Jamhuri ya Muungano ya Tanzania

Contributions by Hon. Hamida Mohamedi Abdallah (10 total)

Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Elimu, Sayansi, Teknolojia na Ufundi kwa Mwaka wa Fedha 2016/2017.
MHE. HAMIDA M. ABDALLAH: Mheshimiwa Naibu Spika, ahsante sana kwa kunipa nafasi hii ili nami niweze kuchangia. Nianze kwa kumpa pole Naibu Waziri wa Elimu, Sayansi, Teknolojia na Ufundi ndugu yetu Engineer Stella Manyanya kwa msiba ambao ameupata.
Mheshimiwa Naibu Spika, sasa nichangie hotuba hii ya Waziri wa Elimu, Sayansi, Teknolojia na Ufundi. Mheshimiwa Naibu Spika, hotuba hii ni nzuri, ina mikakati mizuri, yenye utekelezaji wake kwa kipindi hiki tunachokitarajia.
Mheshimiwa Naibu Spika, tumeona mambo mengi, mafanikio mengi katika upande huu wa elimu. Tumejenga shule nyingi za msingi, shule za Sekondari, shule za ufundi VETA, Vyuo vikuu lakini uwepo wa vyuo vikuu huria katika Mikoa yetu. Vyuo vikuu hivi vilivyopo katika mikoa yetu kwa kiasi kikubwa vimeweza kuwasaidia vijana wengi, watumishi wengi, kuingia katika kujiendeleza na elimu hii ya juu. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, pamoja na mafanikio haya tuliyoyapata, lakini kuna changamoto mbalimbali katika miundombinu ya elimu. Waheshimiwa Wabunge wengi sana jana wamechangia katika changamoto mbalimbali zilizopo katika eneo hili la elimu. Pamoja na kutokuwepo kwa Walimu wa kutosha lakini vitendea kazi tumeona ni changamoto kubwa. Tumefanya jitihada kubwa sana katika kuhakikisha shule zetu za sekondari zinakuwa na maabara katika kila eneo.
Mheshimiwa Naibu Spika, shule hizi zilijengwa kwa changamoto kubwa sana na kwa agizo la Mheshimiwa Rais Mstaafu wa Awamu iliyopita. Hata hivyo, tumeona maabara hizi zimeendelea kubaki hivi hivi, hazina hata samani ndani ya vyumba vile, matokeo yake vyumba vile vimeendelea kukaa hivi hivi.
Mheshimiwa Naibu Spika, lengo letu kubwa ni watoto wetu wapate masomo kwa nadharia, lakini kwa vitendo pia. Kwa hiyo, ningependa Mheshimiwa Waziri atakavyofanya majumuisho yake hapa leo, atuambie ni mkakati gani ambao ameuandaa katika kuhakikisha maabara zetu tulizozijenga zinafanya kazi kama ambavyo tumetarajia. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, nina imani kubwa sana na Serikali ya Awamu ya Tano yenye kauli mbiu ya Hapa Kazi Tu. Tumeona jinsi ambavyo Mheshimiwa Rais wetu anavyotekeleza Ilani ya Chama cha Mapinduzi kwa kuanza kutoa elimu bure kuanzia shule ya awali, shule ya msingi na shule ya sekondari. Vile vile tumeona jitihada kubwa anayofanya katika kutatua kero hii ya madawati na madawati haya yatakuja katika Majimbo yetu. Tunamwombea kila la heri Mheshimiwa Rais wetu, aendelee na jitihada ambazo anazifanya lakini aendelee kutuongoza Watanzania. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, tumeona katika shule hizi za ufundi, shule za VETA. Sera ya Elimu ilisema kujengwa shule za VETA katika kila Wilaya. Nashukuru katika Mkoa wetu wa Lindi, Lindi Manispaa tunayo shule hii ya VETA, lakini kutokana na sera hii ya ujenzi wa shule hizi za VETA kila Wilaya hatujafanikiwa kwa kiwango ambacho tumekitarajia. Wilaya nyingi zimekosa kuwa na vyuo hivi vya VETA. Kwa hiyo, hii inawafanya vijana wetu wengi wanaomaliza darasa la saba, wanaomaliza form four ambao wamefeli kushindwa kuendelea na shule hizi za ufundi. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, zamani tulikuwa na shule za ufundi katika shule zetu za msingi hasa pale kwetu katika Mkoa wa Lindi, tulikuwa na shule za msingi ambazo zina shule za ufundi, lakini baada ya sera hii ya kujenga vyuo katika kila Wilaya. shule zile za ufundi zilifungwa. Tunapata shida sana kwa sababu shule hizi za VETA hazipo katika kila Wilaya, matokeo yake vijana wetu wanaofeli darasa la sababu, wanashindwa kujiendeleza. Shule zile zilikuwa zinasaidia sana katika kuwafanya vijana wetu wanapata fani mbalimbali na hatimaye wanaweza kujiajiri wenyewe.
Mheshimwa Naibu Spika, napenda kumwomba Mheshimiwa Waziri kwamba, shule zile ambazo zilikuwa na shule za ufundi, basi ziweze kuendelea na shule hizo za ufundi ili watoto wetu watakapomaliza darasa la saba na kufeli, basi waendelee kupata elimu hii ya ufundi na hatimaye waweze kujiajiri. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, katika Mkoa wa Lindi na Mtwara kielimu kwa muda mrefu tuko nyuma sana. Hii imechangiwa na mambo mbalimbali nitasema jambo moja tu ambalo lilisababisha kuwa nyuma kielimu katika Mikoa hii miwili ya Lindi na Mtwara. Katika harakati za ukombozi wa nchi za Afrika, maeneo ya Mkoa wa Lindi na Mtwara, yalikuwa ni maeneo ya mafunzo ya kivita kwa ajili ya maandalizi ya ukombozi huu wa nchi za Afrika. Kulikuwa na makambi ya South Afrika ya Nelson Mandela, kulikuwa na makambi ya Msumbiji ya Samora Mashelu, lakini kulikuwa na makambi ya nchi za Zimbabwe.
Mheshimiwa Naibu Spika, Mikoa hii ya Lindi na Mtwara lilikuwa ni eneo linaloitwa danger zone, kwa hiyo, kwa kweli Serikali haikuweza kujenga shule kama ambavyo tulitarajia na kufanya watoto wa mikoa hii miwili waweze kuwa nyuma kielimu. Kwa hiyo, naiomba Serikali, pamoja na jitihada hizi kubwa tulizozifanya za kujenga shule za sekondari kila Kata, lakini tuna changamoto kubwa sana ya ukosefu wa Walimu katika shule zetu. Suala la Walimu kila Mbunge aliyesimama amelizungumzia, pamoja na kuwa na maslahi duni, lakini tumekuwa na ukosefu mkubwa sana wa Walimu hasa Walimu wa sayansi.
Mheshimiwa Naibu Spika, katika Mkoa wetu wa Lindi, mahitaji ya Walimu wa sayansi yalikuwa 726, lakini waliopo ni 262 na pungufu ni 464. Upungufu huu ni mkubwa sana, maana hata nusu ya mahitaji yetu kwa walimu hatukupata. Kwa kweli Serikali haijatutendea haki maana tutaendelea kuwa nyuma mwaka hadi mwaka kwa kiwango hiki cha Walimu tuliowapata.
Mheshimiwa Naibu Spika, namwomba Mheshimiwa Waziri wa Elimu atutazame kwa jicho la huruma sana katika Mkoa wa Lindi kuhakikisha tunaongezewa idadi ya Walimu hii hasa wa sayansi ili watoto wetu waendelee kupata elimu iliyo bora kwa kipindi hiki tunachokitarajia.
Mheshimiwa Naibu Spika, suala zima la maslahi ya walimu limeongelewa karibu na Wabunge wote waliozungumza tangu jana hadi leo, lakini mafao ya Walimu wastaafu pia yamekuwa ni tatizo, kwa hiyo naiomba Serikali yangu sikivu, Serikali ya Chama cha Mapinduzi kuwaangalia Walimu hao wastaafu…
MHE. HAMIDA M. ABDALLAH: Mheshimiwa Naibu Spika, naunga mkono hoja. Ahsante sana.
Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Viwanda, Biashara na Uwekezaji kwa mwaka wa Fedha 2016/2017
MHE. HAMIDA M. ABDALLAH: Mheshimiwa Mwenyekiti, nampongeza Mheshimiwa Waziri wa Viwanda, Biashara na Uwekezaji kwa hotuba yake nzuri yenye kulenga kukuza uchumi wa viwanda vidogo vidogo na kati.
Mheshimiwa Mwenyekiti, pamoja na miradi hii ya uwekezaji wa viwanda iliyoainishwa katika utekelezaji wake wa Mpango huu wa mwaka 2016/2017, Waheshimiwa Wabunge wengi wameongelea maeneo mbalimbali ya Majimbo yao juu ya uendelezaji wa upandishaji wa thamani ya mazao yao wanayolima, lakini juu ya vijana na wanawake kuwezeshwa kushiriki katika uchumi huu wa viwanda vidogo vidogo ili kukuza ajira na kuleta ustawi wa vijana na wanawake.
Mheshimiwa Mwenyekiti, SIDO ni mkombozi mkubwa wa wafanyabiashara wadogo wadogo, lakini ni mkombozi mkubwa kwa vijana na wanawake katika kuyafanya makundi haya yaweze kushiriki katika uchumi huu wa viwanda vidogo vidogo.
Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba Serikali kusaidia SIDO Mkoa wa Lindi fedha za kutosha ili kusaidia kundi kubwa la vijana na wanawake kupata elimu ya kutosha kupandisha thamani ya mazao yanayolimwa Mkoani Lindi. Naishukuru Serikali, imetenga bajeti ya shilingi bilioni sita katika Mikoa minne tu. Naomba Mkoa wa Lindi ufikiriwe kuwezesha SIDO iweze kusaidia Mikoa ya Lindi na Mtwara.
Mheshimiwa Mwenyekiti, katika miradi ya uwekezaji EPZ, Lindi Manispaa ni wafaidika wa mradi huu. Eneo lilishatengwa lakini hatuoni chochote kinachoendelea juu ya mradi huu. Tunaomba Serikali itupe majibu juu ya mradi huu.
Mheshimiwa Mwenyekiti, katika kutekeleza sera endelevu ya viwanda ya mwaka 1996 Mkoa wa Lindi ulikuwa na viwanda. Kwa mfano, Kiwanda cha Usindikaji wa Mafuta ya Karanga na Ufuta (Nachingwea); na Kiwanda cha Ubanguaji Korosho, Lindi Vijijini na Lindi Manispaa. Viwanda hivi havikuwahi kufanya kazi hata siku moja, Mheshimiwa Waziri analijua hilo.
Mheshimiwa Mwenyekiti, katika majibu yake ya swali namba 19 la Sera ya Maendeleo Endelevu ya Viwanda ya Viwanda 1996/2020 Mheshimiwa Waziri alisema, juhudi zinafanyika ili viwanda vilivyosimama vifanye kazi. Mheshimiwa Waziri anieleze, juhudi hizi zipo katika hatua gani za utekelezaji? Mheshimiwa Rais aliwapa matumaini Wana-Lindi na kuwaambia atahakikisha viwanda vinafanya kazi.
Mheshimiwa Mwenyekiti, nangependa Mheshimiwa Waziri anieleze, Maafisa Biashara wana kazi gani katika Halmashauri zetu? Hatuoni chochote wanachofanya zaidi ya kusimamia ukataji wa leseni za biashara; kingine ni nini?
Mheshimiwa Mwenyekiti, baada ya kusema haya, naomba kuunga mkono hoja kwa asilimia mia moja. Ahsante sana.
Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto kwa Mwaka wa Fedha 2016/2017
MHE. HAMIDA M. ABDALLAH: Mheshimiwa Mwenyekiti, ahsante sana kwa kunipa nafasi hii nami niweze kuchangia. Kwa sababu nachangia kwa mara ya kwanza, naomba niungane na Waheshimiwa Wabunge wenzangu kwa kumpongeza Mheshimiwa Rais wetu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kwa kuchaguliwa kwake lakini kwa kazi nzuri anayoifanya ya kuwapa moyo Watanzania. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, niendelee pia kumpongeza Makamu wetu wa Rais Mheshimiwa Samia Hassan Suluhu, kwa kuwa Makamu wa Rais, mwanamke wa kwanza Tanzania kuwa nyadhifa kubwa katika nchi yetu na imeweza kutupa heshima kubwa wanawake wa Tanzania. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nachukua nafasi hii pia kumpongeza Mheshimiwa Waziri Mkuu wetu na Baraza lake Tukufu la Mawaziri kwa kuchaguliwa kwao lakini kwa kuthibitishwa kwake Waziri Mkuu katika Bunge letu la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Nami naendelea kumwombea kwa Mwenyezi Mungu ili aendelee kumwongoza aweze kuwatumikia Watanzania. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nafasi ya kipekee kabisa niwashukuru wapiga kura wanawake wa Mkoa wa Lindi, UWT wa Chama cha Mapinduzi kwa kuniwezesha leo nikawa ndani ya Bunge lako Tukufu, nami nawaahidi kuwatumikia. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, sasa nachukua nafasi hii ya kuchangia hotuba ya Waziri wa Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto. Nianze kwa kumpongeza Mheshimiwa Waziri kwa Hotuba yake nzuri aliyoitoa ambayo imeelekeza mipango ya utekelezaji wake kwa kipindi hiki kitakachoanzia 2016/2017, hotuba ambayo inatupa matumaini makubwa katika kuhakikisha afya za Watanzania zinaboreka. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, napongeza sana jitihada kubwa zilizofanywa na Serikali ya Awamu ya Nne katika kuboresha huduma ya afya nchini kwetu. Tunajua na tumeona mafanikio makubwa yaliyofanywa na Serikali ya Awamu ya Nne, mafanikio hayo ndiyo ambayo yatazaa matunda mema katika kipindi hiki kinachokuja cha 2016/2017. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, pamoja na mafanikio hayo makubwa tuliyoyaona, lakini bado tuna changamoto kubwa nyingi katika maeneo mbalimbali. Waheshimiwa Wabunge wengi wameongelea changamoto mbalimbali zilizopo katika Majimbo yao lakini zilizopo ndani ya mikoa yetu. Napenda kuongelea changamoto kubwa ambazo zimo katika Mkoa wetu wa Lindi.
Mheshimiwa Mwenyekiti, tunayo hospitali ya Mkoa wa Lindi Manispaa inayoitwa Sokoine Hospital. Hospitali hii ina changamoto kubwa sana, changamoto kubwa tunajua kwamba Hospitali ya Mkoa wateja wake wakubwa ni wagonjwa kutoka katika maeneo mbalimbali ya Wilaya mbalimbali zilizopo katika Mkoa wa Lindi. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, Hospitali ya Sokoine, ina wagonjwa wengi sana, lakini Madaktari waliokuwepo ni wachache, kwa hiyo, inasababisha wagonjwa kushindwa kupata huduma kwa wakati kwa sababu tu ya mlundikano wa wagonjwa wengi kwa kukosa Madaktari. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, lakini tunalo tatizo kubwa la Madaktari Bingwa wa Wanawake. Wanawake tunapata matatizo makubwa sana na wengi wanapoteza maisha kwa sababu tu ya kukosa huduma iliyokuwa stahiki. Kwa hiyo, namwomba Mheshimiwa Waziri alitazame kwa jicho la huruma suala ili Mkoa wa Lindi tuweze kupata Daktari Bingwa wa Magonjwa ya Wanawake. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, tutakapokuwa na Daktari Bingwa katika Hospitali ya Mkoa itanusuru wanawake wengi kutoka wilaya mbalimbali. Kwa hiyo, tunaomba sana tuweze kupata Daktari Bingwa katika Hospitali yetu ya Mkoa wa Lindi.
Mheshimiwa Mwenyekiti, tuna changamoto nyingine kubwa ya kutokuwa na miundombinu iliyo kuwa mizuri ya majitaka na majisafi. Hospitali ile ya Mkoa wa Lindi tunajua ni hospitali kongwe, ni hospitali ya muda mrefu, miundombinu yake ya maji imekuwa michakavu sana na kusababisha katika wodi ya wazazi kukosa maji na Mheshimiwa Waziri ni mwanamke, anajua maji yalivyokuwa muhimu katika wodi ile ya wazazi. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa hiyo, tunaomba kwa dhati kabisa suala hili la kufanya ukarabati wa miundombinu katika hospitali yetu ya mkoa, Serikali itusaidie kuhakikisha miundombinu ile inabadilishwa na kuwekwa miundombinu mingine. Katika Hospitali ya Mkoa wa Lindi naisemea sana ile kwa sababu ndiyo inabeba wagonjwa wengi kutoka katika maeneo mbalimbali ya Wilaya za Mkoa wa Lindi. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, tunayo mashine ya endoscopy, mashine ile inakosa mtaalam na kusababisha mashine ile kukaa muda mrefu bila kutumika lakini wagonjwa wanakosa tiba kwa kukosa mtaalam ambaye anaweza kutumia mashine ile. Kwa hiyo, tunamwomba Mheshimiwa Waziri atutazame kwa jicho la huruma ili tuweze kupata mtaalam atakayeweza kuiendesha mashine ile ili wagonjwa wa magonjwa haya ya vidonda vya tumbo waweze kupata tiba kwa wakati muafaka.
Mheshimiwa Mwenyekiti, katika Wilaya mbalimbali tumeona Wilaya nyingine zimekosa kuwa na Hospitali za Wilaya, ni pamoja na Lindi Manispaa. Kwa hiyo, namwomba Mheshimiwa Waziri atakapokuja kufanya hitimisho lake atueleze ni namna gani ataweza kuzisaidia Wilaya hizi ambazo hazina Hospitali za Wilaya ili Wilaya hizi ziweze kupata hospitali na wanawake na watoto waweze kupata huduma hizi za afya. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, changamoto kubwa ambayo imeongelewa na Waheshimiwa Wabunge wengi ni ukosefu wa madawa katika hospitali zetu. Katika hospitali zetu za Mkoa wa Lindi zote zinakosa madawa. Tuna Wilaya sita katika Mkoa wa Lindi, ikiwepo Wilaya ya Liwale, Nachingwea, Lindi Vijijini, Kilwa, Lindi Manispaa pamoja na Ruangwa, tunakosa madawa ya kutosha na kufanya wagonjwa wakose madawa na hatimaye wengine kufa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, tunajua kwamba wananchi wetu wengi hawana uwezo wa kununua madawa katika maduka ya dawa. Wanapokosa dawa katika hospitali zetu za Serikali zinawafanya washindwe kupata tiba kwa wakati na kusababisha vifo vingi vya wanawake na watoto. Kwa hiyo, namwomba Mheshimiwa Waziri aliangalie suala hili la upatikanaji wa madawa katika hospitali zetu. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, kuna Mfuko huu wa Bima ya Afya. Nchi yetu sasa hivi tumeingia katika Mfuko huu wa Bima ya Afya na wananchi wetu tunawahamisha kuingia katika Mfuko huu wa Bima ya Afya. Suala hili Waheshimiwa Wabunge wengi wameliongelea, tunapata tatizo kubwa kwa sababu wanapokwenda hospitali wanapata maandishi tu na badala yake dawa wanakosa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, hii inawakatisha tamaa; na hata wale ambao wangependa kuingia katika mfumo huu wanapata hofu na kuacha kuingia katika mfumo huu wa Bima ya Afya. Kwa hiyo, naiomba Serikali ifanye jitihada zaidi ya makusudi katika kuhakikisha hospitali zetu nchini kote zinakuwa na madawa ya kutosha na tutakapofanya kampeni hii ya kuingia katika Mfuko wa Bima ya Afya, wananchi wetu watakuwa na matumaini ya kupata dawa katika mahospitali yetu. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, niongelee suala lingine la Mfuko wa Maendeleo ya Wanawake katika Halmashauri zetu. Katika Halmashauri zetu tunatenga asilimia kumi; tano ya vijana na tano ya wanawake, lakini tumeona katika Halmashauri zetu nyingi hazina mapato ya kutosha na kupelekea pesa inayopatikana kuonekana kwamba ni kidogo haitoshelezi. Katika Majimbo mengine yana Kata zaidi ya 30. Majimbo mengine yana Kata 33, mengine yana Kata 30, na mengine Kata 35.
Mheshimiwa Mwenyekiti, tunapokuwa na mapato madogo, mathalan unapata shilingi milioni 10 ya vijana na shilingi milioni 10 ya wanawake…
MWENYEKITI: Ahsante. Muda wako ndiyo huo, tunakushukuru.
MHE. HAMIDA M. ABDALLAH: Mheshimiwa Mwenyekiti, naunga mkono hoja kwa asilimia mia moja. Ahsante sana.
Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Nishati na Madini kwa mwaka wa fedha 2016/2017.
MHE. HAMIDA M. ABDALLAH: Mheshimiwa Naibu Spika, nimpongeze Waziri wa Wizara ya Nishati na Madini kwa hotuba yake nzuri yenye kuleta matumaini makubwa kwa Watanzania.
Mheshimiwa Naibu Spika, nianze kwa kuunga mkono hoja kwa asilimia mia moja. Kuna tatizo kubwa la umiliki wa maeneo yenye udongo unaoashiria kuwa na madini. Maeneo hayo yapo chini ya Serikali za Vijiji na Halmashauri. Hawa watu wanaopewa leseni za umiliki wa maeneo haya bila hata Serikali ya Kijiji wala Halmashauri kujua ni kutengeneza migogoro na wenye maeneo yao na kuiona Serikali yao haiwatendei haki.
Mheshimiwa Naibu Spika, namwomba Mheshimiwa Waziri aniambie ni utaratibu upi unatumika wa utoaji wa leseni hizi za umiliki wa maeneo haya yenye udongo wa madini? Leseni zinazotolewa zinadumu kwa kipindi gani? Katika tozo zinazotozwa mwenye eneo lake anafaidikaje? Halmashauri husika inapata nini kutokana na uharibifu mkubwa unaofanyika?
Mheshimiwa Naibu Spika, naomba Mheshimiwa Waziri anipe majibu.
Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi kwa Mwaka wa Fedha 2016/2017
MHE. HAMIDA M. ABDALLAH: Mheshimiwa Mwenyekiti, ninaipongeza kwa dhati Wizara katika mikakati yake ya utekelezaji wake wa bajeti ya mwaka 2016/2017. Lengo kubwa la kutaka Serikali kuendeleza ardhi ni kwamba ardhi ni muhimu sana ndiyo inayokuza uchumi wa nchi yetu.
Mheshimiwa MWenyekiti, Lindi Manispaa eneo la Mkwaya kuna ardhi kubwa inayomilikiwa na Mhindi mmoja. Ni shamba kubwa haliendelezwi, wananchi wa kijiji cha Mkwaya wanakosa eneo la kulima na mmiliki huyo hafanyi chochote. Ninaiomba Serikali kuona kwa namna gani wananchi wa kijiji cha Mkwaya watasaidiwa kupata ardhi hii ambayo haitumiki waweze kutumia kwa ajili ya kilimo cha mpunga.
Mheshimiwa Mwenyekiti, naunga mkono hoja asilimia mia moja.
Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Maliasili na Utalii kwa kwa mwaka wa Fedha 2016/2017.
MHE. HAMIDA M. ABDALLAH: Mheshimiwa Mwenyekiti, naipongeza hotuba ya Wizara ya Maliasili na Utalii na ninaunga mkono hoja kwa asilimia mia moja.
Mheshimiwa Mwenyekiti, vituo vya utalii vipo Kaskazini mwa nchi yetu. Nashauri Serikali ianzishe kituo kingine cha utalii Kusini mwa nchi yetu. Utalii siyo kuona wanyama pori tu, hata bahari yetu ya Lindi na ngoma za utamaduni. Ujenzi pia wa hoteli kubwa upande wa Kusini zinaweza kufanya watu wengi kutembelea Kusini na kuja kuona mambo mbalimbali na kuliongezea Taifa letu uchumi na mapato. Pia tunayo Selous ya Liwale. Naomba iboreshwe ili watu wengi waje Liwale kwa ajili ya kuona wanyama na uwindaji halali.
Mheshimiwa Mwenyekiti, napenda kujua atakapokuja kufanya hitimisho, Mheshimiwa Waziri atueleze tunaye mjusi yule mkubwa aliyepo Ujerumani (dinosaur) anayeingiza mapato kule Ujerumani. Mjusi huyu aliyetoka mkoani Lindi, kijiji cha Mipingo. Sisi Tanzania tunapata nini katika mapato yale yanayoingia Ujerumani kupitia mjusi huyu? Kijiji hiki cha Mipingo kinafaidikaje na mjusi huyu? Napenda kupata taarifa ya maswali haya.
Mheshimiwa Mwenyekiti, baada ya kusema haya, naunga mkono hoja kwa asilimia mia moja. Ahsante sana.
Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Fedha za Ofisi ya Waziri Mkuu na taasisi zilizo chini yake pamoja na Mfuko wa Bunge kwa mwaka 2017/2018.
MHE. HAMIDA M. ABDALLAH: Mheshimiwa Naibu Spika, ahsante sana kwa kunipa nafasi. Naanza kwa kumpongeza Mheshimiwa Waziri Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na Mawaziri wake, dada yangu Mheshimiwa Jenista Mhagama na ndugu yangu Mheshimiwa
Mavunde kwa kazi nzuri wanayoifanya, lakini kwa kuwasilisha hotuba yao nzuri yenye mwelekeo wa kazi kwa kipindi hiki cha mwaka 2017/2018. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, nampongeza sana ndugu yangu Mheshimiwa Kassim Majaliwa, Waziri wetu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Kwa kweli amefanya kazi nzuri kwa kipindi hiki cha mwaka mmoja, nasi wananchi wa Lindi tuna matumaini makubwa na yeye na tuko nyuma yake katika kuunga mkono jitihada kubwa anazozifanya katika kuwatumikia Watanzania. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, niendelee kuchangia katika hotuba yake ambayo ameiwasilisha Mheshimiwa Waziri wetu. Naipongeza sana Serikali kwa jitihada kubwa inayoifanya ya kuongeza kukuza uchumi, lakini kupunguza umaskini wa wananchi wetu katika kuboresha sekta mbalimbali ikiwemo Sekta ya Mawasiliano, Ujenzi wa barabara, Bandari, reli, viwanja vya ndege na kadhalika. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, tumeshuhudia namna ambavyo Serikali inaendelea kuboresha miundombinu yetu hasa ya barabara na hasa tukiangalia Jiji la Dar es Salaam tumeshuhudia msongamano wa magari unavyoendelea kupungua. Hizi ni jitihada kubwa sana ambazo zinafanywa na Serikali yetu ya Chama cha Mapinduzi.
Mheshimiwa Naibu Spika, katika jitihada hizi za kuunganisha barabara za mikoa na mikoa na kuendelea kukarabati barabara hizi, ni vizuri sana tukaangalia katika Mkoa wetu wa Lindi kutoka Dar es Salaam, barabara inayokwenda Lindi kuna maeneo ambayo sasa hivi yanasumbua sana. Ukitokea hoteli tatu kwenda Mbwemkuru kuna maeneo yana mashimo mengi sana kiasi kwamba magari hayawezi kupita vizuri. Hata Mheshimiwa Rais wetu wa Jamhuri wa Muungano wa Tanzania alipokuja katika ziara yake Mkoa wa Lindi aliona namna ambavyo barabara
ile imeharibika hata kama mashimo yale yalitiwa kifusi kidogo, lakini hali ilikuwa siyo shwari.
Mheshimiwa Naibu Spika, kwa hiyo, naomba barabara hii waitazame kwa sababu kwa kweli tumehangaika katika kipindi kirefu sana tangu uhuru upatikane, lakini tunaishukuru Serikali yetu imejitahidi kuiwezesha barabara hii kwa kiwango cha lami. Kwa hiyo, tunaiomba Serikali iendelee kuiangalia vizuri ili iendelee kutuhudumia wananchi wa Mikoa hii ya Kusini. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, katika hotuba hii ya Mheshimiwa Waziri Mkuu ukurasa wa 30 ameongelea vivuko na usafiri majini. Napenda kuishukuru sana Serikali kwamba katika kipindi cha Bajeti hii ambayo tunaimalizia katika eneo la Lindi Manispaa, tulipata pesa shilingi bilioni 1.2 kwa ajili ya kujenga kivuko cha Lindi – Kitunda, lakini hatuoni chochote kinachoendelea.
Mheshimiwa Naibu Spika, wananchi wa Kitunda wanahangaika sana hasa wanawake, pindi anaposhindwa kujifungua na analazimika kuja katika hospitali kubwa ya Mkoa kufanyiwa operation namna ya kumsafirisha mtu huyu ni tatizo kubwa sana. Kwa hiyo, naiomba Serikali ituangalie, itusaidie kwa nguvu zote ili tuweze kupata kivuko kiweze kutusaidia wananchi wa Lindi. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, tunao mradi huu wa LNG, uchakataji wa gesi katika eneo hili la Lindi Manispaa, Kata ya Mbanja, Kijiji cha Likong’o. Eneo hili lilishapimwa na lilishatolewa hatimiliki ya eneo lile na wananchi sasa hawana uhakika tena wa wao kuendelea kuishi pale, lakini wananchi wale hawajapewa fidia zao mpaka leo. Kwa hiyo, naiomba Serikali kuharakisha kwa sababu eneo lile limekuwa siyo lao tena na limeshakuwa sasa ni miliki ya Serikali kupitia Shirika hili la Mafuta. Kwa hiyo, naiomba Serikali yangu sikivu kuwasaidia wananchi hawa ili waweze kupata fidia na wao waweze kujiendeleza katika maeneo mengine. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, nafahamu kwamba Serikali inafanya jitihada kubwa sana katika kuwawezesha vijana wetu kupata mafunzo ya stadi za kazi na ujuzi ili na wao waweze kushiriki katika uendelezaji au uanzishaji wa viwanda vidogo vidogo.
Mheshimiwa Naibu Spika, nashukuru sana katika Mkoa wetu wa Lindi tumebahatika kupata Chuo cha VETA na kipo katika eneo la Lindi Manispaa. Tunajua Sera ya Elimu ni kujenga vyuo kila Wilaya, lakini kutokana na uchumi tuliokuwa nao, itachukua muda mrefu sana kuweza kuwa na Chuo cha VETA kila Wilaya. Ombi langu kwa Serikali ni kwamba, chuo hiki kimekuwa kinatoa mafunzo mengi sana pale Lindi, lakini vijana wanaoshiriki ni wachache sana kwa sababu ya ukata wa maisha. Chuo kina changamoto zifuatazo:-
Mheshimiwa Naibu Spika, kwanza hakina mabweni ya kulala wanafunzi, lakini nyumba za Walimu na miundombinu pia ya maji machafu imekuwa ni changamoto kubwa. Kwa hiyo, tuna imani kubwa na Serikali hii. Tunaomba itusaidie sana katika kuhakikisha Chuo kile kinakuwa na mabweni ya kulala wanafunzi ili ndugu zetu wanaoishi katika Wilaya nyingine ikiwemo Liwale, Nachingwea, Ruangwa, Kilwa, Lindi Vijijini nao waweze kushiriki katika kupata mafunzo katika chuo kile cha VETA. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, changamoto nyingine kubwa sana; wanafunzi wanaosoma pale wanaishi katika nyumba za watu binafsi wakilipa pango, kwa hiyo, imekuwa ni changamoto kubwa sana. Wanajilipia pango wenyewe, lakini hata gharama za maisha za kuishi ni za kwao
wenyewe. Kwa hiyo, imekuwa ni changamoto kubwa sana na wazazi wengi wanashindwa kuleta wanafunzi.
Mheshimiwa Naibu Spika, naiomba Serikali itusaidie wakati mipango mingine; mipango ya muda mrefu inaendelea ya kutujengea mabweni, basi ihakikishe inatoa gharama ya chakula kuwapunguzia ukali wa maisha wanafunzi ambao wanasoma pale na nina imani mkitusaidia kutuchangia gharama za chakula, basi wanafunzi wa maeneo mengine ya Wilaya nyingine wataweza kushiriki katika kuja kusoma mafunzo ya ufundi stadi.
Mheshimiwa Naibu Spika, naishukuru sana Serikali yangu ya Chama cha Mapinduzi kwa kushirikiana na Jumuiya ya Ulaya na Plan International, tunao mradi wa YEE. Mradi huu unafanya vizuri sana katika eneo letu la Lindi Manispaa na Lindi Vijijini. Kwa hiyo, tunawashukuru sana. Mheshimiwa Naibu Spika, naunga mkono hoja. Ahsante sana.
Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Serikali kwa Mwaka wa Fedha 2017/2018 - Wizara ya Ujenzi, Uchukuzi na Mawasiliano
MHE. HAMIDA M. ABDALLAH: Mheshimiwa Mwenyekiti, napenda kumpongeza Waziri wa Ujenzi, Uchukuzi na Mawasiliano na timu yake kwa utekelezaji wa miradi mbalimbali kwa kipindi hiki cha 2016/2017 lakini kwa maandalizi ya utekelezaji wa mpango huu wa 2017/2018.

Mheshimiwa Mwenyekiti, napenda kwa dhati kuishukuru Serikali kwa kufanya usanifu kilomita 91 za barabara za Masasi – Nachingwea - Nanganga kwa kiwango cha lami. Hata hivyo, kwa barabara za mkoa ambazo zipo katika mpango wa mwaka 2017/2018 kilomita 537.9, naiomba Serikali kuiangalia barabara itokayo Nachingwea – Liwale kwani hali si shwari, kipindi cha masika barabara hiyo haipitiki kabisa. Naiomba Serikali kuingiza katika mpango wa bajeti ijayo ya mwaka 2018/2019.

Mheshimiwa Mwenyekiti, Uwanja wa Ndege wa Lindi ni mkongwe sana na ulitumika hata kipindi cha Ukoloni na ni kiwanja bora katika Afrika ulikuwa namba tatu. Kwa hiyo, naomba sana Serikali kuhakikisha uwanja wa Lindi unapewa kipaumbele ukizingatia Lindi sasa tunategemea uwekezaji mkubwa wa kiwanda cha LNG.

Mheshimiwa Mwenyekiti, niipongeze Serikali imeweza kutuunganisha Watanzania kupitia sekta ya mawasiliano.

Bado katika Mkoa wa Lindi tuna vijiji havina kabisa mawasiliano. Kwa mfano, Nachingwea (Kijiji na Mbondo); Ruangwa (Nangurugai na Nandandala); Kilwa (Mandete, Mandawa, Mavuji na Kandawale) na Liwale (Ngongowele, Mirui, Mlembwe na Mpigamiti). Naomba Serikali kupitia Mfuko wa UCSAF kuvisaidia vijiji hivi viweze kupata mawasilino.

Mheshimiwa Mwenyekiti, baada ya kusema haya, naunga mkono hoja kwa asilimia mia moja. Ahsante sana.
Hotuba ya Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto kwa Mwaka wa Fedha 2017/2018.
MHE. HAMIDA M. ABDALLAH: Mheshimiwa Mwenyekiti, ahsante sana kwa kunipa nafasi. Nianze kwa kumpongeza Mheshimiwa Waziri Ummy kwa uwasilishaji wa taarifa yake, iliyosheheni afya za Watanzania.

Mheshimiwa Mwenyekiti, niipongeze sana Serikali kwa jitihada kubwa inayofanya katika kuimarisha na kuboresha afya zetu Watanzania. Lakini niendelee kuipongeza Serikali kwa kutuunganisha Watanzania katika mfumo rasmi wa bima ya afya. Nimpongeze kwa dhati kabisa Mkeshimiwa Waziri Ummy na Naibu wake kwa jitihada kubwa sana waliyoifanya katika kampeni ya kuhamasisha mfuko huu wa bima ya afya. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, pale kwetu Lindi tunashukuru kwa dhati kabisa, Mheshimiwa Waziri Ummy aliandaa utaratibu wa kampeni rasmi, japokuwa yeye hakufika lakini wawakilishi wake walifanya kazi na jitihada kubwa ilionekana na tuliweza kuongeza idadi ya watu wanaotumia bima ya afya.

Mheshimiwa Mwenyekiti, pamoja na jitihada hizi kubwa zinazoonekana za kuimarisha na kuboresha afya za Watanzania, bado tuna changamoto kubwa sana. Katika upande huu wa bima ya afya inaonekana watumiaji wa bima ya afya ni wengi lakini upatikanaji wa dawa umekuwa ni duni kabisa. Kwa hiyo, naiomba Wizara kuimarisha katika eneo hili la upatikanaji wa dawa ili wananchi waweze kupata tiba vizuri kabisa.

Mheshimiwa Mwenyekiti, katika hospitali yetu ya Mkoa wa Lindi tuna changamoto mbalimbali. Tuna changamoto kubwa sana ya Madaktari Bingwa, kwa sababu Hospitali ya Sokoine Mkoa wa Lindi ni Hospitali ya Rufaa ya Mkoa, wateja wake wakubwa ni wananchi kutoka Wilaya zote za Mkoa wa Lindi, hivyo tunahitaji Madaktari Bingwa katika Hospitali yetu ya Sokoine.

Mheshimiwa Waziri Ummy alituahidi kutupatia madaktari wanne, ningependa kujua madaktari hawa watakuja lini katika hospitali ya Mkoa wa Lindi?

Mheshimiwa Mwenyekiti, Hospitali ya Lindi ni hospitali kongwe iliyojengwa mwaka 1954, naishukuru sana Serikali kwa kuifanyia ukarabati wa kutosha na majengo yanaonekana ni mazuri, majengo nadhifu, yanapendeza lakini bado tuna changamoto kubwa ya miundombinu ya maji taka. Ninaiomba sana Serikali kusimamia katika eneo hili ili hospitali hii iweze kuwa na miundombinu ya maji machafu katika mfumo mzuri.

Mheshimiwa Mwenyekiti, pia upatikanaji wa maji safi pale Sokoine ni mdogo kabisa, tunajua hali ya mji wa Lindi hakuna kabisa maji, wananchi wa Lindi bado tunaendelea kupata shida, lakini bado tunaendelea kuiamini Serikali yetu na jitihada kubwa inayofanya ya kuimarisha upatikanaji wa maji katika Mji wa Lindi.

Mheshimiwa Mwenyekiti, pia bado katika hospitali ya Sokoine kuna changamoto kubwa sana ya x-ray. X-ray iliyopo imeshapita muda wake wa matumizi, inashindwa kufanya kazi na wagonjwa wanashindwa kupata huduma hii ya x-ray. Ninamuomba kwa dhati kabisa Mheshimiwa Waziri Ummy kuitazama Lindi Sokoine ili tuweze kupata x-ray mpya iweze kuwahudumia wananchi wa Mkoa wa Lindi.

Mheshimiwa Mwenyekiti, ninamuomba Mheshimiwa Waziri Ummy, hospitali ya Wilaya ya Kilwa katika eneo la mortuary hakuna majokofu ya kutunza maiti pale, ninaomba kwa dhati kabisa Mheshimiwa Waziri Ummy tuitazame Wilaya ya Kilwa ili wahakikishe katika eneo lile la mortuary tunapatiwa majokofu ili tuweze kufanya kazi zetu vizuri.

Mheshimiwa Mwenyekiti, tuna hospitali ya Wilaya ya Liwale, tunayo x-ray pale katika hospitali ya Wilaya lakini mtaalam wa ku-operate mashine hizi za x-ray hakuna, Mheshimiwa Waziri Ummy tunaomba utuangalie...

(Hapa kengele ililia kuashiria kuishakwa muda wa Mzungumzaji)

MHE. HAMIDA H. ABDALLAH: Mheshimiwa Mwenyekiti, naomba kuunga mkono hoja, ahsante sana.
Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Serikali kwa Mwaka wa Fedha 2017/2018 - Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia
MHE. HAMIDA M. ABDALLAH: Mheshimiwa Mwenyekiti, nikushukuru kwa kunipa nafasi. Niendelee kumpongeza Waziri wa Elimu, Sayansi na Teknolojia kwa uwasilishaji wa bajeti ya utekelezaji wa mambo mbalimbali kuhusiana na masuala ya elimu kwa kipindi hiki cha 2017/2018.

Mheshimiwa Mwenyekiti, niendelee kuipongeza Serikali kwa mafanikio makubwa ya kuhakikisha upande wa elimu unaendelea kuboreka. Hata hivyo, pamoja na mafanikio na jitihada kubwa zinazofanywa na Serikali yetu bado tuna changamoto kubwa katika maeneo mbalimbali zinazowafanya watoto wetu washindwe kabisa kuendelea na elimu.

Mheshimiwa Mwenyekiti, tumeona suala la ujauzito ni changamoto kubwa sana kwa watoto wetu wa kike. Vilevile bado tuna changamoto zingine kama vifo na utoro mashuleni umekithiri kwa kiasi kikubwa sana. Kwa hiyo, lazima tujipange katika kuhakikisha utoro mashuleni unaondoka kwa nguvu zote.

Mheshimiwa Mwenyekiti, bado vifo vingi vinasababisha watoto wetu kushindwa kuendelea na masomo. Naiomba sana Serikali ijipange vizuri kuhakikisha kwamba maji salama yanapatikana katika maeneo yote kwa sababu maeneo mengi hatupati maji salama. Watoto wetu wanakunywa maji ambayo si salama na yanawasababishia matatizo ya kiafya na kwa sababu hospitali, zahanati ziko mbali sana, si vijiji vyote vina hospitali, kwa hiyo, mtoto anapopatwa na ugonjwa wa kuharisha asipopata tiba kwa haraka kwa kweli inamsababishia kifo. Kwa hiyo, naiomba sana Serikali izingatie suala la upatikanaji wa maji katika maeneo yote ili kuhakikisha watoto wetu wanapata maji safi na salama na kuendelea kuimarisha afya zao ili waweze kumaliza elimu kama ambavyo wametarajia.

Mheshimiwa Mwenyekiti, niipongeze sana Serikali yetu kwa kukarabati vyuo vikongwe katika nchi hii. Katika mkoa wetu wa Lindi tuna TTC Nachingwea, chuo kile ni kikongwe kinahitaji kukarabatiwa kwani miundombinu yake ni mibovu na kimechakaa. Kama mimi ningekuwa Bwana Afya ningefunga kile chuo, kwa kweli kinasikitisha sana. Kwa hiyo, namwomba Mheshimiwa Waziri kukitazama chuo kile kwa jicho la huruma sana ili kiendelee kudumu kwa muda mrefu na kiweze kuzalisha Walimu kwa sababu mahitaji ya Walimu bado ni makubwa sana. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, lakini niishukuru sana Serikali imeweza kukarabati Chuo cha Ufundi kilichopo Mkoa wa Lindi, Wilaya ya Ruangwa. Tunashukuru sana chuo kile kimekarabatiwa na sasa kimeanza kupokea wanafunzi 28 na wameshaanza mwaka huu wa kwanza. Niiombe sana Serikali kuharakisha kujenga mabweni kwa sababu bado tunahitaji watoto wa kike na wao waweze kushiriki katika kupata mafunzo ya ufundi stadi.

Mheshimiwa Mwenyekiti, mtoto wa kike anapolala kwenye nyumba ya kupanga tunamtengenezea nafasi ya kushindwa kuendelea na masomo. Kwa hiyo, bado tunahitaji mabweni yajengwe pale ili watoto wa kike waweze kukaa katika mabweni na waendelee na masomo na itasaidia Wilaya nyingine zilizopo Mkoa wa Lindi watoto kuja kushiriki kupata mafunzo katika Wilaya ya Ruangwa. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, bado tuna mategemeo makubwa sana na Chuo chetu cha VETA kilichopo Mkoa wa Lindi katika eneo la Lindi Manispaa na hili nalizungumzia kila mara.