Parliament of Tanzania

Questions By: Hon. Marwa Ryoba Chacha

Supplementary Questions
MHE. MARWA R. CHACHA: Mheshimiwa Spika ahsante, nina maswali mawili ya nyongeza.

Mheshimiwa Spika, ni ukweli usiopingika kwamba kutokana na uhifadhi unaofanywa na wananchi wa Serengeti umesababisha tembo kuongezeka kwa wingi sana.

Mheshimiwa Spika, kwa sensa ambayo imefanyika 2006, kulikua na tembo 3000 na kwa sensa ambayo imefanyika mwaka 2014 tembo wako 7000 na wengi wamehamia maeneo ya West – Serengeti sasa kwa kuwa tembo wameongezeka imekua sasa ni laana kwa wananchi wa Serengeti.

Mheshimiwa Spika, swali, kwa vyote hivi ambavyo Waziri amesema ni ukweli hakuna hata kimoja ambacho kimetekelezwa. Sasa swali kwa Waziri, la kwanza; tungetamani Wanaserengeti kila Kata iwe na game post ambayo game post itakua na gari, itakua na Maaskari na silaha. Je, Wizara iko tayari kujenga game post kwa kila Kata, ziko Kata 10 zinazozunguka hifadhi, mko tayari kutujengea game post na kila game post na askari wake wanalinda mipaka ya Kata husika dhidi ya tembo?

Mheshimiwa Spika, swali la pili, nimepitia Sheria ya Uhifadhi wa Wanyamapori, Sheria Na. 5 ya Mwaka 2009, kuna kifuta machozi hakuna fidia. Na kifuta machozi kama tembo ameua mtu ni shilingi 1,000,000/= na kama wewe umeua tembo ni 25,000,000/=. Swali, kati ya tembo na mtu nani wa thamani?
MHE. MARWA R. CHACHA: Mheshimiwa Naibu Spika, ahsante, naitwa Mwalimu Marwa Ryoba Chacha ni Mbunge wa Jimbo la Serengeti.
Kwa kuwa tatizo ambalo liko Temeke ni sawasawa na tatizo ambalo liko ndani ya Jimbo la Serengeti. Katika barabara ambayo ni lami ya kutoka Makutano – Butiama - Nata - Tabora B - Loliondo na kadhalika, ilishafanyika upembuzi yakinifu na evaluation kwa wananchi ambao barabara hiyo inapita ambapo hiyo barabara haikuwepo. Tangu mwaka 2005 mpaka leo wananchi hao hawajalipwa.
Je, Serikali inasema nini kuhusu fidia ya wananchi ambao wako kando kando mwa hiyo barabara ambao walishafanyiwa evaluation lakini hawajalipwa?
MHE. MARWA R. CHACHA: Nina maswali mawili. Kwanza, naomba niwaambie tu kwamba Serengeti wanaishi binadamu, siyo wanyama peke yake.
Mheshimiwa Naibu Spika, ukija Serengeti ni aibu sana, yaani utafikiri haipo Tanzania. Hatuna maji, hatuna lami, hatuna chochote, yaani faida tunayoipata sisi kuishi Serengeti National Park ni tembo kula mazao ya wananchi na kuua watu. Hiyo ndiyo faida tunayoipata.
Sasa mimi nimeuliza kwamba kwanini Wizara tusipate sehemu ya gate fee au bed fee? Hivyo vilikuwa ni vyanzo vya mapato vya Halmashauri ya Wilaya ya Serengeti. Kwa sasa Halmashauri ya Wilaya ya Serengeti haina chanzo chochote. Ukija kwenye kwenye service levy, wamechukua vyote, hakuna kitu. Sasa sisi own source tunatoa wapi? (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, ukiangalia kwenye maelezo ya Naibu Waziri, amesema kwamba wamewahi kuisaidia Wilaya, mimi nimekuwa Diwani tangu mwaka 2010 sijaona mradi wowote wa TANAPA.
MHE. MARWA R. CHACHA: Swali la kwanza, kwa kuwa ni majirani zetu, ninyi watu wa TANAPA naomba mtujengee game post kila kata katika kata kumi, ili kuzuia tembo, sisi tulime tu, hamna shida. Tunahitaji game post. Hata gari la kufukuzia tembo hatuna.
Swali la pili.

MHE. MARWA R. CHACHA: Swali la pili, kwa kuwa sasa makampuni haya yameenda Mahakamani kuishitaki Serikali, Mwanasheria wetu unasemaje kuhusu hili? Maana sasa Halmashauri ya Wilaya ya Serengeti hatuna own source? (Makofi)
MHE. MARWA R. CHACHA: Mheshimiwa Naibu Spika, barabara hii ya Makutano – Mugumu – Mto wa Mbu imetengewa fedha kuanzia mwaka 2012 - 2013 ili kujenga kilometa 50 kuanzia Makutano mpaka Sanzate.
Mheshimiwa Naibu Spika, ninavyoongea, tangu mwaka 2013, hii ni 2016, hata kilometa moja ya lami haijawahi kukamilika. Sasa kama kuanzia mwaka 2013 mpaka sasa ni miaka mitano...
Miaka mitano kilometa 50 haijakamilika. Uki-cross multiplication it will take 45 years kukamilisha kilometa 452.
Mheshimiwa Naibu Spika, sasa swali, nataka Mheshimiwa Waziri awaambie wananchi wa Serengeti, ni lini watakamilisha ujenzi wa lami kuanzia Makutano mpaka Mto wa Mbu?
Swali la pili, ninavyoongea, sasa hivi hakuna mawasiliano kwenye hii barabara, imekatika! Daraja la Mto Robana limekatika. Serikali iko tayari kuji-commit sasa hivi kupeleka hela zikajenge yale madaraja ambayo yamebomoka?
MHE. MARWA R. CHACHA: Mheshimiwa Spika, nina maswali mawili ya nyongeza.
Wilaya ya Serengeti ni Wilaya ambayo kimsingi tunazungukwa na wanayama kila kona na zao pekee ambalo kimsingi Tembo hali ni tumbaku, Mheshimiwa Spika, unakumbuka nimekuandikia barua kuhusu issue ya Tembo wamehamia Serengeti wamekula mazao yote; wananchi kwa sasa hawana chakula, zao ambalo kimsingi lilikuwa likiwanufaisha na kuwaokoa wananchi wa Serengeti ni tumbaku, kwa sasa tumbaku haina soko hata kampuni ya Alliance One iliyopo nasikia mwakani inaondoka.
Sasa swali Mheshimiwa Waziri Serikali hii ya Awamu ya Tano kipaumbele chake ni viwanda ni lini mtajenga kiwanda cha ku-process tumbaku Tanzania?
La pili, uko tayari wewe Waziri na mimi Mbunge wa Jimbo la Serengeti kuambatana na wewe kwenda kuwasikiliza wakulima wa tumbaku wa Serengeti na kuwatafutia hayo makampuni uliyosema?
MHE. MARWA R. CHACHA: Mheshimiwa Spika, ahsante. Kwanza nichukue nafasi hii kuwapongeza sana wananchi wa Jimbo la Serengeti kwa kujitahidi kukamilisha vyumba vya maabara kwa asilimia 81.
Mheshimiwa Spika, kwa kuwa wamekamilisha kwa asilimia 81, Mheshimiwa Naibu Waziri uko hapa na umekuja pale Jimbo la Serengeti na umeona hali ilivyo; kwa kuwa wananchi hawa wamejitahidi kwa hali hii. Je, Serikali kupitia hizi fedha za P4R mko tayari kukamilisha hivi vyumba 12 ambayo ni sawa na asilimia 19? (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, swali la pili; kwa kuwa ujenzi wa maabara ulipaswa pia kuendana na upungufu wa vyumba vya madarasa: Je, kupitia hizi pesa za P4R, mko tayari kupeleka sehemu ya fedha hizi kwa ajili ya ujenzi wa vyumba vya madarasa?
Mheshimiwa Spika, ahsante.
MHE. MARWA R. CHACHA: Mheshimiwa Mwenyekiti, ahsante, ninaomba kumuuliza Mheshimiwa Waziri, pengine Waziri wa Maliasili na Utalii au Waziri; katika Wilaya ya Serengeti ndani ya mbuga yetu ya wanyama ya Serengeti kuna mahoteli mengi na makampuni mengi ambayo kisheria wanatakiwa kulipa service levy, lakini kwa muda mrefu walikuwa mahakamani wakikataa na kupinga kulipa ushuru wa service levy. Sasa Serikali imewashinda, tumewashinda yale makampuni lakini mpaka sasa yale makampuni yanagoma kulipa ushuru wa service levy. Je, Wizara ya TAMISEMI na Wizara ya Maliasili na Utalii inaweza kutusaidiaje sisi Halmashauri ya Wilaya ya Serengeti ili waweze kulipa arrears?
MHE. MARWA R. CHACHA: Mheshimiwa Naibu Spika, ahsante. Kwanza swali langu limejibiwa nusu, mimi nimeuliza ni lini ujenzi wa chujio na usambazaji wa maji utakamilika? Kwa hiyo, yeye amejibu upande mmoja wa ujenzi wa chujio, hajajibu upande wa usambazaji wa maji. Na ujenzi wa chujio hili unasimamiwa moja kwa moja na Wizara ya Maji pengine ndiyo maana Mheshimiwa Naibu Waziri hana picha halisi.
Mheshimiwa Naibu Spika, sasa nina maswali mawili ya nyongeza; la kwanza ni kuhusu usambazaji wa maji katika Mji wa Mugumu baada ya kukamilika kwa ujenzi wa chujio hili. Nataka kumuuliza Naibu Waziri, bahati nzuri ulikuja mwaka jana pale Jimbo la Serengeti pale Mugumu na uliyaona yale maji, ninataka kujua kama kata zote za Mamlaka ya Mji mdogo wa Mugumu, kata saba Kata ya Morotonga, Kata
ya Mugumu, Kata ya Stendi Kuu, Kata ya Getaisamo, Kata ya Kisangura kama zote zitapata maji, pamoja na vijiji vinavyozunguka lile bwawa, Kijiji cha Miseke, Kijiji cha Rwamchanga na Kijiji cha Bwitengi. Hilo ni swali la kwanza, ningependa kujua kwamba wakati wa usambazaji wa maji
haya maeneo yote yatapata?

Mheshimiwa Naibu Spika, swali la pili; huyu mkandarasi ambaye anajenga chujio hili (PET) anadai sasa hivi ana certificate ambayo iko Wizarani ya zaidi ya milioni 200 na kimsingi mradi ule unasuasua pengine kwa sababu hana fedha. Je, Wizara iko tayari kumlipa certificate anayodai ili aendelee na hii kazi mradi ukamilike haraka huo mwezi wa sita?
MHE. MARWA R. CHACHA: Mheshimiwa Naibu Spika, ahsante.
Vilevile katika Wilaya ya Serengeti ni moja ya Wilaya kongwe ambayo kimsingi ni Wilaya ambayo iliizaa Bunda; na ni Wilaya ambayo ina changamoto kubwa sana kijiografia, ni Wilaya ambayo ni kubwa kwa eneo, pia, ni Wilaya ambayo ina kata nyingi kweli.
Je, ni lini Wilaya hii itagawanywa kuwa Wilaya mbili?
MHE. MARWA R. CHACHA: Mheshimiwa Mwenyekiti, ahsante. Kwenye Jimbo langu la Serengeti katika process za kuongeza vijiji, vitongoji na kata, kuna baadhi ya maeneo ambayo utaratibu haukufuatwa, baada uchaguzi kuna Serikali za Vijiji walijiuzuru. Kwa hiyo, kimsingi kuna migogoro ya mipaka kati ya vijiji na vijiji na mpaka ninavyoongea hakuna uongozi kwenye vijiji hivyo. Nini tamko la Wizara kuhusu maeneo ambayo yana migogoro ya mipaka kati ya vijiji na vijiji?
MHE. MARWA R. CHACHA: Mheshimiwa Mwenyekiti, ahsante. Swali la Mheshimiwa Selemani Jumanne Zedi, kwa tatizo lililoko Nzega huko ni sawasawa na tatizo lililoko Serengeti. Sasa namuuliza Mheshimiwa Waziri kwamba Wilaya ya Serengeti kwa ukubwa wake; je, ina-qualify kuigawa kuwa Wilaya mbili?
MHE. MARWA R. CHACHA: Mheshimiwa Mwenyekiti nina maswali mawili ya nyongeza.
Swali la kwanza, kuna huu utaratibu wa MSD kwenda kwenda vituo vya Afya wamebeba, wanapeleka kondomu na mseto pakiti nane unaenda kwenye zahanati unakuta wamepeleka kondomu na mseto nane, huu utaratibu unasafirisha hivi vitu kutoka Mwanza mpaka kule Serengeti haukubaliki. Je, ninyi kama Wizara mnaona huu utaratibu uendelee?
Swali la pili, Mheshimiwa Naibu Waziri umekuja pale Serengeti na Serengeti sasa ni Wilaya ya kitalii, tunapata watalii wengi lakini tulikupeleka kwenye ile Hospitali ya Wilaya ukaona umaliziaji wa ile OPD. Wizara mpo tayari kutoa fedha kwa ajili ya kumalizia ile OPD? Ahsante.
MHE. MARWA R. CHACHA: Mheshimiwa Naibu Spika, ahsante, nina maswali mawili ya nyongeza.
La kwanza tarehe 24 Mei, 2017 wakati Naibu Waziri akijibu swali langu lililokuwa linahusu kupeleka dawa kwenye vituo vya afya niliuliza swali la nyongeza lililokuwa linahusu hospitali hii ya Wilaya. Bahati nzuri Naibu Waziri amefika kwenye hospitali ile akaona, alisema kwamba wametenga shilingi milioni 700 kwenda kumalizia OPD ambayo hiyo ingekuja kabla ya mwaka wa fedha 2016/2017 haujaisha. Mwaka wa fedha 2016/2017 umeisha. Alitamka kwenye Bunge hili, wananchi wa Serengeti walisikia zinaenda shilingi milioni 700 kumalizia OPD. Je, alilidanganya Bunge na wananchi wangu wa Serengeti? Kama siyo kwamba alidanganya, nini kilitokea?

Hon. Job Y. Ndugai

Speaker of the National Assembly

Legislative Role

Profile

Ask the Speaker / Comments

Dr. Thomas D. Kashililah

Clerk of the National Assembly

Legislative Role

Profile

Ask the Clerk / Comments

View All MP's