singida, akiwa Makamu Mwenyekiti wa Bodi ya TANESCO, mimi natoa ushahidi hapa, alikuwa na mgongano wa maslahi. Mwaka 2011 kuna invitation letter, hii hapa, inatoka China inamwalika Mheshimiwa Victor Mwambalaswa mwenye Passport number AD002021 iliyotolewa Januari, aliyezaliwa tarehe 08, issued Januari, 2006. Hii hapa. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, katika mwaliko huu anakwenda China akifuatana na William Mhando ambaye alikuwa Mkurugenzi wa TANESCO; na wengine ni Timothy Njunjua Kalinjuna na Machwa Kangoswe, hii hapa. Wanasema wanakwenda kufunga mkataba kati ya TANESCO na Kampuni ya China na Kampuni ya Power East Africa Limited ambayo ni yake. Anasafiri kwa fedha za Tanzania, anasafiri kwa passport ya Tanzania, analipwa posho ya TANESCO, anakwenda kufunga mkataba wa kampuni yake, halafu anakuja hapa anasema lile lilikuwa wazo. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, hii hapa taarifa ya NDC inasema Mradi wa Umeme wa Upepo wa Singida PT 33162, mradi umeanza mwaka 2010. Maelekezo ya mradi; mradi unatekelezwa kwa Kampuni ya Seawind Power Limited na NDC; na hiyo Power Pool East Africa Limited, ya kwao.

Mheshimiwa Mwenyekiti, mwaka 2010 Mrindoko Bashiru anakuja kutoa barua hii ya kuipa kazi kampuni ya akina Mheshimiwa Mwambalaswa. Mwaka 2010, Mheshimiwa Sitta anafunga mjadala wa Richmond Bungeni kwa ubabe tu. Mwaka 2011 Mheshimiwa Mwambalaswa anakuwa Mwenyekiti wa Kamati ya Nishati na Madini, mwaka 2010 Mheshimiwa Mwambalaswa anakuwa Makamu Mwenyekiti wa Bodi ya TANESCO.

Mheshimiwa Mwenyekiti, haya mambo, tunapozungumza mgongano wa maslahi ndiyo huu. Mnazungumza vitu gani humu ndani? Halafu watu wanasema hapa mnafukua makaburi, fukueni haya. (Kicheko/Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, kuna mgongano mkubwa wa maslahi. Nina orodha ndefu ya viongozi wa Serikali hii ambao mikataba iliyofungwa nyuma yao wana mgongano wa maslahi. Hatuwezi kukaa hapa tunadanganyana kwamba Taifa hili ni letu wote wakati wengine wananufaika, wengine wanaliibia Taifa hili. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, kuna mtu mmoja hapa amesimama asubuhi anasema nampongeza Mheshimiwa Rais. Namwomba Mheshimiwa Rais Dkt. Magufuli akaangalie fedha iliyotumika kulipa Kampuni ya IPTL; na Waziri wa Fedha na Mipango akaangalie. Mwaka 2010 kuelekea kipindi cha Uchaguzi Mkuu, shilingi bilioni 46 kulipia mafuta IPTL; kwa mwezi shilingi bilioni 15, Mheshimiwa Ngeleja akiwa Waziri wa Nishati na Madini na ndiye aliyesaini hiyo hoja; yule, Mheshimiwa William Ngeleja.

Mheshimiwa Mwenyekiti, nyaraka zipo, ushahidi upo! Aende, Mheshimiwa Rais ana faili huko Ikulu afungue faili la IPTL aangalie mwaka 2010 kipindi ambacho tunaelekea kwenye Uchaguzi Mkuu. IPTL imelipwa shilingi bilioni 15 kwa mwezi kuwasha mitambo ya IPTL. Halafu mnakaa hapa tunadanganyana. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa heshima kabisa, naviomba vyombo vya ulinzi na usalama viwachunguze hawa watu, hatuna maslahi binafsi, tunatetea maslahi ya Taifa letu.
Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Serikali kwa Mwaka wa Fedha 2017/2018 – Wizara ya Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Afrika Mashariki
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Mwenyekiti, nianze kwa kumpongeza Msemaji wa Kambi Rasmi ya Upinzani Bungeni, Mchungaji Peter Msigwa kwa hotuba yake nzuri iliyosheheni weledi na busara. Aidha, nampongeza Waziri wa Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Kimataifa, kwa jitihada kubwa anazozifanya katika kuleta mabadiliko ya kiutendaji katika Wizara hii.

Mheshimiwa Mwenyekiti, uhusiano wa Tanzania na mataifa mengine duniani ni sharti uendane na utii wa Serikali yetu kwenye mikataba ya kimataifa. Mwaka 2016 Bunge la Kumi na Moja katika mikutano mbalimbali pamoja na mambo mengine lilipitisha Sheria ya Huduma ya Habari (Media Services Act of 2016) na Sheria ya Upatikanaji wa Habari (The Access to Information Act, 2016). Serikali ilieleza hapa Bungeni kwamba utungwaji wa Sheria ya Upatikanaji wa Taarifa au wengine wanaita The Access to Information Act kuwa utoaji wa taarifa siyo tena jambo la hiari.

Mheshimiwa Mwenyekiti, sheria hizo mbili hazikidhi matarajio ya wananchi na zimesheheni maneno matamu lakini yakiwa hayatekelezeki. Kinyume na matarajio ya wengi, sheria hazioneshi kwamba kutakuwa mwarubaini wa ukiritimba wa mamlaka za Serikali katika kutoa taarifa. Hii ni kwa kuwa zimepingana na dhana ya haki ya kupata taarifa na zimezika haki ya kikatiba ya raia kupata taarifa. Badala ya kusaidia wananchi kupata habari, sheria hizo zilizotungwa zitatumika kama kichaka cha kuficha udhaifu wa viongozi wasio waadilifu na zinaweza zikatumika hata kufungia baadhi ya vyombo vya habari. Hii ni kwa sababu ndani ya sheria hizo kumewekwa vifungu vinavyompa mamlaka mwenye taarifa kutotoa taarifa alizonazo.

Mheshimiwa Mwenyekiti, kifungu cha 6(3) cha Sheria ya Haki ya Kupata Taarifa kimetaja mambo ya Usalama wa Taifa yasiyopaswa kutolewa kuwa ni taarifa ya nchi au Serikali ya kigeni inayohusiana na Usalama wa Taifa na uhusiano wa mambo ya nje au shughuli za mambo ya nje yakiwemo masuala ya kisayansi na teknolojia yanayohusiana na Usalama wa Taifa, mathalani, taarifa juu ya ununuzi wa rada; udhaifu wa Taasisi ya Kuzuia na Kupambana na Rushwa (TAKUKURU); uuzaji wa hati fungani za Serikali kwa benki ya Stanbic na unyonyaji kwenye mikataba ya madini na gesi.

Mheshimiwa Mwenyekiti, udhaifu wa TAKUKURU uliripotiwa na mtandao mashuhuri wa WikiLeaks. Ulimnukuu aliyekuwa Balozi wa Marekani nchini, Michael Retzer akisema, Edward Hoseah ambaye kipindi hicho alikuwa Mkurugenzi Mkuu wa TAKUKURU alizuiwa na bosi wake, Rais Jakaya Kikwete, kuwashtaki vigogo wa wizi wa fedha za EPA.

Mheshimiwa Mwenyekiti, uuzaji wa hati fungani uliibuliwa na Taasisi ya Uchunguzi wa Makosa Makubwa ya Ufisadi ya Uingereza (SFO). Kiasi cha shilingi trilioni 1.3 zimedaiwa kupotea katika sakata hilo. Kifungu cha 5(3) cha sheria kimetaja taarifa ambazo hazipaswi kutolewa ni upelelezi unaofanywa na vyombo vya uchunguzi, faragha binafsi na taarifa za Usalama wa Taifa lakini nani asiyejua udhaifu wa vyombo vya uchunguzi? Vingi vinatuhumiwa kubebana kwa njia ya upendeleo au rushwa.

Mheshimiwa Mwenyekiti, Sheria mpya ya Upatikanaji wa Taarifa imerejesha kwa mlango wa nyuma sheria katili ya magazeti (Newspaper Act ya mwaka 1976) na ndivyo ilivyotarajiwa pia kwenye mikataba. Taifa hili limenyonywa kwa miaka mingi na limekumbwa na migogoro lukuki inayotokana na kuwapo mikataba iliyofungwa kinyemela na watendaji wa Serikali. Wengi walitarajia kuwa mikataba hiyo ingekuwa wazi angalau kwa Bunge, mambo mengi yangekuwa tofauti na yalivyo sasa.

Mheshimiwa Mwenyekiti, Azimio la Ulimwengu la Haki za Binadamu, Ibara ya 19; Ibara ya 19 ya Mkataba wa Haki za Kijamii na Kisiasa wa mwaka 1966 (ICCPR), Mkataba wa Afrika wa Haki za Binadamu wa 1981 na kifungu cha 18 cha Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania 1977 kinatoa uhuru wa maoni bila kikwazo cha aina yoyote.

Mheshimiwa Mwenyekiti, hata hivyo, kilio hiki cha Wabunge na wananchi hakijasikilizwa na hivyo kinaishia kuipaka matope Jamhuri ya Muungano mbele ya macho ya kimataifa. Baada ya Serikali na Bunge kutunga sheria hizi zinazoratibu shughuli za waandishi wa habari nchini, je, Wizara haioni kuwa sheria hizo zinaharibu taswira ya nchi yetu kimataifa?

Je, Serikali haioni haja ya kuwahusisha wadau wa habari ili kuanza kufanyia kazi malalamiko yao na hatimaye kuleta muswada ili sheria hizo zifanyiwe marekebisho?

Mheshimiwa Mwenyekiti, katika Ubalozi wetu kule Washington DC kumepatikana taarifa kuwa kumelipwa kiasi cha dola za Marekani milioni 1.05 (karibu shilingi bilioni 2.4), kwa mwanamke aliyepelekwa nchini humo kuwa mtumishi wa nyumbani wa Afisa wetu wa Ubalozi, Dkt. Allan Mzengi.

Mheshimiwa Mwenyekiti, vyombo vya habari vimenukuu taarifa kutoka Ubalozi wa Tanzania mjini Washington DC zinasema, Serikali ililipa kiasi hicho cha fedha kwa makosa binafsi yaliyofanywa na Dkt. Allan Mzengi na alituhumiwa kumsafirisha kinyume cha sheria hadi nchini Marekani Bi. Zipora Mazengo. Dkt. Mzengi alishtakiwa kumfanyisha kazi kwa saa 15 kila siku na kushindwa kumrejesha nchini kwa miaka minne hata pale alipofiwa na ndugu yake Bi. Zipora Mazengo.

Mheshimiwa Mwenyekiti, chini ya sheria za Marekani, upelekaji mtu yeyote (mwanamke au mwanaume) kutoka eneo moja hadi lingine kwa shabaha ya kumtumikisha linakuwa ni kosa baya sana nchini humo la usafirishaji haramu wa binadamu (human trafficking offence). Aliyekuwa Balozi wa Tanzania nchini Marekani, Bi. Mwanaidi Maajar ananukuliwa akieleza wasiwasi wa kuharibika uhusiano kati ya nchi hizi mbili wakati akiwasiliana na Sanze Salula, aliyekuwa Katibu Mkuu, Wizara ya Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Kimataifa.

Mheshimiwa Mwenyekiti, barua ya Balozi Maajar kwa Salula yenye Kumb. Na. WEPC.179/53 ya tarehe 4 Februari, 2011 ilinakiliwa pia kwa aliyekuwa Katibu Mkuu Kiongozi Philemon Luhanjo na aliyekuwa Katibu wa Rais Prosper Mbena. Alisema ingawa kwa sasa Serikali ya Marekani imeonyesha karidhika kutokana na Mawakili wa Bi. Zipora kupunguza deni na Dkt. Mzengi kukubali kuanza kulipa kwa awamu, suala hili litabaki kuwa tete kutokana na hatua ya Mawakili wa Bi. Zipora kupinga utaratibu wa kulipa. Balozi Maajar anasema Mawakili hao wameanza tena kampeni za kuichafua Tanzania katika Congress, pamoja na kuishinikiza tena Serikali ya Marekani ili nayo iishinikize Serikali yetu kulipwa deni hilo.

Mheshimiwa Mwenyekiti, akiandika kwa njia ya tahadhari, Balozi Maajar alieleza Sheria ya Kupambana na Usafirishaji Haramu wa Watu ya Marekani ina kipengele kinachoipa mamlaka Congress kuiamuru Serikali kusimamisha misaada kwa nchi ambayo imethibitika kuvunja sheria hiyo.

Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba kupata maelezo ya Waziri kama fedha hizo zimeshalipwa zote ili kuiondolea nchi yetu aibu katika nyanja za kimataifa na kuyumbisha uhusiano kati ya Tanzania na Marekani.

Mheshimiwa Mwenyekiti, pili, naomba maelezo ya Waziri kuwa ni hatua gani za kinidhamu alizochukuliwa Dkt. Mzengi kutokana na kosa alilolifanya ambalo limeiaibisha Tanzania mbele ya nchi wahisani? Tatu, Serikali inachukua tahadhari gani ili kuzuia kosa kama hili lililofanywa na Dkt. Mzengi lisijirudie tena?

Mheshimiwa Mwenyekiti, nashukuru kwa kupata nafasi hii na naomba kuwasilisha.
Muswada wa Sheria ya Shirika la Mawasiliano Tanzania wa Mwaka 2017
MHE. SAED A. KUBENEA: Mheshimiwa Naibu Spika, nami nikushukuru kwa kunipa nafasi ya kuchangia hoja hii. Pia nimshukuru Mwenyezi Mungu Subhanahu-Wataala kwa kunijalia afya nzuri na kuniwezesha kuwepo hapa Bungeni kushiriki katika kupitisha Muswada huu muhimu kwa Taifa letu.

Mheshimiwa Naibu Spika, Shirika la Simu la Taifa linaloundwa ni zao la Kampuni au Shirika la Posta na Simu ambalo lilikuwepo huko nyuma. Serikali hii imeleta Muswada huu bila kufanya utafiti wa wapi tulipoanguka wakati wa Kampuni ya Simu ya Taifa (TTCL). Tulikuwa na Shirika la Posta na Simu, lilikuwa shirika moja lenye nguvu nchi nzima, Serikali ikaligawa hilo shirika wakatengeneza Kampuni ya Simu ya Taifa na Shirika la Posta. (Makofi)

Mheshimiwa Naibu Spika, sasa leo tunarudi kuja kuanzisha Shirika la Simu la Umma bila kuangalia kitu gani ambacho Serikali ilikosea katika kubinafsisha Kampuni ya Simu ya Taifa. Kwa mujibu wa aliyekuwa Waziri wa Mawasiliano na Uchukuzi wakati TTCL inabinafsishwa, Mheshimiwa Profesa Mark Mwandosya, alisema yafuatayo, naomba nimnukuu. (Makofi)

Mheshimiwa Naibu Spika, Mheshimiwa Mwandosya anasema:-

“Pamoja na nia njema ya kuanzisha Mashirika ya Umma, hatimaye yalikuja kuwa mzigo mkubwa kwa Hazina yetu. Asilimia kubwa yalitegemea ruzuku ya Serikali na baadhi yalikuwa mufilisi. Teknolojia ilikuwa imebadilika sana na ili kuyafufua ingegharimu Serikali na umma wa Watanzania kiasi kikubwa sana cha fedha. Uchumi wa nchi wakati ule usingeweza kubeba mzigo huo, ndipo Chama cha Mapinduzi wakati ule kiliporidhia Serikali ibakie na shughuli zake za msingi za utawala, ulinzi na usalama.” Mwisho wa kunukuu. (Makofi)

Mheshimiwa Naibu Spika, hali ilivyokuwa wakati Kampuni ya Simu inabinafsishwa ndivyo hali ilivyo hivi sasa. Kampuni ya Simu inaenda kuanzisha Shirika la Umma mwekezaji kwa mujibu wa taarifa zilizopo aliyepewa kuendesha TTCL kwa hisa asilimia 35, aliposhindwa kuendesha alifanya hujuma ya kung’oa mitambo yote iliyokuwepo katika Chuo cha TTCL kilichopo eneo la Kijitonyama Jijini Dar es Salaam. Alikifunga chuo hicho na kung’oa mtambo wa kutoa ankara kwa wateja ambao kwa mujibu wa wahandisi wa kampuni hiyo ulikuwa bado una uwezo mkubwa sana.

Mheshimiwa Naibu Spika, kwa hiyo, nilitegemea Serikali ije na majibu ya hujuma iliyofanyiwa TTCL kabla ya kuanzisha Kampuni ya Umma ya TTCL, majibu hayo hayajaja. Hakuna majibu kwa nini mwekezaji aling’oa mitambo, kwa nini mwekezaji hakuja na mtaji na kwa nini Serikali inanunua hisa kwa fedha ambazo yenyewe iliweka kwenye kampuni ya simu. Ubinafsishaji mzima waTTCL ulitawaliwa na ulaghai, ubinafsi na mchezo mchafu wa kisiasa. (Makofi)

Mheshimiwa Naibu Spika, baadhi ya watu waliokuwemo wakati wa ubinafsishaji walichafuliwa majina yao kwa mbio za Urais kwa sababu tu walisimamia kitu ambacho kila mtu alikiona TTCL inafilisika. Kwa hiyo, hoja ya Waziri kwamba TTCL inaanzishwa ili kutoa huduma kwa umma, TTCL iliyopo sasa ni kaburi. TTCL haina nyenzo na haiwezi kuingia katika ushindani wa biashara wa sasa hivi. Serikali haina uwezo wa kuweka mtaji mkubwa kabisa wa kuifanya TTCL iweze kuingia kwenye ushindani. (Makofi)

Mheshimiwa Naibu Spika, naamini hizi hatua zinazofanyika bila kufanya utafiti, tutarudi hapa ndani ya miaka mitano au baada ya miaka mitano na historia itatuhukumu, tutarudi kuja kubinafsisha upya Shirika hili la Umma tunalolianzisha leo. Kwa sababu utafiti yakinifu, katika hotuba nzima ya Waziri hajaeleza Serikali imefanya utafiti wapi ilipokosea na kwa nini sasa inarudi kuja kumiliki shirika lake la umma.

Mheshimiwa Naibu Spika, nilitegemea kwamba Serikali ingekuja na Muswada wa kuuza hisa za TTCL kwa wafanyakazi wa Kampuni ya TTCL ambao wamelitumikia Taifa hili na shirika lao tokea lilipoanzishwa baada ya kuvunjwa kwa Jumuiya ya Afrika Mashariki, lakini Serikali inasema inamiliki hisa asilimia 100 bila kuwa na mipango endelevu ya kulikokoa Shirika hili la Simu la Taifa letu. (Makofi)

Mheshimiwa Naibu Spika, kwa hiyo matatizo yaliyokuwepo kwenye uwekezaji, Waziri, kampuni ya MCI ambayo ndiyo ilikuwa wamiliki wa hisa asilimia 35 za TTCL waliuziwa hisa hizo kinyemela, mchakato haukufuata utaratibu na waliahidi kujenga njia za simu 800,100 pamoja na kulipa dola za Marekani milioni 120. Fedha hizo hawakulipa na njia za simu hawakujenga na Serikali ikatoa fedha nyingine kununua hisa zenyewe za TTCL. (Makofi)

Mheshimiwa Naibu Spika, mwekezaji alitakiwa kuonesha waziwazi zabuni ya kununulia asilimia 35 za hisa za TTCL, pamoja na kueleza njia watakazofunga katika kipindi cha miaka minne hadi mwaka 2003. Kampuni inayoshinda zabuni haikuweza kufanya yote ambayo walikubaliana katika mkataba, lakini Serikali iliendelea kumbeba, kumkumbatia na kumpakata mwekezaji wakati ameshindwa kulinda masharti yote ya mkataba wake. (Makofi)

Mheshimiwa Naibu Spika, leo Serikali inatoa fedha za umma ambazo zilipaswa kwenda katika vijiji vyetu kulipia umeme, kulipia maji, kuhudumia wananchi wetu, lakini zinatumika kununua hisa ambazo ni mali ya Serikali. Jambo hili sisi hatuliungi mkono, pamoja na nia njema iliyopo lakini tunafikiri kwamba ni lazima tungeanzia pale ambapo Serikali iliishia, ilishindwa kuliendesha shirika hili.

Mheshimiwa Naibu Spika, nashukuru na naunga mkono hoja ya Kambi ya Upinzani.